Ο λογαριασμός του δημογραφικού
Πέμπτη, 04 Οκτωβρίου 2018 07:00
UPD:07:05
INTIME NEWS/ΛΙΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Από την έντυπη έκδοση
Του Θάνου Τσίρου
ttsiros@naftemporiki.gr
ttsiros@naftemporiki.gr
Θα μπορούσε να εκληφθεί και ως ειρωνεία πρώτου βαθμού. Το ΔΝΤ να αποτυπώνει σε έκθεσή του τις τραγικές συνέπειες της ύφεσης όσον αφορά τον δείκτη των γεννήσεων στην Ελλάδα. Και μάλιστα να εξηγεί ότι η μείωση στο τραγικό επίπεδο του 1,3 οφείλεται στην ύφεση και στην ανεργία. Προφανώς η έρευνα συντάχθηκε από διαφορετικό τμήμα του ΔΝΤ από αυτό που εφάρμοζε τους λάθος πολλαπλασιαστές σπρώχνοντας την ελληνική οικονομία σε ακόμη πιο βαθιά νερά. Με λίγα λόγια, το ένα τμήμα καταγράφει μία από τις σοβαρότερες συνέπειες της ύφεσης που προκάλεσε ένα άλλο τμήμα σε κάποιον άλλο όροφο των κεντρικών γραφείων του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον.
Ο… λογαριασμός από τη συνεχιζόμενη μείωση του πληθυσμού στην Ελλάδα και τον περιορισμό των γεννήσεων σε χαμηλότερα επίπεδα από αυτά που επικρατούσαν στη χώρα ακόμη και εν καιρώ πολέμου, δυστυχώς δεν έχει εκδοθεί ακόμη. Είναι απλά μαθηματικά: ολοένα και περισσότεροι βγαίνουν από τις λίστες των απασχολούμενων και ολοένα και λιγότεροι μπαίνουν σε αυτές. Ακόμη και να γίνει το «θαύμα» που υπόσχονται και τα δύο μεγάλα κόμματα και να επιστρέψει η ανεργία στα προ κρίσης επίπεδα, πάλι θα έχουμε όχι περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια εργαζόμενους για να πληρώσουν περισσότερα από τρία εκατομμύρια συνταξιούχους.
Το μεγάλο ερώτημα είναι τι κάνουμε τώρα που συνειδητοποίησε και ο τελευταίος πολίτης το μέγεθος του προβλήματος. Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της υπογεννητικότητας απαιτείται εθνική στρατηγική και ισχυρά κίνητρα. Με μερική απασχόληση των 250-300 ευρώ μικτά, με επιδόματα τέκνων των 20-70 ευρώ τον μήνα, με κουτσουρεμένα επιδόματα στέγασης προκειμένου να «χωρέσει» η δαπάνη στα σφικτά όρια του προϋπολογισμού, αλλά και με την ανασφάλεια για το αν θα υπάρχει δουλειά την επόμενη ημέρα, το ζευγάρι δεν θα αποφασίσει εύκολα να κάνει όχι το δεύτερο, αλλά ούτε καν το πρώτο παιδί. Για το αν υπάρχει αυτήν τη στιγμή ολοκληρωμένο σχέδιο που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, δεν χρειάζεται να ειπωθούν πολλά. Το κονδύλι για τη δημιουργία περισσότερων θέσεων στους παιδικούς σταθμούς και το αντίστοιχο για την επέκταση του προγράμματος σχολικών γευμάτων «ξηλώθηκε» για να χρηματοδοτηθεί η διατήρηση των συντάξεων στο ύψος τους, ενώ το κονδύλι για το επίδομα στέγασης μειώθηκε κατά 75%.
Ο… λογαριασμός από τη συνεχιζόμενη μείωση του πληθυσμού στην Ελλάδα και τον περιορισμό των γεννήσεων σε χαμηλότερα επίπεδα από αυτά που επικρατούσαν στη χώρα ακόμη και εν καιρώ πολέμου, δυστυχώς δεν έχει εκδοθεί ακόμη. Είναι απλά μαθηματικά: ολοένα και περισσότεροι βγαίνουν από τις λίστες των απασχολούμενων και ολοένα και λιγότεροι μπαίνουν σε αυτές. Ακόμη και να γίνει το «θαύμα» που υπόσχονται και τα δύο μεγάλα κόμματα και να επιστρέψει η ανεργία στα προ κρίσης επίπεδα, πάλι θα έχουμε όχι περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια εργαζόμενους για να πληρώσουν περισσότερα από τρία εκατομμύρια συνταξιούχους.
Το μεγάλο ερώτημα είναι τι κάνουμε τώρα που συνειδητοποίησε και ο τελευταίος πολίτης το μέγεθος του προβλήματος. Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της υπογεννητικότητας απαιτείται εθνική στρατηγική και ισχυρά κίνητρα. Με μερική απασχόληση των 250-300 ευρώ μικτά, με επιδόματα τέκνων των 20-70 ευρώ τον μήνα, με κουτσουρεμένα επιδόματα στέγασης προκειμένου να «χωρέσει» η δαπάνη στα σφικτά όρια του προϋπολογισμού, αλλά και με την ανασφάλεια για το αν θα υπάρχει δουλειά την επόμενη ημέρα, το ζευγάρι δεν θα αποφασίσει εύκολα να κάνει όχι το δεύτερο, αλλά ούτε καν το πρώτο παιδί. Για το αν υπάρχει αυτήν τη στιγμή ολοκληρωμένο σχέδιο που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, δεν χρειάζεται να ειπωθούν πολλά. Το κονδύλι για τη δημιουργία περισσότερων θέσεων στους παιδικούς σταθμούς και το αντίστοιχο για την επέκταση του προγράμματος σχολικών γευμάτων «ξηλώθηκε» για να χρηματοδοτηθεί η διατήρηση των συντάξεων στο ύψος τους, ενώ το κονδύλι για το επίδομα στέγασης μειώθηκε κατά 75%.
