Χρόνος προσκόμισης λογιστικών αρχείων κατά τη διάρκεια ελέγχου Γράφει ο Θοδωρής Δ. Καβούκης Τι πρόστιμα επιβάλλονται αν η Διοίκηση κρίνει ανακριβή την δήλωση του φορολογουμένου.

 

Χρόνος προσκόμισης λογιστικών αρχείων κατά τη διάρκεια ελέγχου

Γράφει ο Θοδωρής Δ. Καβούκης

Τι πρόστιμα επιβάλλονται αν η Διοίκηση κρίνει ανακριβή την δήλωση του φορολογουμένου.

Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων ήταν η 24^η Ιουλίου 2026 και σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε η  Α.Α.Δ.Ε. την επομένη της  παρόδου της ως άνω προθεσμίας, υποβλήθηκαν φέτος εμπρόθεσμα συνολικά 6.737.763 δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, 31.672 περισσότερες δηλώσεις σε σχέση με το 2025. Αντίστοιχα όσον αφορά τα νομικά πρόσωπα  υποβλήθηκαν φέτος 385.515 εμπρόθεσμες δηλώσεις έναντι 362.682 το 2025, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 23.000 δηλώσεων.

Στο παρόν άρθρο θα αναλυθούν δύο ζητήματα: το πρώτο αφορά την προσκόμιση των λογιστικών αρχείων – πληροφοριών, που ζητά η φορολογική διοίκηση κατά την διενέργεια του φορολογικού ελέγχου και το δεύτερο αφορά τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε περίπτωση που ο φορολογικός έλεγχος κρίνει ότι η δήλωση που υπέβαλε ο φορολογούμενος είναι ανακριβής.  

Χρόνος προσκόμισης λογιστικών αρχείων  - πληροφοριών

Παρατηρείται σε ουκ ολίγες δυστυχώς περιπτώσεις να επιβάλλονται πρόστιμα σε φορολογούμενους επειδή δεν προσκόμισαν τα λογιστικά τους αρχεία (βιβλία – στοιχεία) κατά την διάρκεια του φορολογικού ελέγχου. Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ) προβλέπει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα εντός του οποίου ο φορολογούμενος πρέπει να ανταποκριθεί στο αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης και να προσκομίσει τα λογιστικά του αρχεία ή οποιαδήποτε άλλη πληροφορία του ζητηθεί. Συνήθως το αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για την προσκόμιση των λογιστικών αρχείων εκδίδεται και κοινοποιείται στον φορολογούμενο μαζί με την εντολή ελέγχου ή λίγες μέρες μετά από αυτήν. Σε κάθε περίπτωση όμως ο φορολογούμενος από την στιγμή που θα του κοινοποιηθεί το αίτημα προσκόμισης λογιστικών αρχείων ή το αίτημα παροχής πληροφοριών οφείλει να ανταποκριθεί εμπρόθεσμα στην εν λόγω υποχρέωσή του. Ειδικότερα σύμφωνα με το άρθρο 14 ΚΦΔ:

·         Κατόπιν έγγραφου αιτήματος (πρόσκλησης) της Φορολογικής Διοίκησης, αντίγραφα μέρους των λογιστικών αρχείων (βιβλίων και στοιχείων) ή οποιουδήποτε συναφούς εγγράφου, παρέχονται στη Φορολογική Διοίκηση μέσα σε δέκα (10) εργάσιμες ημέρες από την κοινοποίηση του σχετικού αιτήματος, εκτός εάν ο φορολογούμενος προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις για πιθανές δυσχέρειες κατά την προετοιμασία και παράδοση των πληροφοριών που του ζητήθηκαν, για λόγους που δεν οφείλονται σε δική του υπαιτιότητα. Όταν τα βιβλία τηρούνται ή τα στοιχεία εκδίδονται ηλεκτρονικά, παρέχονται αντίγραφα των ηλεκτρονικών αρχείων. Φορολογούμενος που τηρεί βιβλία σύμφωνα με το απλογραφικό λογιστικό σύστημα δεν υποχρεούται να παράσχει αντίγραφο των βιβλίων του για τα φορολογικά έτη, για τα οποία δηλώνει ότι το σύνολο των σχετικών πληροφοριών εσόδων και εξόδων έχει διαβιβασθεί στην ψηφιακή πλατφόρμα «myDATA».  

