Πως υπολογίζεται το Ελάχιστό Τεκμαρτό Εισόδημα
Οι αλλαγές που υπάρχουν για τα εισοδήματα των ελευθέρων
επαγγελματιών και των ατομικών επιχειρήσεων, για το φορολογικό έτους 2024
Σε προηγούμενο
σημείωμα μας, είδαμε τις αλλαγές που είχαμε για το φορολογικό έτος 2024, στα
έντυπα για την φορολόγηση των εισοδημάτων από ενοίκια.
Σήμερα θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε τις αλλαγές που
επήλθαν στην φορολόγηση των ατομικών επιχειρήσεων με τεκμαρτό εισόδημα.
Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος
Από το φορολογικό έτος 2024 καταργήθηκε, δηλαδή τις δηλώσεις
που θα κατατεθούν το έτος 2025, για τους ελεύθερους επαγγελματίες και γενικά
τους φορολογούμενος με ατομικές επιχειρήσεις, το τέλος επιτηδεύματος μετά από
13 χρόνια .
Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος φέρνει ελάφρυνση στο
εκκαθαριστικό της εφορίας κατά 325 ευρώ.
Η κατάργηση αφορά:
• Επιτηδευματίες
και ασκούντες ελευθέριο επάγγελμα, με τη φορολογική επιβάρυνση να μειώνεται
τουλάχιστον κατά 325 ευρώ. Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται και για κάθε
υποκατάστημα του επιτηδευματία, το οποίο ανέρχεται σε 300 ευρώ.
• Φυσικά
πρόσωπα των οποίων το εισόδημά τους προέρχεται από ατομική επιχείρηση παροχής
υπηρεσιών ή ελευθέριο επάγγελμα και έχουν έγγραφη σύμβαση με έως τρία φυσικά
ή/και νομικά πρόσωπα, ή 75% των ακαθάριστων εσόδων τους προέρχεται από ένα
φυσικό ή/και νομικό πρόσωπο. Το ετήσιο κέρδος για τους φορολογουμένους
κυμαίνεται από 400 έως 500 ευρώ.
Το μνημονικό χαράτσι, που φτάνει έως 1.000 ευρώ, θα
διατηρηθεί μόνο για τα νομικά πρόσωπα και τα υποκαταστήματά τους.
Ελάχιστό τεκμαρτό εισόδημα
Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα αυξάνεται στα 11.620 ευρώ από
10.920 ευρώ που ήταν για τα εισοδήματα του 2023 που φορολογήθηκαν το 2024 λόγω
αύξησης του κατώτατου μισθού από 780 ευρώ το 2023 σε 830 ευρώ το προηγούμενο
έτος.
Το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα (11.620), αφορά κάθε
αυτοαπασχολούμενο που έχει συμπληρώσει 6 έτη άσκησης του επαγγέλματός του και
δεν έχει κανέναν υπάλληλο εργαζόμενο στην επιχείρησή του.
Επιπλέον, για 7 έως 9 έτη λειτουργίας ισχύει
προσαύξηση 10%, οπότε το τεκμαρτό εισόδημα ανέρχεται στα 12.782 ευρώ
(11.620,00Χ 10%= 1.162 ευρώ προσαύξηση) για το φορολογικό έτος 2024.
Για 10 έως 12 έτη λειτουργίας ισχύει προσαύξηση 10%, από
την προηγούμενη κατηγορία, οπότε το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα διαμορφώνεται
στα 14.60,20 ευρώ (12.782,00 Χ 10%= 1.278,20 ευρώ προσαύξηση)
Για περισσότερα από 12 έτη λειτουργίας, η προσαύξηση
φθάνει το 10% από την προηγούμενη κατηγορία, οπότε το ποσό διαμορφώνεται στα 15.466,22 ευρώ
(14060,20 Χ 10%= 1.406,02 ευρώ προσαύξηση).