Προφανώς, δεν θα βοηθούσε σε τίποτα να μπούμε σε μια ατέρμονη συζήτηση -όπως θέλει το ΔΝΤ- σχετικά με το αν θα πρέπει να κοπεί το εισόδημα της μιας κοινωνικής ομάδας για να βοηθηθεί η άλλη. Αυτό που χρειάζεται είναι όλοι να βάλουν… πλάτη, ώστε να βρεθούν πόροι και να χρηματοδοτηθούν φιλικές προς την οικογένεια πολιτικές άμεσα. Σε διαφορετική περίπτωση, το κακό που μας έχει ήδη βρει θα γίνει χειρότερο…
Η υπογεννητικότητα «ψαλιδίζει» την ανάπτυξη
Έκθεση PwC για την HOPEgenesis: Η γονιμότητα ως μοχλός επανένταξης της οικονομίας σε αναπτυξιακή τροχιά
Σάββατο, 06 Οκτωβρίου 2018 14:59
UPD:18:56
SOOC/Konstantinos Tsakalidis
Μια μείωση του ρυθμού γονιμότητας και η αύξηση του πληθυσμού άνω των 60 ετών κατά 10%, μειώνει τον ρυθμό αύξησης του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά 5,5%, όπως προκύπτει από έκθεση για την επίδραση της γήρανσης του πληθυσμού στην οικονομική ανάπτυξη, το εργασιακό δυναμικό και την παραγωγικότητα. Αντίθετα υπολογίστηκε ότι για κάθε αύξηση του δείκτη γονιμότητας κατά μία ποσοστιαία μονάδα, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ θα αυξάνεται κατά 2% περίπου.
Η έκθεση, η οποία διενεργήθηκε από την εταιρεία μελετών και αναλύσεων PricewaterhouseCoopers για λογαριασμό του μη κερδοσκοπικού οργανισμού HOPEgenesis, έρχεται να καταδείξει με τα πιο μελανά χρώματα τον αντίκτυπο της υπογεννητικότητας στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας μετά το «καμπανάκι» του ΔΝΤ για επιδείνωση του δημογραφικού προβλήματος και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για μείωση των γεννήσεων και αύξηση των θανάτων στη χώρα μας.
Βάσει των ευρημάτων της μελέτης, την οποία παρουσίασε στην Αθηναϊκή Λέσχη την περασμένη Πέμπτη ο ιδρυτής και πρόεδρος της HOPEgenesis Στέφανος Χανδακάς, το σταθερό και θετικό δημογραφικό αποτελεί προτεραιότητα για τους ξένους επενδυτές, προκειμένου να προχωρήσουν σε μια μακροχρόνια επένδυση.
Μείωση των γεννήσεων έως 50% από το 2008
Μιλώντας στο Πρακτορείο 104,9 ο κ. Χανδακάς, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος Ενδοσκοπικός Χειρουργός, ανέφερε ότι λίγο πριν το ξέσπασμα της μεγάλης οικονομικής ύφεσης, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και το ποσοστό γονιμότητας στην Ελλάδα ήταν ιδιαίτερα υψηλά. Όμως, από το 2009 και μετά τα ποσοστά γονιμότητας κατέρρευσαν ακολουθώντας την καθοδική πορεία της οικονομίας. Όπως εξήγησε, οι γεννήσεις στην Ελλάδα από το 2008 αγγίζουν την πτώση του 45-50%. Από 140.000 γεννήσεις το 2008, φέτος κυμαίνονται στις 75-80.000.
Οι πιθανές αιτίες που έχει καταγράψει η έρευνα σε πρώτη φάση έχουν να κάνουν με την οικονομική κρίση, αλλά προϋπήρχε μία υφιστάμενη δυσμενής δημογραφική θέση της χώρας, η οποία απλά επιταχύνθηκε και επιδεινώθηκε λόγω της κρίσης, δήλωσε ο κ. Χανδακάς.
To brain drain οδήγησε την Ελλάδα για πρώτη φορά σε αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων
Για το brain drain o κ. Χανδακάς ανέφερε ότι οδήγησε την Ελλάδα για πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1946, σε αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων. «Είχαμε περίπου 38.000 περισσότερους θανάτους από γεννήσεις για πρώτη φορά το 2011 και αυτός ο αριθμός πλέον φθίνει. Με τα πιο απαισιόδοξα σενάρια της Eurostat το 2050 θα είμαστε περίπου 6.5 εκατομμύρια, ενώ τα πιο αισιόδοξα σενάρια λένε ότι θα είμαστε 8 εκατομμύρια. Σε κάθε περίπτωση πολύ λιγότεροι από σήμερα που είμαστε 10 εκατομμύρια Έλληνες», πρόσθεσε.
Σημείωσε, δε, ότι «δεν υπάρχουν χώρες οι οποίες έχουν μπει σε ισχυρή τροχιά ανάπτυξης με αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων. Και σε αυτό δυστυχώς αυτή τη στιγμή η Ελλάδα είναι ουραγός. Χρειαζόμαστε μίνιμουμ 2,1 παιδιά ανά οικογένεια προκειμένου να διατηρείται ο πληθυσμός και να υπάρχει ανάπτυξη. Και στη χώρα μας γεννιούνται μόλις 1,3 παιδιά».
