Παρασκευή, 16 Ιουνίου 2017

Άρθρο του Δ. Φίλη σχετικά με τις αμοιβές οδηγών και διαχειριστών μελών κοινωνιών λεωφορείων Δ.Χ.

Άρθρο του Δ. Φίλη σχετικά με τις αμοιβές οδηγών και διαχειριστών μελών κοινωνιών λεωφορείων Δ.Χ.

του Δημητρίου Φίλη
Λογιστή-Φοροτεχνικού
Διευθυντή ΚΤΕΛ Ιωαννίνων
1. Με το άρθρο 22 του ν. 4172/2013 που ισχύει από 1.1.2014, τέθηκε ο γενικός κανόνας ότι καταρχήν εκπίπτουν όλες οι δαπάνες που πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης και εφόσον αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και εγγράφονται στα βιβλία ενώ συγχρόνως δεν περιλαμβάνονται στον περιοριστικό κατάλογο των δαπανών του άρθρου 23.
Η εγκύκλιος ΠΟΛ. 1113/2015 προβλέπει ότι: 
"γ) Ως προς τη φορολογική μεταχείριση των αμοιβών των μελών προσωπικών εταιρειών (Ο.Ε., Ε.Ε.) και αστικών εταιρειών που δεν προέρχονται από τα κέρδη: 
i) …
ii) Οι αμοιβές φυσικού προσώπου μέλους προσωπικής ή αστικής εταιρίας το οποίο δεν ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και λαμβάνει αμοιβές για υπηρεσίες που απορρέουν από τη συμμετοχή του στην εταιρεία δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της προσωπικής ή αστικής εταιρείας."
Η σχετική διάταξη του άρθρου 31 σε συνδυασμό με την διάταξη της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του ν. 2238/1994 που ίσχυσε έως 31.12.2013 είχε ως εξής:
Από τα ακαθάριστα έσοδα των ομόρρυθμων και ετερόρρυθμων εταιριών, των κοινωνιών αστικού δικαίου, που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, των αστικών κερδοσκοπικών ή μη εταιριών, των συμμετοχικών ή αφανών καθώς και των κοινοπραξιών δεν εκπίπτουν οι μισθοί και οι κάθε είδους απολαβές των εταίρων ή μελών τους.
Υπό την νέα ρύθμιση από 1.1.2014 οι μισθοί και οι κάθε είδους απολαβές των μελών κοινωνιών, που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα.
Εξάλλου, η αμοιβή που λαμβάνει ο οδηγός συνιδιοκτήτης λεωφορείου ενταγμένου σε ΚΤΕΛ, το οποίο εκμεταλλεύεται κοινωνία αστικού δικαίου, για την οδήγηση του αυτοκινήτου δεν είναι αμοιβή που απορρέει από την συμμετοχή του στην κοινωνία και μόνο από αυτή. 
Και τούτο διότι, ο ιδιοκτήτης λεωφορείου ΔΧ πρέπει να κατέχει άδεια μεταφορέα και ορισμένη οικονομική επιφάνεια ενώ ο οδηγός συνιδιοκτήτης λεωφορείου ΔΧ επιπλέον πρέπει να διαθέτει ειδική άδεια οδήγησης, ιατρικό πιστοποιητικό καταλληλότητας, ορισμένη ηλικία και να μην έχει καταδικαστεί για συγκεκριμένα εγκλήματα. 
Συνεπώς, η αμοιβή που λαμβάνει ο συνιδιοκτήτης οδηγός υπεραστικού ή αστικού λεωφορείου «ενταγμένου» σε ΚΤΕΛ ΑΕ ή ΚΤΕΛ από την κοινωνία των συνιδιοκτητών, η οποία εκμεταλλεύεται το λεωφορείο είναι επιχειρηματική δαπάνη και εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα.