Οι νέοι επαγγελματίες, με ατομικές επιχειρήσεις που ασκούν
το επάγγελμα για λιγότερα από 4 έτη, απαλλάσσονται από το σύστημα του τεκμαρτού
εισοδήματος. Στο τέταρτο έτος λειτουργίας ισχύει ελάχιστο όριο φορολογητέου
εισοδήματος μειωμένο κατά 67%, σε σύγκριση με το ποσό του ελάχιστου
φορολογητέου εισοδήματος που αντιστοιχεί σε ατομική επιχείρηση με 6 έτη
λειτουργίας χωρίς εργαζόμενο.
Συνεπώς για το πρώτο έως και το τρίτο έτος (1-3) δεν υπάρχει
τεκμαρτό εισόδημα και ο φορολογούμενο φορολογείται με το λογιστικό του
αποτέλεσμα (έσοδα μείον έξοδα).
Για το τέταρτο έτος (4ο έτος), το ελάχιστο
εισόδημα είναι 3.873,33 ευρώ
Για το πέμπτο (5ο έτος) το ελάχιστό εισόδημα
είναι 7.746,67 ευρώ
Προσοχή:
• Ο χρόνος
δραστηριότητας για τον υπολογισμό των τριετιών και την εφαρμογή των σχετικών
προσαυξήσεων γίνεται σε ημέρες και λαμβάνεται υπόψη η επιχειρηματική
δραστηριότητα ανεξαρτήτως ΚΑΔ.
Συνεπώς, εάν μια ατομική επιχείρηση έχει ασκήσει
δραστηριότητα για 3 έτη (συμπληρωμένα), στη συνέχεια διακόψει και μετά από
κάποια έτη ασκήσει άλλη δραστηριότητα, τα έτη επιχειρηματικής δραστηριότητα θα
συνεχίσουν να μετράνε από το 3ο έτος ανεξάρτητα εάν η νέα δραστηριότητα
εντάσσεται σε άλλο ΚΑΔ.
• Για την
ένταξη στην τριετία θα πρέπει να έχει συμπληρωθεί ολόκληρο το έτος της
τριετίας.
Λοιπές προσαυξήσεις:
α) 10% της μισθοδοσίας
Πέρα από το ελάχιστό τεκμαρτό εισόδημα, που είδαμε παραπάνω
και αφορά τα έτη δραστηριότητας, έχουμε την προσαύξηση κατά + 10°/ο επί το
κόστους μισθοδοσίας (η προσαύξηση αυτή επιβαρύνει τον φορολογούμενο μέχρι του
ποσού τον έως των 15.000 ευρώ)
Προσοχή: Στο ετήσιο κόστος της μισθοδοσίας
περιλαμβάνονται τόσο οι μικτές αποδοχές των υπαλλήλων, όσο και οι εργοδοτικές
εισφορές, καθώς και οι πάσης φύσης παροχές στους εργαζόμενους.
Το ποσό του μισθολογικού κόστους πάνω στο οποίο υπολογίζεται
το 10%, προκύπτει από τον κωδικό 581 του εντύπου Ε3. (στο μισθολογικό κόστος
προσμετράται και η τυχόν αποζημίωση απόλυσης).
Ατομική επιχείρηση με έναν υπάλληλο έχει ετήσιο κόστος
μισθοδοσίας 16.300,00. Το ποσό της προσαύξησης από την μισθοδοσία ισούται = 1.630,00 (10% * 16.300,00).
β) 5% επί της διαφοράς του τζίρου
Επί του παραπάνω αποτελέσματος έχουμε ακόμη προσαύξηση +
5°/ο επί της διαφοράς τζίρου αν είμαστε πάνω από τον μέσο όρο τον ΚΑΔ. Οι μέσοι
όροι για το 2024 έχουν δημοσιευθεί με την απόφαση : (ΔΥΠΗΔΕΔ 1109311 ΕΞ
27-09-2024).