Ο Νότος έχει τον χαμηλότερο δείκτη γονιμότητας στην Ευρώπη
Στοιχεία της έρευνας αναφέρουν ότι ουσιαστικά, σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες οι γυναίκες αποκτούν λιγότερα παιδιά από όσα απαιτούνται για να μείνει σταθερός ο πληθυσμός τους. Στην κορυφή βρίσκεται η Ισλανδία με δείκτη γονιμότητας 2,2 παιδιών ανά γυναίκα, ακολουθούν η Ιρλανδία (2,08) και η Γαλλία(2,05). Στον Βορρά, η Νορβηγία, η Φινλανδία και η Σουηδία έχουν επίσης υψηλούς δείκτες γονιμότητας. Αντίθετα, η εικόνα είναι τελείως διαφορετική στο Νότο, καθώς Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλίαείχαν το χαμηλότερο δείκτη γονιμότητας κατά μέσο όρο (1,3 παιδιά ανά γυναίκα) με στοιχεία του 2015.
68η Ελλάδα στη λίστα υπογεννητικότητας
«Η Ελλάδα βρίσκεται στην 68η θέση στη λίστα που αφορά στην υπογεννητικότητα και σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες αν τα επόμενα έξι χρόνια δεν γίνουν κάποιες δραματικές παρεμβάσεις είτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση είτε από την ελληνική κυβέρνηση, το πρόβλημα θα είναι μη αναστρέψιμο», προειδοποίησε ο κ. Χανδακάς και στάθηκε στην ανάγκη παρεμβάσεων ώστε η χώρα να μετατρέψει το δημογραφικό κενό σε κοινωνικό και οικονομικό πλεόνασμα. «Ιστορικά η Ελλάδα βγήκε μέσα από τις προηγούμενες κρίσεις από το baby boom», πρόσθεσε ο κ. Χανδακάς. «
Πρωταθλήτρια Ευρώπης στις αμβλώσεις η Ελλάδα, 100.000-250.00 ετησίως
Ιδιαίτερη «πληγή» της ελληνικής κοινωνίας αποτελεί και η σημαντική αύξηση των αμβλώσεων τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τον πρόεδρο της HOPEgenesis. «Η μη εκπαίδευση των γυναικών σε νεαρή ηλικία σε ότι αφορά την αντισύλληψη έχει ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να κατέχει μία από τις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη όσον αφορά στις αμβλώσεις, με τον αριθμό τους να κυμαίνεται μεταξύ 100.000 με 250.000 ετησίως. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε, από την Ελληνική Εταιρεία Οικογενειακού Προγραμματισμού το 2015, σε δείγμα 1.320 γυναικών ηλικίας 16-22 ετών, βρέθηκε ότι το 33% περίπου είχε προχωρήσει σε τουλάχιστον μία έκτρωση στο παρελθόν. Επίσης, με στοιχεία που αντλήθηκαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η Ελλάδα την περίοδο 2011-2012 παρουσίασε αύξηση στο δείκτη αμβλώσεων/γεννήσεων της τάξης του 38%, όταν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες είτε διατήρησαν τα ίδια ποσοστά είτε τα μείωσαν», ανέφερε ο ίδιος.
Η HOPEgenesis θα εντάξει στο πρόγραμμα της άλλα 78 χωριά της Στερεάς Ελλάδας
Η HOPEgenesis «προσπαθώντας να βρει φως στην άκρη του τούνελ», έχει «υιοθετήσει» 37 νησιωτικές και 140 ηπειρωτικές περιοχές της Ελλάδος, οι οποίες είχαν δυσκολία πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας και σχεδόν μηδενικό αριθμό γεννήσεων. «Σύντομα θα ανακοινώσει και την ένταξη άλλων 78 χωριών από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας» ανέφερε ο κ. Χανδακάς και συμπλήρωσε: «Έχουμε καταφέρει τα τελευταία τρία χρόνια να έχουμε συνολικά γεννήσεις αλλά και εγκυμονούσες, οι οποίες πρόκειται να γεννήσουν, πάνω από 85. Δηλαδή έχουμε γυρίσει το πρόσημο σε θετικό σε αρκετές περιοχές, οι οποίες αντιμετώπιζαν αδιέξοδο καθότι είχαν πάψει οι οικογένειες να γεννάνε παιδιά».
10.000 ευρώ κοστίζει για να κάνεις παιδί σε απομακρυσμένη περιοχή
Στις περιοχές αυτές όπως σημειώνει ο πρόεδρος της HOPEgenesis , το πρόβλημα είναι πολυπαραγοντικό: Έχει να κάνει αρχικά με την οικονομική κρίση, γιατί μία γυναίκα που ζει σε αυτές τις περιοχές χρειάζεται να ξοδέψει περισσότερα χρήματα για να ταξιδέψει προκειμένου να κάνει τις εξετάσεις της πχ. Σε απομακρυσμένες περιοχές, για να κάνεις παιδί το κόστος φτάνει 10.000 Ευρώ, αναφέρει ο κ. Χανδακάς. «Στην Ελλάδα, η μέση δαπάνη τοκετού σε ένα δημόσιο νοσοκομείο κυμαίνεται από 800 έως 1.500 ευρώ, ενώ η αντίστοιχη σε ιδιωτική κλινική από 1.500 έως 2.800 ευρώ. Από την άλλη οι τοπικές δομές υγείας λόγω μνημονίου και υποχρηματοδότησης αναγκαστικά έχουν υποβαθμιστεί. Και σε όλα αυτά προστέθηκε η ανασφάλεια που υπάρχει σε ότι αφορά το μέλλον και την ανάπτυξη της χώρας. Κάτι που φόβισε τις γυναίκες να κάνουν δεύτερο, τρίτο παιδί, ή ακόμα και πρώτο».
PwC: Τότε, τώρα και αύριο σε αριθμούς
-Το 1960 μόλις το 7% του πληθυσμού μας ήταν πάνω από 65 ετών, ενώ το 2015 ήταν το 20% και το 2060 θα είναι το 35%.
-Ο ελληνικός πληθυσμός παρουσίασε ραγδαία αύξηση (16%) την εικοσαετία ’60-’80 η οποία όμως δεν συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια.
-Σε απόλυτους αριθμούς, από το 1960 μέχρι το 2015 ο πληθυσμός της Ελλάδας αυξήθηκε από τα 8,3 στα 10,7 εκατομμύρια κατοίκους. Τυπικά όμως η δημογραφική κατάρρευση του ελληνικού πληθυσμού ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980, όταν οι γεννήσεις ανά έτος μειώθηκαν από τις 150.000 στις 100.000, φτάνοντας στο 2011 που για πρώτη φορά μεταπολεμικά ο αριθμός των θανάτων ξεπέρασε αυτόν των γεννήσεων.
- Σύμφωνα με τις δημογραφικές προβολές της Παγκόσμιας Τράπεζας, αναμένεται ότι στο μέσον του 21ου αιώνα ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας μόλις θα ξεπερνά τα 9,5 εκατομμύρια και θα συνεχίσει να μειώνεται όσο η γονιμότητα θα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Η πιο δυσοίωνη πρόβλεψη όμως συνοψίζεται στη βαθιά γήρανσή του η οποία σταδιακά θα συντελεστεί: από το συνολικό πληθυσμό των 9,5 εκατομμύριων το 2050, τα 3,4 εκατομμύρια (36%) θα είναι άνω των 65 ετών.
Η HOPEgenesis είναι μία αστική μη κερδοσκοπική εταιρία που ιδρύθηκε το 2015 με στόχο τη μεταβολή του κλίματος της υπογεννητικότητας που μαστίζει την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Αναλαμβάνει την οικονομική στήριξη γυναικών που κατοικούν σε ακριτικά νησιά και απομονωμένες περιοχές της χώρας, και επιθυμούν να τεκνοποιήσουν ή κυοφορούν ήδη. Πρόσφατα τιμήθηκε με το Βραβείο του Ευρωπαίου Πολίτη 2018, το οποίο απονέμεται κάθε χρόνο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πηγή: ΑΜΠΕ
Η Ελλάδα γηράσκει και νοσεί
Τρίτη, 02 Οκτωβρίου 2018 19:14
UPD:19:14
SOOC/Konstantinos Tsakalidis
Δείτε ακόμα
Της Ανθής Αγγελοπούλου
Στις πρώτες θέσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε γηράσκοντα πληθυσμό (ποσοστό αύξησης 21,4%) έναντι μέσου όρου της Ε.Ε. 17,2% κατατάσσεται η Ελλάδα, σύμφωνα με τις καταγραφές της EuroStat. Τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών αντιπροσωπεύουν σήμερα στη χώρα μας ποσοστό πάνω από το 21,3% του πληθυσμού και σύμφωνα με τις προβλέψεις το 2030 θα είναι περίπου το 30% του πληθυσμού ενώ το 2050 θα πλησιάσουν το 1/3 του πληθυσμού.
Αυτό το 21,3% καταναλώνει δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό των κρατικών πόρων για την Υγεία, όπως αναφέρει ο πρόεδρος της Ελληνικής Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας, καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ, συντονιστής διευθυντής Ογκολογικής Χειρουργικής Κλινικής Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Αγ. Σάββας» κ. Ιωάννης Καραϊτιανός με αφορμή την 1η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων ενώ, συμπληρώνει ότι κάθε 5 χρόνια προστίθενται στην προχωρημένη ηλικία πάνω από 100.000 άτομα.
Σύμφωνα με τον κ. Καραϊτιανό, συνέπεια της βαθμιαίας γήρανσης του πληθυσμού είναι η αύξηση των ποσοστών των νόσων φθοράς όπως είναι τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, η χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, η καχεξία, η άνοια και άλλες διαταραχές της μνήμης, η οστεοπόρωση και βέβαια η μεγάλη μάστιγα του καρκίνου. Όπως λέει, από τους ηλικιωμένους ασθενείς που νοσηλεύονται σε γενικά νοσοκομεία το 40% είναι χειρουργικοί ασθενείς.
Τα άτομα άνω των 70 ετών, ενώ αποτελούν το 10% του πληθυσμού, απασχολούν το 50% των νοσοκομειακών κλινών και ειδικότερα το 25% των κλινών για οξέα περιστατικά. Το 70% των υπερηλίκων έχουν περισσότερες της μιας συνοδούς νόσους. Ενώ, το 25% των υπερηλίκων παίρνουν χρονίως περισσότερα από 5 διαφορετικά φαρμακευτικά σκευάσματα.
Βασικές ασθένειες στην 3η ηλικία
Εκτός από τον καρκίνο ο οποίος αποτελεί την 1η αιτία θανάτου για τα άτομα της 3ης ηλικίας, η άνοια και άλλες διαταραχές της μνήμης αφορά μεγάλη μερίδα του πληθυσμού.
Στην Ελλάδα πάσχουν 200.000 ασθενείς ενώ, ο αντίστοιχος αριθμός για την Ευρώπη ανέρχεται σε 10.000.000 ενώ παγκοσμίως καταγράφονται 47.000.000 ασθενείς. Αν και φαίνεται να υπάρχει μία προοδευτική ελάττωση του αριθμού των πασχόντων στις αναπτυγμένες χώρες την τελευταία 20ετία, υπολογίζεται ότι το 2020 θα πάσχουν από άνοια 60 εκατομμύρια ασθενείς και κάθε 20 χρόνια ο αριθμός τους θα διπλασιάζεται. Η κολπική μαρμαρυγή (μια συνήθης μορφή καρδιακής αρρυθμίας όπου ο ρυθμός συστολής της καρδιάς είναι ταχύς, ανώμαλος και αποδιοργανωμένος) παρατηρείται σε ποσοστό 5% στα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών και σε 10% στους υπερήλικες άνω των 80 ετών και αποτελεί το κύριο αίτιο θρομβοεμβολικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων. Στην Ελλάδα καταγράφονται πάνω από 30.000 αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια κάθε χρόνο και με θνητότητα γύρω στο 30% τον πρώτο χρόνο.
Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί μάστιγα για τους επιστήμονες καθώς, αυξάνεται ταχύτατα στην Ευρώπη και στη χώρα μας και υπολογίζεται ότι αφορά ένα 6-9% του πληθυσμού. Αποτελεί μαζί με την παχυσαρκία και την αρτηριακή υπέρταση βασικό παράγοντα θνησιμότητας. Οι οφειλόμενοι στο σακχαρώδη διαβήτη θάνατοι παγκοσμίως αγγίζουν το 1,5 εκατομμύριο ετησίως και 1 στους 20 θανάτους αποδίδεται άμεσα ή έμμεσα στο σακχαρώδη διαβήτη και τις επιπλοκές του. Η οστεοπόρωση πλήττει το 30% των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών και υπολογίζεται ότι πάσχουν από αυτή 200 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως. Οφείλεται στην κακή διατροφή, την έλλειψη άσκησης, τη μη επαρκή έκθεση στον ήλιο και την κληρονομικότητα, ενώ μελέτες στην Ελλάδα έδειξαν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα, που είναι απαραίτητη μαζί με το ασβέστιο για την υγεία των οστών, στο 60% των ενηλίκων ανδρών και στο 70% των γυναικών.
Ένα οστεοπορωτικό κάταγμα συμβαίνει παγκοσμίως κάθε 3 δευτερόλεπτα (30% των οστεοπορωτικών ανδρών και γυναικών θα εμφανίσει ένα κάταγμα). Αξίζει να σημειωθεί ότι οι καταγματίες αυτοί έχουν πιθανότητα 85% να πάθουν και δεύτερο κάταγμα. Σοβαρότερες είναι οι επιπτώσεις από το κάταγμα του ισχίου καθώς σύμφωνα με το γιατρό, ένα χρόνο μετά από κάταγμα του ισχίου η πιθανότητα θανάτου εξαιτίας του κατάγματος είναι 20%-25%, ανάλογα με το ιατρονοσηλευτικό επίπεδο, η δε πλήρης αποκατάσταση μετά από κάταγμα ισχίου δεν υπερβαίνει το 50%. Στην Ελλάδα το 2010 συνέβησαν περίπου 86.000 οστεοπορωτικά κατάγματα (εκ των οποίων τα 15.000 του ισχίου) και τα οποία κόστισαν 680 εκατομμύρια ευρώ. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ετήσιο κόστος των καταγμάτων είναι 37 δισεκατομμύρια ευρώ και αναμένεται να αυξηθεί κατά 25% μέχρι το 2025.
Δυστυχώς, η μεγάλη πλειοψηφία των οστεοπορωτικών ατόμων υποθεραπεύονται ή δεν λαμβάνουν καθόλου φαρμακευτική αγωγή, κυρίως λόγω οικονομικών δυσχερειών αλλά και της έλλειψης ορθής εκτίμησης της σοβαρότητας της πάθησης από τους πάσχοντες και το ιατρικό προσωπικό παγκοσμίως. Ακόμα και μετά το πρώτο οστεοπορωτικό κάταγμα, μόνο το 20% των ασθενών άνω των 50 ετών διεθνώς, αναγνωρίζονται ως ασθενείς με οστεοπόρωση και λαμβάνουν αγωγή πρόληψης νέου κατάγματος.
Η υπογεννητικότητα είναι χρόνιο πρόβλημα για την Ελλάδα
Ο μέσος όρος ολικής γονιμότητας, δηλαδή παιδιών ανά ζεύγος, είναι 1,26, σταθερός τα τελευταία χρόνια, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 1,49, όπως αναφέρει ο κ. Καραϊτιανός. Για να διατηρηθεί λοιπόν, σταθερός ο πληθυσμός πρέπει ο δείκτης γονιμότητας να είναι πάνω από 2,1. Όμως τα στοιχεία της EuroStat δείχνουν ότι η Ελλάδα και η Ιταλία καταγράφουν τον τρίτο χαμηλότερο δείκτη γεννήσεων (9‰) στην Ε.Ε., μετά τη Γερμανία (8,4‰) και την Πορτογαλία (8,5‰). Αποτέλεσμα της υπογεννητικότητας και της γήρανσης του πληθυσμού αλλά και του αρνητικού ισοζυγίου μετανάστευσης, είναι η μείωση του πληθυσμού της Ελλάδας από τα 11 εκατομμύρια το 2013 στα 8,3 έως 10 εκατομμύρια το 2050. Η ελάτωση του πληθυσμού θα κυμανθεί από 800 χιλιάδες μέχρι 2,5 εκατομμύρια άτομα.
"Γιορτάζοντας τους Παλαιότερους Πρωταθλητές Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων"
Με αφορμή τον εορτασμό των 70 χρόνων της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Παγκόσμια Ημέρα για τους Ηλικιωμένους επισημαίνει την σημασία αυτή της Διακήρυξης και δεσμεύεται ως προς την προώθηση της πλήρους και ισότιμης απόλαυσης όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών από τους ηλικιωμένους.
Ο θεματικός άξονας για το 2018 είναι "Γιορτάζοντας τους Παλαιότερους Πρωταθλητές Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων", ενώ οι ευρύτεροι στόχοι για το 2018 είναι: Η προώθηση των δικαιωμάτων των ηλικιωμένων όπως αυτά κατοχυρώνονται στη Διακήρυξη και η εφαρμογή τους στην καθημερινή ζωή των ηλικιωμένων ατόμων. Η αύξηση της προβολή στους ως συμμετέχοντα μέλη της κοινωνίας με τη δέσμευση για την βελτίωση της απόλαυσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε πολλούς τομείς της ζωής και όχι μόνο εκείνους που τους επηρεάζουν άμεσα. Η διασφάλιση της πλήρους και ισότιμης απόλαυσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών από τους ηλικιωμένους. Η κινητοποίηση του κοινού σε όλο τον κόσμο, για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλα τα στάδια της ζωής.
ΔΝΤ: Η κρίση «πάγωσε» γάμους και τεκνοποιήσεις
Στην Ελλάδα ανήκει η χειρότερη επίδοση στις γεννήσεις παγκοσμίως - Καμπανάκι για την πορεία της ανάπτυξης
Πέμπτη, 04 Οκτωβρίου 2018 12:35
UPD:12:36
INTIME NEWS/ΛΙΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Δείτε ακόμα
- Η Ελλάδα γηράσκει και νοσεί 02/10 19:14
Σε μια από τις χειρότερες θέσεις διεθνώς -μαζί με την Ισπανία- βρέθηκε η Ελλάδα εν μέσω κρίσης όσον αφορά την πορεία του δείκτη γεννήσεων. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από την έκθεση που συνέταξε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για τη μελέτη των επιπτώσεων της 10ετούς οικονομικής κρίσης. Έτσι, λίγα 24ωρα μετά τη δημοσίευση των στατιστικών στοιχείων για την πορεία των γεννήσεων στην Ελλάδα από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, έρχεται το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να αναδείξει ότι η ελληνική επίδοση όχι μόνο είναι αρνητική, αλλά είναι και η χειρότερη σε διεθνές επίπεδο.
Στο 2ο κεφάλαιο της έκθεσης, με τίτλο «The Global Economic Recovery 10 years after the 2008 Financial Meltdown», επισημαίνεται ότι η ύφεση, η οποία οδήγησε σε υψηλά ποσοστά ανεργίας, ήταν αυτή που οδήγησε και στην αναβολή των αποφάσεων για γάμο και τεκνοποίηση.
Η Ελλάδα ήταν ούτως ή άλλως χαμηλά στη σχετική κατάταξη, με τον δείκτη να διαμορφώνεται στο 1,5. Ωστόσο, μετά την κρίση υποχώρησε στο 1,3 (σ.σ.: αντιστοιχεί σε παιδιά ανά οικογένεια).
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε αναπτυγμένες οικονομίες όπως αυτή των ΗΠΑ υπήρξε επίσης μείωση, ωστόσο ο δείκτης διαμορφώνεται (σε όρους 2016) στο 1,8 από 2,12 που ήταν το 2007, δηλαδή πριν ξεσπάσει η κρίση.
Το ΔΝΤ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου εκτιμώντας ότι «αυτά τα σταθερά χαμηλά ποσοστά γονιμότητας κατά την τελευταία δεκαετία μπορεί να επηρεάσουν τη μελλοντική εισροή εργατικού δυναμικού και έτσι να αποδυναμώσουν την πιθανή ανάπτυξη μακροπρόθεσμα».
Η έκθεση συνδέει απόλυτα την πορεία των γεννήσεων με την πορεία της απασχόλησης (και όχι κατ’ ανάγκη τη μείωση της ανεργίας). Επίσης, οι αποφάσεις των ζευγαριών συνδέονται με τα προβλήματα στα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας αλλά και με τις ασκούμενες πολιτικές της αγοράς εργασίας.
Δημογραφικό: Το 2080 η Ελλάδα θα έχει πληθυσμό 7,2 εκατ. ανθρώπους - Ο ρόλος της κρίσης
Δραματική αριθμητική ανατροπή φαίνεται πως πυροδότησε για τον πληθυσμό της Ελλάδας η οικονομική κρίση, που πλήττει από το 2010 τη χώρα. Η συρρίκνωση των γεννήσεων, η αύξηση των θανάτων και η αρνητική μετανάστευση, αναδεικνύουν το δημογραφικό της Ελλάδας σε μέγα εθνικό θέμα.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΕΛΣΤΑΤ, μόνο το διάστημα 2011-2017 ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώθηκε κατά 355.000 ανθρώπους και αν το πρόβλημα δεν αντιμετωπισθεί με την υπευθυνότητα που απαιτείται για το «νούμερο 1» εθνικό πρόβλημα, ο πληθυσμός της Ελλάδας, το 2050, μόλις που θα αγγίζει τα 10 εκατομμύρια ανθρώπων. Κι ακόμη χειρότερα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Eurostat, το 2080, με 7,2 εκατομ. ανθρώπους, η Ελλάδα θα αποτελεί το μικρότερο (σσ. και επισφαλέστερο (;)) τμήμα της ΕΕ.
Η έρευνα με τίτλο «Ο πληθυσμός της Ελλάδας υπό διωγμόν», που υπογράφει η νομικός Ήρα Έμκε- Πουλοπούλου, διδάκτορας του πανεπιστημίου του Παρισιού, μέλος της Ακαδημίας Επιστημόνων της Νέας Υόρκης και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Δημογραφικών Μελετών, υπό την αιγίδα της οποίας, άλλωστε, τελεί η έκδοση, είναι «κραυγή αγωνίας». «Στόχος του βιβλίου είναι να αποδείξει ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης μεγάλα τμήματα του ελληνικού πληθυσμού βρίσκονται "υπό διωγμόν", υφίστανται, δηλαδή, συστηματική υποβολή σε ταλαιπωρίες, που έχουν οδηγήσει ή θα καταλήξουν στο μέλλον στην απομάκρυνσή τους από την Ελλάδα, από την οικογένειά τους, από τη δουλειά τους, από τους φίλους τους, ακόμη και από τη ζωή» σημειώνει χαρακτηριστικά η ίδια στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και συμπυκνώνει το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας ως εξής: «Οι δημογραφικοί δείκτες εξελίσσονται με βραδύ ρυθμό και βελτιώνονται με ακόμη βραδύτερο. Αν, όμως, η στρατηγική που έχει ως στόχο την αύξηση των γεννήσεων, την επιβράδυνση του ρυθμού γήρανσης, τον περιορισμό της αποδημίας, δεν εφαρμοστεί ΤΩΡΑ, τα προβλήματα του πληθυσμού θα εκδικηθούν εκείνους που τα αγνοούν!».
Στην έκδοση των 734 σελίδων, «προϊόν έρευνας τριών χρόνων», που φιλοξενεί αποκωδικοποιώντας δεκάδες στατιστικούς πίνακες της ΕΛΣΤΑΤ και της EUROSTAT και εικονογραφείται από το σκωπτικό πενάκι του Σπύρου Ορνεράκη, παρατίθεται λεπτομερειακή χαρτογράφηση του ελληνικού πληθυσμού, όπως αυτή διαμορφώθηκε μέσα από τις κατά καιρούς οικονομικο-πολιτικο-κοινωνικές συνθήκες από το 1828 έως σήμερα, αλλά κυρίως την περίοδο της οικονομικής κρίσης.
Η κ. Έμκε - Πουλοπούλου εξηγεί ότι το δημογραφικό εμφανίστηκε στη δεκαετία του ΄80, επομένως προϋπήρχε της κρίσης, αλλά επιδεινώθηκε κατά τη διάρκειά της, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός της Ελλάδας να μειώνεται, να αλλοιώνεται και να γερνάει με ταχύτερο από τον αναμενόμενο ρυθμό.
«Οι απογραφές αποκάλυψαν ότι έως και τις αρχές του 21ου αι. ο πληθυσμός της χώρας αυξανόταν διαρκώς, ακόμα και στις ανώμαλες περιόδους, που γνώρισε το ελληνικό έθνος» λέει και συνεχίζει: «Για παράδειγμα, το 1828, πριν από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, η Ελλάδα «μετρούσε» 753.000 ανθρώπους, οι οποίοι το 2011 έφτασαν τους 10,9 εκατομμμύρια. Το 2011 αντιστοιχούσαν 104 γυναίκες σε 100 άνδρες και στην περίοδο 1951-2011 μειώθηκε στο μισό ο πληθυσμός των νέων 0-14 χρόνων (από 28,8% σε 14,5%) και σχεδόν τριπλασιάστηκε η αναλογία των ηλικιωμένων στον πληθυσμό (από 6,7% σε 19,5%). Αλλά, στην περίοδο της κρίσης, ο ρυθμός γήρανσης επιταχύνεται. Η μέση ηλικία του πληθυσμού από 30 έτη το 1951 φτάνει τα 43,5 το 2014!».
Επιπλέον, την περίοδο 2001-2011 καταγράφεται μικρή μείωση στους άγαμους και στους έγγαμους, αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός των διαζευγμένων και λιγότερων των χήρων/χηρών, ενώ παρατηρείται μεγάλη αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, μικρότερη αύξηση των νοικοκυριών 2-3 ατόμων και μείωση των νοικοκυριών 4 ατόμων. Είναι, δε, εντυπωσιακή η μείωση των πολύτεκνων οικογενειών.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, την περίοδο 2011-2016, οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις κατά 115.479 άτομα (γεννήσεις 692.592 / θάνατοι 808.071). Η μικρή αύξηση των γεννήσεων (κατά 1.051 παιδιά), που καταγράφηκε το 2016 οφείλεται κατά 77% σε γεννήσεις από γυναίκες πρόσφυγες, που δεν θα μείνουν στην Ελλάδα. Σε έξι χρόνια, δε, χάθηκαν πολύ περισσότερα άτομα από τις γεννήσεις ενός έτους (π.χ. το 2016, 93.698 γεννήσεις). Έως το 2010, οι άνθρωποι που έρχονταν στην Ελλάδα ήταν περισσότεροι από εκείνους που την εγκατέλειπαν. Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα (2018) η χώρα, εκτός από την υπεροχή των θανάτων έναντι των γεννήσεων, οφείλεται στο φαινόμενο της «αρνητικής μετανάστευσης», γεγονός που έχει ως συνέπεια τη μείωση του ελληνικού πληθυσμού, κάθε χρόνο, σε απόλυτο αριθμό.
Τα στοιχεία που παρατίθενται στην ογκώδη έκδοση οδηγούν στο σχεδόν αδιαπραγμάτευτο συμπέρασμα πως ό,τι κατάφερε με κόπο η Ελλάδα να κερδίσει στα χρόνια της «ευμάρειας», όταν -έτσι κι αλλιώς- τα νέα ζευγάρια δύσκολα έπαιρναν την απόφαση για 2ο και 3ο παιδί, το έχασε μέσα στα οκτώ χρόνια της κρίσης! Το δημογραφικό από εθνικό θέμα εξελίχθηκε σε εφιάλτη.
Όπως αναφέρει η ερευνήτρια, για το θέμα των αιτίων και των επιπτώσεων των δημογραφικών εξελίξεων, οι παράγοντες για τη δυσμενή εικόνα του πληθυσμού είναι πολλοί, αλλά «πρωταρχική θέση κατά τη διάρκεια της κρίσης κατέχει η ανεργία, η επισφαλής απασχόληση και η μείωση του οικογενειακού εισοδήματος. Μετά το 2013 παρατηρείται μείωση της ανεργίας με ταυτόχρονη μείωση της πλήρους απασχόλησης και αύξηση της μερικής. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι καταργούνται οι "καλές" θέσεις εργασίας με ικανοποιητικό μισθό, εξασφάλιση και εργασιακά δικαιώματα, ενώ αυξάνονται οι "ευέλικτες μορφές απασχόλησης", ανασφάλιστες με πολύ χαμηλούς μισθούς και ενίοτε απαράδεκτες συνθήκες εργασίας». Ως εκ τούτου, η αύξηση της ανεργίας των νέων ανδρών και γυναικών και η απασχόληση σε δυσβάστακτο περιβάλλον αποτελούν αιτία μείωσης της γαμηλιότητας και της γεννητικότητας και αύξηση της αποδημίας, γιατί όσοι της υφίστανται, κυρίως όσοι έχασαν τη δουλειά τους, δεν αποφασίζουν να παντρευτούν και να κάνουν παιδιά και όσοι έχουν προσόντα επιλέγουν τη μετανάστευση».
Η κ. Έμκε - Πουλοπούλου χτυπάει τον κώδωνα κινδύνου. «Το δημογραφικό πρόβλημα θα επιδεινωθεί» τονίζει και εξηγεί: «Η εντυπωσιακή μείωση των γεννήσεων, η γήρανση του πληθυσμού και η εκτόξευση της αποδημίας θα καταλήξουν σε μεγάλη συρρίκνωση του πληθυσμού της χώρας μας και σε αύξηση της αναλογίας των ηλικιωμένων. Θα αυξάνεται ο πληθυσμός άνω των 65 ετών σε βάρος των ηλικιών 0-14».
Στο ερώτημα αν μπορεί να υπάρξει αντιστροφή της δημογραφικής... κατρακύλας της χώρας, η ερευνήτρια απαντά: «Πρόκειται για μία εν μέρει μη αναστρέψιμη πραγματικότητα. Η επί 40 χρόνια χαμηλή γονιμότητα έχει δημιουργήσει μια μικρότερη αριθμητικά γενιά γυναικών. Ακόμα κι αν οι γυναίκες αυτές αποκτήσουν περισσότερα παιδιά, θα είναι δύσκολο ο αριθμός των γεννήσεων να ξεπεράσει τον αριθμό των θανάτων. Εξάλλου, θα πρέπει να περάσουν 25-30 χρόνια, ώστε η αύξηση των γεννήσεων να δημιουργήσει τη γενιά, που θα ενταχθεί στην αγορά εργασίας και με την απασχόληση και τις εισφορές της στο ασφαλιστικό σύστημα να συμβάλει στη στήριξή του. Μέχρι ν΄ αρχίσει να εργάζεται αυτή η γενιά, θα χρειαστούν επιπλέον δαπάνες ιδιωτικές και δημόσιες για την ανατροφή και την εκπαίδευσή της».
Η κ. Έμκε Πουλοπούλου κρατά για το τέλος μια μικρή δέσμη φωτός από μια χαραμάδα ελπίδας... «Υπάρχει, ωστόσο, δυνατότητα να σταματήσει η κατάρρευση και να επιβραδυνθεί ο ρυθμός γήρανσης, αλλά αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την παροχή γενναίων κινήτρων για την ενίσχυση της γονιμότητας και τον περιορισμό της αποδημίας. Αλλά όχι έτσι απλά. Υπάρχει άμεση ανάγκη για μια υπεύθυνη, συντονισμένη, σοβαρή δημογραφική πολιτική, που θα έχει ως στόχο τη διαμόρφωση ενός κοινωνικού και εργασιακού περιβάλλοντος, ευνοϊκού για τη δημιουργία οικογένειας, την απόκτηση παιδιών και την παραμονή των νέων στον τόπο μας. Πρέπει, δε, να γίνει κατανοητό ότι η χρησιμοποίηση μεταναστών και προσφύγων για τη βελτίωση του δημογραφικού προβλήματος, μπορεί να οδηγήσει σε εθνική και δημογραφική αλλοίωση. Εξάλλου, οι μετανάστες προσαρμόζουν την αναπαραγωγική συμπεριφορά τους στη συμπεριφορά των γηγενών και μακροχρόνια γερνούν και αυτοί. Εκείνο που πρέπει να γίνει, είναι η δημιουργία ενός φορέα που θα συντονίζει τη στρατηγική για το Δημογραφικό, π.χ. ένα υπουργείο Οικογενειακής Πολιτικής ή ένα Γραφείο Δημογραφικής Πολιτικής της Βουλής. Τέλος, απαραίτητη προϋπόθεση για μια τέτοια πολιτική είναι η ανάπτυξη με ρυθμό τουλάχιστον 2%, ώστε να μπορεί να βοηθήσει και στη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου