Το "πλαίσιο" των συμβιβασμών της συμφωνίας για το χρέος

1

 
 
 
 
 

"Η συμφωνία πλαίσιο θα είναι έτοιμη τον Ιούνιο όπως εξ αρχής είχαμε προβλέψει. Τα ισχυρά σημεία τριβής εξακολουθούν να συνδέονται με τον τρόπο που θα χρησιμοποιηθεί το υπόλοιπο του δανείου (ESM), τις τράπεζες (σ.σ. τα αποτελέσματα των stress tests) και τις ιδιωτικοποιήσεις. Το ΔΝΤ είναι αλήθεια ότι κρατάει στα χέρια του ένα όπλο πίεσης (σ.σ. τις εκτιμήσεις του για χαμηλό ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα),  που δεν μπορεί όμως επ' άπειρον να χρησιμοποιεί αν τα δημοσιονομικά στοιχεία της Ελλάδας συνεχίσουν να το διαψεύδουν ...”. 

Την εκτίμηση αυτή διατυπώνει αρμόδιος κοινοτικός αξιωματούχος στον οποίο απευθύνθηκε το Capital.gr, με το ερώτημα αν οι διαδικασίες ολοκλήρωσης του τρίτου προγράμματος μπορούν να... σκοντάψουν μέχρι τον Αύγουστο. 

Ο ίδιος παράγοντας εκτίμησε ότι όλες οι πλευρές συνεκτιμούν θετικά την ανάγκη να ολοκληρωθούν με επιτυχία οι υποχρεώσεις του τρίτου προγράμματος στην Ελλάδα πριν βγει η Ευρώπη στην μακρά προεκλογική πορεία για τις Ευρωεκλογές του 2019. 

Το πρόσφατο ιταλικό εκλογικό αποτέλεσμα, φαίνεται να έχει αυξήσει ιδιαίτερα τις ανησυχίες στο κοινοτικό περιβάλλον σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες πιέσεις από την ένταση στις σχέσεις με τις ΗΠΑ. 

Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς που βρίσκονται στο τραπέζι στις Βρυξέλλες: 

-Η Ευρωζώνη έχει αποφασίσει και έχει δρομολογήσει ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους (25% με την ολοκλήρωση της εξόφλησης του δανείου) που δεν θα χρειασθεί νέες εγκρίσεις από τα εθνικά κοινοβούλια όσον αφορά στο σκέλος των επιπλέον επιμηκύνσεων. Όι συμβάσεις που έχουν εγκριθεί από τα εθνικά κοινοβούλια ήδη εμπεριέχουν την έως και 20 χρόνια νέα επιμήκυνση τμημάτων του δανείου του EFSF. To ίδιο ισχύει και για το πώς θα διατεθούν τα κέρδη από τα ελληνικά ομόλογα που κατέχουν οι κεντρικές τράπεζες. Η περιβόητη γαλλική πρότασηόμως δεν έχει διαμορφωμένο πλαίσιο εφαρμογής. Ήδη όμως στον ESM διαμορφώνουν τα σενάρια που θα μπορούσαν να είναι συμβατά με τις απαιτήσεις του ΔΝΤ.

-Το ΔΝΤ δεν έχει αλλάξει τις (πολύ διαφορετικές από εκείνες της Ευρωζώνης) εκτιμήσεις του όσον αφορά στους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ και το πρωτογενές πλεόνασμα. Αλλά σε διαφορά με ό,τι ίσχυε μέχρι το καλοκαίρι του 2017, τώρα δεν αρνείται να τις επανεξετάσεις στην βάση των αποτελεσμάτων που θα παραδώσει η ελληνική κυβέρνηση. Εάν υπάρξει "προσαρμογή” - όπως και αναμένεται ότι θα γίνει – αυτό θα διευκολύνει την επιλογή των τελικών σεναρίων που θα καταθέσει ο ESM όσον αφορά στην γαλλική πρόταση που συνδέει τα πρωτογενή πλεονάσματα με το ύψος των ετήσιων πληρωμών για το χρέος. Η προσέγγιση αυτή φαίνεται ότι μέχρι στιγμής διευκολύνεται από την – σχεδόν – συμφωνημένη πρόωρη αποπληρωμή του δανείου του ΔΝΤ είτε από τα υπόλοιπα του δανείου του ESM, είτε την αποκλειστική δέσμευση των κερδών από τα ελληνικά ομόλογα που εξακολουθούν να κατέχουν οι κεντρικές τράπεζες. Η συμμετοχή του ΔΝΤ στο συνολικό πλαίσιο-συμφωνία προορίζεται να παίξει τον ρόλο του επόπτη-εγγυητή της συμφωνίας-πλαίσιο μετά την 20η Αυγούστου. 

-Η ελληνική κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να νομοθετήσει έγκαιρα (πριν από την αποκρυστάλωση της συμφωνίας πλαίσιο) την εφαρμογή της μείωσης του αφορολόγητου η οποία οδηγεί σε δύο ταυτόχρονα δημοσιονομικά αποτελέσματα: επεκτείνει τηνφορολογική βάση "πιάνοντας” και χαμηλότερα εισοδήματα, ενώ μειώνει ταυτόχρονα έμμεσα τις συντάξεις φορολογώντας ένα σημαντικό κομμάτι αυτών που σήμερα είναι αφορολογήτες. Για τον λόγο αυτό άλλωστε από τους ευρω-θεσμούς δεν είναι απαγορευτική η επανεξέταση του μέτρου αυτού ανάλογα με το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της μείωσης του αφορολόγητου. Η συμφωνία για το χρέος πρόκειται να συσχετισθεί με την πορεία των ιδιωτικοποιήσεων και το οικονομικό τους αποτέλεσμα. Το μεγάλο και κρίσιμο ζήτημα που δεν θα έχει αποκρυσταλλωθεί πριν από τον Ιούνιο αφορά στην "μεταβλητή” των τραπεζών. Όλες οι πλευρές και κυρίως το ΔΝΤ και η ΕΚΤ κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους περιμένοντας το αποτέλεσμα των stress tests από τα οποία θα φανεί το εύρος των μελλοντικών κεφαλαιακών αναγκών. Μέχρι στιγμής σιωπηρά η ΕΚΤ έχει ενσωματώσει στον έλεγχο πολλές από τις απαιτήσεις του ΔΝΤ (μέχρι και την επανεξέταση των ενήμερων δανείων) αλλά το ΔΝΤ δεν έχει ξεκαθαρίσει τη θέση του. 

Ο μεγάλος άγνωστος παραμένει το αν το ΔΝΤ θα επιμείνει για την χρήση κεφαλαίων του δανείου (ESM) για την εκ νέου ενίσχυση των κεφαλαίων των τραπεζών...

Υπ' αυτές τις προϋποθέσεις η εαρινή Σύνοδος του ΔΝΤ τον  Απρίλιο ενδέχεται να δώσει κάποιες ενδείξεις για τις προθέσεις του Ταμείου, αλλά στις Βρυξέλλες υπάρχουν πολλές επιφυλάξεις για το αν αυτό θα γίνει τελικά δυνατό.