Προσοχή:
• Ειδικά
ως προς τους υπόχρεους με Κ.Α.Δ. «εκμετάλλευση καταστήματος ψιλικών ειδών
γενικά (47.19.10.01)», «εκμετάλλευση περιπτέρου (47.19.10.02)» και «λιανικό
εμπόριο προϊόντων καπνού σε εξειδικευμένα καταστήματα (47.26)», για τον προσδιορισμό
του ετήσιου κύκλου εργασιών του υπόχρεου και τον προσδιορισμό του μέσου όρου
του ετήσιου κύκλου εργασιών του Κ.Α.Δ., δεν λαμβάνονται υπόψη οι πωλήσεις της
παρ. 4 άρθρου 35 Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ν. 5144/2024, Α’ 162).
• ως μέσος
όρος της περ. γ) λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος ετήσιου κύκλου εργασιών του
συνόλου των επιτηδευματιών με τους δύο αυτούς Κ.Α.Δ., χωρίς να λαμβάνονται
υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό κύκλο εργασιών.
• Για την
εύρεση του μέσου όρου ετήσιου κύκλου εργασιών των επιτηδευματιών με τους
λοιπούς τεταρτοβάθμιους κωδικούς υπό τον Κ.Α.Δ. 47.19, πλην των Κ.Α.Δ.
47.19.10.01 και 47.19.10.02, δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με Κ.Α.Δ.
47.19.10.01 και 47.19.10.02.
Νέος τρόπος υπολογισμούς 2024.
Για το φορολογικό έτος 2024, τροποποιήθηκε ο υπολογισμός του ελάχιστου καθαρού
εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας. Πλέον δεν
λαμβάνονται υπόψη σωρευτικά οι αποδοχές του υψηλότερα αμειβομένου εργαζομένου
και οι υπόλοιπες αμοιβές, αλλά διαζευκτικά προκειμένου με αυτό τον τρόπο να
περιοριστεί το τελικό ελάχιστο τεκμαιρόμενο καθαρό εισόδημα και αντίστοιχα η
φορολόγηση που θα επιβληθεί στον φορολογούμενο.
Δηλαδή ο υπολογισμός σταματάει στο Σύνολο: α + β + γ
Στην επόμενη φάση γίνεται σύγκριση με το κόστος του
υψηλότερα αμειβόμενου υπαλλήλου και αν το ποσό αυτό είναι μεγαλύτερο από το
άθροισμα του παραπάνω συνόλου , τότε ο επιτηδευματίας φορολογείται με αυτό το
ποσό δηλαδή με το ποσό του μεγαλύτερα αμειβόμενου υπαλλήλου.
Συνεπώς το τελικό
ποσό φορολογίας θα είναι το μεγαλύτερο ανάμεσα στα (α+β+γ) και δ
Προσοχή: Ο ανώτατος μισθός δεν μπορεί να είναι πάνω
από 30.000 ευρώ.
Παραδείγματα:
i.
Ελάχιστο τεκμαρτό ποσό = 15.466,22
Προσαύξηση μισθοδοσίας = 2.300,00 (23.000,00 * 10%) (κόστος
μισθοδοσίας)
Προσαύξηση διαφοράς ΚΑΔ = 500,00 (5.000,00 * 5%)
- Φορολογούμενος με υπέρβαση τζίρου κατά 5.000,00 σε σχέση
με τον μέσο όρο του κλάδου)
Σύνολο α+β+γ = 18.266,22
Ετήσιος μισθός υπαλλήλου = 19.000,00
Σύγκριση δ με (α+β+γ). 19.000,00 > (μεγαλύτερο) 18.266,22
=>
Τελικό ελάχιστο προ μειώσεων (άρθρων 28Β και 28Γ) =
19.000,00
ii.
Αν ο ετήσιος μισθός του υψηλότερα αμειβόμενου
υπάλληλου ήταν 14.000,00 ευρώ τότε ο ανωτέρω φορολογούμενος φα είχε ως ελάχιστο
τεκμαρτό εισόδημα το ποσό των 18.266,22
Επισήμανση: Τέλος το σύνολο του ποσού που μπορεί α
θεωρηθεί ως Ελάχιστο τεκμαρτό Εισόδημα δεν μπορεί να είναι πάνω από 50.000 ευρώ
Μείωση κατά 50%
Μείωση κατά 50% του τεκμαρτού εισοδήματος έχουν:
Εικόνα 1: Ατομικές
επιχειρήσεις με έκπτωση 50%
α) Όσους έχουν την ιδιότητα του πολύτεκνου γονέα (άρθρο
πρώτο του Ν.1910/1944) (Α'75). Αφορά πολύτεκνους, με 4 τέκνα, και απαιτείται πιστοποιητικό απόδειξης ιδιότητας
πολύτεκνου ως γονέα ή απορφανισθέντος τέκνου,
β) Υπόχρεους που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη
που 67% . Η πληροφορία ελέγχεται αυτόματα από την φορολογική διοίκηση.
γ) Γονείς μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα τέκνα. Απαιτείται
πιστοποιητικό απόδειξης ιδιότητας γονέα μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα
τέκνα π.χ. πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή ληξιαρχική πράξη γέννησης. Σε
περίπτωση άγαμης μητέρας), είτε πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή
ληξιαρχική πράξη θανάτου (στην περίπτωση χηρείας). Δικαστική απόφαση απόδοσης
επιμέλειας (σε περίπτωση διαζυγίου) ή ιδιωτικό συμφωνητικό που έχει κατατεθεί
στο πρωτοδικείο για την έκδοση διαζυγίου (συναινετική λύση γάμου) ή τελεσίδικη
δικαστική απόφαση υιοθεσίας από έναν γονέα ή πιστοποιητικό κράτησης σε
σωφρονιστικό κατάστημα (φυλάκιση του άλλου γονέα) κ.λπ.),
δ) Γονείς με τέκνα που έχουν νοητική ή σωματικής
αναπηρίας ποσοστού τουλάχιστον 67°/ο εφόσον είναι άγαμα, διαζευγμένα ή σε
χηρεία που θεωρούνται εξαρτώμενα.
ε) Εκμεταλλευτές Ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας που δεν
υπερβαίνει το 25°/ο. Στις περιπτώσεις
ύπαρξης περισσοτέρων του ενός οχημάτων, η μείωση χορηγείται εφόσον δεν
υπερβαίνουν το 25%.
στ) Υπόχρεους που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την
κατοικία τον σε οικισμό με πληθυσμό μικρότερο των 500 κατοίκων ή δημοτικές
κοινότητες με πληθυσμό μικρότερο των 1.500 κατοίκων εξαιρουμένων των δημοτικών
κοινοτήτων που βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής
Ενότητας Νήσων), ή σε νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων εκατό
(3.100) κατοίκων. (Προσοχή στην περιγραφή οικισμού- δημοτικής κοινότητας - νησιού
στο μητρώο, γιατί στις περυσινές δηλώσεις είχαμε το φαινόμενο δυο φορολογούμενοι
από το ίδιο χωριό, ο ένας να έχει την έκπτωση γιατί αναφερόταν, στο μητρώο,
πρώτα το χωριό και μετά ο νομός - νησί και ο άλλος να μην έχει την έκπτωση
γιατί φαινόταν στο μητρώο πρώτα ο νομός – νησί και μετά το χωρίο).
Εικόνα 2: Επιλογή
περιπτώσεων για έκπτωση 50%
Να σημειώσουμε ότι η μείωση του εισοδήματος κατά το ήμισυ
λαμβάνεται μόνο μία φορά ακόμα και εάν ισχύουν ταυτόχρονα περισσότερες από τις
ανωτέρω αναφερόμενες συνθήκες.
Για να μπορέσει να υπολογιστεί η έκπτωση του 50% ο
φορολογούμενος θα πρέπει να συμπληρώσει τις πληροφορίες που υπάρχουν στον υποπίνακα
των κωδικών 047-048 του εντύπου Ε1
Εξαιρέσεις
Οι διατάξεις, δεν εφαρμόζονται (παρ. 6 και 7 άρθρου 28Α ν.
4172/2013) :
Εικόνα 3: Εξαιρέσεις
από την εφαρμογή του Ελάχιστού Τεκμαρτού Εισοδήματος
α) στα κέρδη από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα,
(Ελέγχεται αυτόματα από την φορολογική διοίκηση)
β) σε όσους αμείβονται σύμφωνα με την περ. στ’ παρ. 2
άρθρου 12, (Ελέγχεται αυτόματα από την φορολογική διοίκηση)
γ) σε πρόσωπα που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη
του ογδόντα τοις εκατό (80%) (Ελέγχεται αυτόματα από την φορολογική διοίκηση)
και
δ) Στους
ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές που συμβάλλονται με έως και δύο (2)
ασφαλιστικές
ε) Επιχειρήσεις και
δηλώνουν ως επαγγελματική έδρα την κατοικία τους, (Απαιτείται συμπλήρωση
πληροφοριών στον υποπίνακα κωδ. 045-046)
στ) σε καφενεία που βρίσκονται σε οικισμούς της χώρας με
πληθυσμό μικρότερο των πεντακοσίων (500) κατοίκων.
Για τις περιπτώσεις δ και ε απαιτείται συμπλήρωση
πληροφοριών στον υποπίνακα κωδ. 045-046 του εντύπου Ε1
Επισημάνσεις:
i.
Σε περίπτωση που η κατοικία ή μεταβληθεί εντός
του έτους και ο φορολογούμενος μεταφερθεί εντός ή εκτός των περιοχών που
δικαιούνται μείωση κατά 1/2 του ελάχιστου εισοδήματος, το τεκμαρτό εισόδημα θα
μειωθεί αναλογικά κατά το διάστημα που ο φορολογούμενος ήταν κάτοικος των
περιοχών αυτών (σχετ. ΔΕΔ Θ 2529/2024)
ii.
Για την εξεύρεση των χρονικών διαστημάτων της
παρ. 1 του άρθρου 28Γ λαμβάνεται υπόψη η πρώτη έναρξη, ανεξαρτήτως
δραστηριότητας και δεν προσμετρώνται τα διαστήματα διακοπής (άρθρο 28Δ ΚΦΕ).
Αναφορικά με την εφαρμογή του άρθρου 28Δ του ΚΦΕ, περιπτώσεις ατομικών
επιχειρήσεων με δηλωθείσα αδράνεια στο μητρώο αντιμετωπίζονται όπως οι
επιχειρήσεις που έχουν προβεί σε διακοπή εργασιών, ενώ για τις περιπτώσεις
πτώχευσης ισχύουν αναλογικά τα αναφερόμενα στην υπό στοιχεία 2131/2019 εγκύκλιο
για την απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος.
iii.
Αναλογική εφαρμογή του τεκμηρίου για υπόχρεους
που ασκούν δραστηριότητα ορισμένα χρονικά διαστήματα μέσα στο έτος.
iv.
Όταν οι επαγγελματικές δραστηριότητες του
υπόχρεου περιορίζονται χρονικά από νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις που
περιορίζουν την άσκηση της δραστηριότητας εντός του φορολογικού έτους, το
τεκμήριο ισχύει αναλογικά για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι
δραστηριότητες αυτές επιτρέπονται (παρ. 7 άρθρου 28Α ΚΦΕ).
v.
Η αναλογική μείωση εφαρμόζεται όταν δεν ασκείται
παράλληλα και άλλη δραστηριότητα για την οποία δεν υφίσταται χρονικός
περιορισμός στην άσκησή της.
vi.
Κατά την συμπλήρωση της δήλωσης απαιτείται
αναφορά σε νομοθετική ή κανονιστική ρύθμιση από την οποία να προκύπτει ο
περιορισμός της άσκησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας του υπόχρεου.
Παράδειγμα:
Εάν ατομική επιχείρηση (σχολικό
κυλικείο) που βάσει νομοθετικής ρύθμισης έχει συγκεκριμένο διάστημα λειτουργίας
εντός του έτους, έχει και άλλη δραστηριότητα (π.χ καφετέρια ή κατάστημα
εμπορικό) δεν εμπίπτει στην παράγραφο 7 του άρθρου 28Α.
Κατά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος
επισυνάπτονται από τον υπόχρεο τα κάτωθι δικαιολογητικά:
α) η άδεια ή οι άδειες επαγγελματία πωλητή σε λαϊκή
αγορά του ν.4849/2021 και
β) υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986 ότι δεν είναι κάτοχος
άλλης άδειας του ν.4849/2021 για τη δραστηριοποίησή του ως επαγγελματίας
πωλητής στις λαϊκές αγορές.
Τα πιο πάνω δικαιολογητικά ελέγχονται από την αρμόδια για
την παραλαβή της δήλωσης υπηρεσία και εφόσον προκύπτει η δραστηριοποίηση του
υπόχρεου για λιγότερες από πέντε (5) ημέρες την εβδομάδα το ετήσιο ελάχιστο
εισόδημα περιορίζεται αναλογικά.
Εάν δεν επισυναφθούν τα πιο πάνω δικαιολογητικά ή από αυτά
δεν προκύπτει η δραστηριοποίηση του υπόχρεου για λιγότερες από πέντε (5) ημέρες
την εβδομάδα το ετήσιο ελάχιστο εισόδημα υπολογίζεται για όλο το φορολογικό
έτος.
Εισοδήματα που μειώνουν το ελάχιστο (τεκμαρτό) καθαρό
εισόδημα
Για όσους αποκτούν εισόδημα:
• από
μισθωτή εργασία ή
• σύνταξη
του άρθρου 12 ή
• από
αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα της παρ. 1 του άρθρου 21, το ελάχιστο
(τεκμαρτό εισόδημα) μειώνεται κατά το ποσό που αντιστοιχεί στο εισόδημα που
αποκτούν από τη μισθωτή εργασία, τη σύνταξη ή την αγροτική δραστηριότητα.
• Αφαιρούνται
όλα τα εισοδήματα, φορολογητέα και απαλλασσόμενα, από μισθωτή εργασία και
συντάξεις και από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα.
«Πέναλτι» αποδείξεων
Το τεκμαρτό εισόδημα
θεωρείται καθαρό εισόδημα που λαμβάνεται υπόψη για επιδόματα, για την
κάλυψη τεκμηρίων. Είναι ακόμη το
πραγματικό εισόδημα το οποίο θα προσμετράται με τυχόν άλλα εισοδήματα για τον
προσδιορισμό του απαιτούμενου ποσού αποδείξεων (30% ή 20%) με ηλεκτρονικά μέσα
πληρωμών.
Προκαταβολή
Δεν θα ισχύσει για το 2024 η μείωση της προκαταβολής φόρου
(παρ. 87 άρθρ. 72 ΚΦΕ).
Προσυμπλήρωση εντύπου Ε3
Οι κωδικοί που αφορούν τα έσοδα και έξοδα του εντύπου
Ε3, θα είναι προσυμπληρωμένοι από την
ΑΑΔΕ, βάσει των στοιχείων που έχουν αναρτηθεί στην πλατφόρμα MyDATA.
Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του
Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος
Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance &
Markets Voice) , την Κυριακή 30 Μαρτίου 2025.