 

·         Οι πληροφορίες, τις οποίες ζητά εγγράφως η Φορολογική Διοίκηση από τον φορολογούμενο, παρέχονται μέσα σε δέκα (10) εργάσιμες ημέρες από την κοινοποίηση του σχετικού αιτήματος. Η προθεσμία αυτή δύναται να παραταθεί με απόφαση του αρμοδίου Προϊσταμένου, αν ο φορολογούμενος προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις για πιθανές δυσχέρειες κατά την προετοιμασία και υποβολή των πληροφοριών που του ζητήθηκαν για λόγους που δεν οφείλονται σε δική του υπαιτιότητα.

            Η Φορολογική Διοίκηση παραδίδει στον φορολογούμενο αποδεικτικό παράδοσης, στο οποίο γίνεται μνεία όλων των παραδοθέντων εγγράφων ή αρχείων.

Πρόστιμα υποβολής ανακριβούς δήλωσης

            Προϋπόθεση για την επιβολή προστίμου ανακριβούς δήλωσης σε φορολογούμενο είναι η διενέργεια φορολογικού ελέγχου προκειμένου να διαπιστωθεί ότι η δήλωση που υποβλήθηκε είναι ανακριβής. Ειδικότερα σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας όταν η φορολογική δήλωση είναι ανακριβής και το ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση υπολείπεται του ποσού του φόρου που προκύπτει με βάση διορθωτικό προσδιορισμό φόρου που πραγματοποιήθηκε από τη Φορολογική Διοίκηση, ο φορολογούμενος υπόκειται σε πρόστιμο επί της διαφοράς φόρου που προκύπτει προς καταβολή ως εξής:

·         δέκα τοις εκατό (10%) του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό ανέρχεται σε ποσοστό από πέντε τοις εκατό (5%) έως είκοσι τοις εκατό (20%) του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,

·         είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) του ποσού της διαφοράς, αν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει το ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) και ανέρχεται σε ποσοστό έως πενήντα τοις εκατό (50%) του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,

·         πενήντα τοις εκατό (50%) του ποσού της διαφοράς, αν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει σε ποσοστό το πενήντα τοις εκατό (50%) του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση.

Σε φορολογούμενους που υποβάλλουν ανακριβή δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) επιβάλλεται πρόστιμο εκατό (100) ευρώ, με την επιφύλαξη των όσων αναφέρονται ανωτέρω. Σε περίπτωση υποβολής δηλώσεων στοιχείων ακινήτων για περισσότερα του ενός (1) έτους επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο, εφόσον στις δηλώσεις αυτές επαναλαμβάνονται οι ίδιες μεταβολές.

Ειδικά για ανακριβείς δηλώσεις Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) του άρθρου 38 ή του άρθρου 47α του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας ή για δηλώσεις παρακρατούμενου φόρου, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) επί της διαφοράς.

                Σε περίπτωση που ο φορολογικός έλεγχος διαπιστώσει ότι ο φορολογούμενος δεν υπέβαλε φορολογική δήλωση για κάποιο φορολογικό αντικείμενο ενώ είχε την αντίστοιχη υποχρέωση τότε επιβάλλεται το πρόστιμο που προβλέπει η παράγραφος 6 του άρθρου 53 του ΚΦΔ. Ειδικότερα όταν δεν υποβληθεί δήλωση από την οποία θα προέκυπτε υποχρέωση καταβολής φόρου, περιλαμβανομένων των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, Φ.Π.Α. με βάση το κανονικό ή τα ειδικά καθεστώτα του Κώδικα Φ.Π.Α. υποβλητέας στην Ελλάδα ή εφόσον η Ελλάδα είναι κράτος μέλος κατανάλωσης, σε άλλο κράτος μέλος, φορολογίας κεφαλαίου και παρακρατούμενων φόρων, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) επί του ποσού του φόρου που αναλογεί στη μη υποβληθείσα δήλωση.

ΘΟΔΩΡΗΣ Δ. ΚΑΒΟΥΚΗΣ Δικηγόρος – Οικονομολόγος

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα One Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 2 Αυγούστου    2026