2. Η νομολογία θεωρεί ότι γεννάται θέμα εξαρτημένης σχέσης εργασίας αν μεταξύ των συνιδιοκτητών ο ένας εξ’ αυτών αναλάβει την οδήγηση του οχήματος κατόπιν ειδικής συμφωνίας μετά των λοιπών κοινωνών του δικαιώματος (συνιδιοκτητών). 
Η συμφωνία αυτή δέον να είναι σαφής, ρητή και αδιαμφισβήτητη χωρίς τούτο να συνάγεται εκ μόνο του απλού γεγονότος της οδήγησης του λεωφορείου από έναν συνιδιοκτήτη (Α.Π. 224/67, 1024/90, Εφ. Πατρών 945/87Π.ΑΘ. 5630/59).
Σε ποιόν, όμως, οργανισμό ασφαλίζεται ο συνιδιοκτήτης οδηγός; 
Το ΙΚΑ, έχει δεχθεί ότι οι οδηγοί συνιδιοκτήτες που εργάζονται ως οδηγοί είτε στα λεωφορεία τους είτε σε λεωφορεία τρίτων δεν ασφαλίζονται σε αυτό (Έγγραφο ΙΚΑ Τ/475/32/7-10-2003) αλλά καλύπτονται από την ασφάλισή τους στον Ο.Α.Ε.Ε.
Ως εκ τούτου, η αμοιβή του οδηγού συνιδιοκτήτη θεωρείται αμοιβή από μισθωτές υπηρεσίες. 
Από την αμοιβή αυτή αφαιρείται η ασφαλιστική εισφορά υπέρ ΟΑΕΕ που βαρύνει τον οδηγό συνιδιοκτήτη. 
Με τις διατάξεις της περ. δ' της παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 4172/2013 ορίζεται, ότι για τους σκοπούς του Κ.Φ.Ε., εργασιακή σχέση υφίσταται όταν ένα φυσικό πρόσωπο παρέχει υπηρεσίες ως διευθυντής ή μέλος του Δ.Σ. εταιρίας ή κάθε άλλου νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας.
Επιπρόσθετα επισημαίνεται ότι, οι κοινωνίες αστικού δικαίου έχουν διαχειριστές οι οποίοι είναι οι ίδιοι μέλη της κοινωνίας και παρέχουν υπηρεσίες, όπως διαχείριση κοινών υποθέσεων και εκπροσώπηση της κοινωνίας απέναντι σε τρίτους, όπως και οι διευθυντές ή μέλη ΔΣ εταιρίας ή κάθε άλλου νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας.
Κατόπιν των ανωτέρω, γίνεται δεκτό ότι οι αμοιβές διαχειριστών κοινωνιών, για τις υπηρεσίες που παρέχουν με βάση την ιδιότητά τους αυτή προς τις κοινωνίες, εξομοιώνονται με τις αμοιβές διευθυντών ή μελών Δ.Σ. εταιρίας ή κάθε άλλου νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας. Κατά συνέπεια, αυτές χαρακτηρίζονται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία και φορολογούνται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 4172/2013
Από την αμοιβή αυτή αφαιρείται η ασφαλιστική εισφορά υπέρ ΟΑΕΕ, που βαρύνει τον διαχειριστή της κοινωνίας. 
3. Αντίθετα, το Υπουργείο Μεταφορών από το 1990 (έγγραφο 45584/4433/1990) έχει δεχτεί ότι ο ιδιοκτήτης λεωφορείου κατά ποσοστό 100% (ατομική επιχείρηση) δεν μπορεί να λάβει μισθό και το δικαίωμα του ως προς την αμοιβή περιορίζεται στο μέρισμα που λαμβάνει από την εκμετάλλευση του λεωφορείου που είναι ενταγμένο στο ΚΤΕΛ.

Το Υπουργείο Οικονομικών, γενικότερα, έχει δεχθεί ότι δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα οι μισθοί του επιχειρηματία. (εγκύκλιος 129/1955).

ΔΕΑΦ Β 1021624 ΕΞ 2017Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 10 του ν.2579/1998 σε περίπτωση μεταβίβασης αποχαρακτηρισμένου λεωφορείου ενταγμένο σε Κ.Τ.Ε.Λ. από νομικό πρόσωπο με διπλογραφικά βιβλία

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΑΑΔΕ
Ανεξάρτητη Αρχή 
Δημοσίων Εσόδων
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ 
ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
ΑΜΕΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Β’
Ταχ. Δ/νση : Καρ. Σερβίας 10 
Ταχ. Κώδικας : 101 84 Αθήνα
Πληροφορίες : Ε. Πλάνη
Τηλέφωνο : 210 – 3375312
Fax : 210 – 3375001
E-Mail : d12.b@yo.syzefxis.gov.gr
Url :www.aade.gr
Αθήνα, 13 Φεβρουαρίου 2017
Αριθ. Πρωτ.: ΔΕΑΦ Β 1021624 ΕΞ 2017
 Θέμα: «Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 10 του ν.2579/1998 σε περίπτωση μεταβίβασης αποχαρακτηρισμένου λεωφορείου ενταγμένο σε Κ.Τ.Ε.Λ. από νομικό πρόσωπο με διπλογραφικά βιβλία».
Σχετ.: Το αριθ. πρωτ. 330/25.1.2017 έγγραφό σας.
Απαντώντας στο σχετικό έγγραφό σας, αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1. Με τις διατάξεις του άρθρου 10 του ν.2579/1998, η εφαρμογή των οποίων παρατάθηκε για τα αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης των περ. β’, γ’ και δ’ των εν λόγω διατάξεων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 με την παρ. 2 του άρθρου 29 του ν.4313/2014, θεσπίστηκε η επιβολή εφάπαξ πάγιου ποσού φόρου σε κάθε μεταβίβαση αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης (ΤΑΞΙ, τουριστικά λεωφορεία, λεωφορεία ενταγμένα στο ΚΤΕΛ) με την άδεια κυκλοφορίας του από επαχθή αιτία, περιλαμβανομένης και της ανταλλαγής του (παρ. 1), καθώς και σε κάθε μεταβίβαση μόνου του οχήματος αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης από επαχθή αιτία (δηλαδή στην περίπτωση που κάποιο αυτοκίνητο δημόσιας χρήσης αποχαρακτηρίζεται και πωλείται κτλ. μόνο το αυτοκίνητο όχημα ως εμπόρευμα), περιλαμβανομένης και της ανταλλαγής του (παρ. 2), με παράλληλη απαλλαγή των πωλητών από τον φόρο εισοδήματος.
2. Περαιτέρω, με την ΠΟΛ.1128/2015 εγκύκλιό μας, με την οποία κοινοποιήθηκαν οι διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 29 του ν.4313/2014, διευκρινίστηκε ότι δεδομένου ότι οι διατάξεις του άρθρου 10 του ν.2579/1998 κατισχύουν, ως ειδικότερες, σε σχέση με τις διατάξεις του ν.4172/2013 (Κ.Φ.Ε.), με την καταβολή των πιο πάνω ποσών φόρου δεν έχουν περαιτέρω εφαρμογή οι διατάξεις του ν.4172/2013 στις πωλήτριες επιχειρήσεις για την υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση της άδειας κυκλοφορίας και του οχήματος, αντίστοιχα, με την επιφύλαξη των διατάξεων του δεύτερου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 47 του ίδιου νόμου.
Κατά συνέπεια, η κατά τα ανωτέρω υπεραξία που προκύπτει από τα βιβλία των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων του άρθρου 45 του ν.4172/2013 κατά την πώληση αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης θα αφαιρεθεί, προκειμένου για τον προσδιορισμό των φορολογητέων αποτελεσμάτων τους, από τα κέρδη των εν λόγω προσώπων και θα καταχωρηθεί στον κωδικό 465 του εντύπου Ν (δήλωση φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων).
Περαιτέρω, σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης των εν λόγω ποσών (υπεραξία) έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 47 και όσα σχετικά αναφέρονται στην ΠΟΛ.1059/18.03.2015 εγκύκλιό μας και τα υπόψη ποσά δηλώνονται στους κωδικούς 382 ή 385, κατά περίπτωση.
Από τον οφειλόμενο κατά τα ανωτέρω φόρο εκπίπτει ο φόρος που καταβλήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 του ν.2579/1998 και αναλογεί στα διανεμόμενα ή κεφαλαιοποιούμενα ποσά. Το σχετικό ποσό δηλώνεται στον κωδικό 009 του εντύπου Ν.
3. Από όλα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω και δεδομένου ότι οι διατάξεις του ν.2579/1998, όπως ίσχυαν, δεν έκαναν διάκριση ως προς την κατηγορία των τηρούμενων βιβλίων της πωλήτριας επιχείρησης (απλογραφικά ή διπλογραφικά), συνάγεται ότι οι διατάξεις του άρθρου 10 του νόμου αυτού εφαρμόζονται και σε περίπτωση μεταβίβασης αποχαρακτηρισμένου λεωφορείου ενταγμένου σε Κ.Τ.Ε.Λ. από νομικό πρόσωπο που τηρεί τα βιβλία του με το διπλογραφικό σύστημα, εφόσον πρόκειται για μεταβίβαση που έλαβε χώρα μέχρι τις 31.12.2016.
Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΣΑΪΤΗΣ

Δεν υπάρχουν σχόλια: