Η ΑΑΔΕ άνοιξε το …… κουτάκι με τα e-mail. Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Ενημέρωση – τελευταία στιγμή - για την υποχρέωση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης για επιχειρήσεις με τζίρο πάνω από 1 εκατ. ευρώ το 2023 και για διασύνδεση και αναβάθμισης των EFT/POS

 

Η ΑΑΔΕ άνοιξε το …… κουτάκι με τα e-mail.

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Ενημέρωση – τελευταία στιγμή - για την υποχρέωση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης για επιχειρήσεις με τζίρο πάνω από 1 εκατ. ευρώ  το 2023 και για διασύνδεση και αναβάθμισης των EFT/POS

Πάει και ο Ιανουάριος και ακόμη δεν είδαμε να υλοποιείται η εξαγγελία της ΑΑΔΕ ότι θα δοθούν ποιο γρήγορα από κάθε χρονιά οι αποφάσεις και τα έντυπα για τις δηλώσεις του φορολογικού έτους 2025, δηλαδή για τις δηλώσεις που θα καταθέσουμε από 15 ή 16 Μαρτίου έως 15 Ιουλίου 2026.

Να θυμίσουμε στην διοίκηση ότι τα παλαιότερα χρόνια μέχρι 31 Ιανουαρίου είχαμε και τα έντυπα και τις αποφάσεις ώστε να μπορούν και οι λογιστές - φοροτεχνικοί να ενημερωθούν αλλά και οι εταιρίες πληροφορικής να ετοιμάσουν τα προγράμματα τους , ώστε να χρειάζεται μια με δυο εβδομάδες από την έναρξη των δηλώσεων ώστε να μπορέσουν να ελέγξουν τις συνδέσεις με την πλατφόρμα των δηλώσεων και να αρχίσει η μαζική αποστολή των φορολογικών δηλώσεων.

You’ve got mail .

Πάντως να μην παραπονιόμαστε, γιατί η ΑΑΔΕ εργάζεται για μας, αφού τον τελευταίο καιρό έχει ανοίξει το κουτάκι με ….. τα email.

Δεκάδες επιχειρήσεις πήραν μήνυμα από την ΑΑΔΕ είτε για την ηλεκτρονική τιμολόγηση, είτε για την διασύνδεση των ταμειακών μηχανών και των EFT/POS.

Ηλεκτρονική τιμολόγηση

Όπως είδαμε αναλυτικά και στο προηγούμενο άρθρο μας, από 2 Φεβρουαρίου 2026, οι επιχειρήσεις που είχαν τζίρο πάνω από ένα (1.000.0000) εκατομμύριο, το φορολογικό έτος 2023.

Έτσι η ΑΑΔΕ θυμήθηκε τρεις μέρες πριν από την έναρξη της υποχρέωσης να αποστείλει μήνυμα για την εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, και μάλιστα με τίτλο: «ΕΠΕΙΓΟΝ – ΕΚΠΝΟΗ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΣ ΓΙΑ ΔΗΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ»

«Αγαπητή κυρία / Αγαπητέ κύριε,

Επικοινωνούμε μαζί σας για να σας υπενθυμίσουμε ότι από τις 2/2/2026 ξεκινά η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικής τιμολόγησης για τις επιχειρήσεις που έχουν δηλώσει ακαθάριστα έσοδα άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ (1.000.000€) με βάση την υποβληθείσα δήλωση του φορολογικού έτους που εκκίνησε εντός του 2023 (άρθρο 14 του ν.4308/2014, ΕΛΠ και Α.1128/2025 Κοινή Απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή ΑΑΔΕ).

Η υποχρέωση αυτή, στην οποία υπάγεστε, καταλαμβάνει τις συναλλαγές χονδρικής (B2B) που πραγματοποιούνται εντός Ελλάδας ή με τρίτες χώρες εκτός Ε.Ε. καθώς και τις συναλλαγές με φορείς της Γενικής Κυβέρνησης για τις οποίες δεν υφίσταται ήδη υποχρέωση χρήσης ηλεκτρονικής τιμολόγησης (B2G) από ειδικότερες διατάξεις (σχετικές οι διατάξεις του ν.4601/2019).

Τρόποι Έκδοσης Ηλεκτρονικών Τιμολογίων

Η έκδοση των ηλεκτρονικών τιμολογίων πραγματοποιείται αποκλειστικά με τους εξής δύο τρόπους:

• Μέσω Παρόχου: Χρήση Υπηρεσιών Παρόχου Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων,
• Μέσω δωρεάν εφαρμογών της ΑΑΔΕ: Χρήση της εφαρμογής timologio και της εφαρμογής για κινητές συσκευές myDATAapp, που προσφέρουν τη δυνατότητα ψηφιακής έκδοσης των παραστατικών της επιχείρησης και την ταυτόχρονη διαβίβασή τους στην πλατφόρμα myDATA.

Δυνατότητα Σταδιακής Συμμόρφωσης

Έχετε τη δυνατότητα σταδιακής συμμόρφωσης από 2/2/2026 έως 31/3/2026. Κατά το διάστημα αυτό επιτρέπεται η παράλληλη χρήση των υφιστάμενων τρόπων έκδοσης και διαβίβασης παραστατικών, με την προϋπόθεση, να έχει προηγηθεί η υποβολή σχετικής δήλωσης μέσω της εφαρμογής Δήλωση ηλεκτρονικής έκδοσης μέσω Παρόχου, Ιδιοπαρόχου ή της εφαρμογής timologio στη σελίδα του myDATA με ημερομηνία έναρξης χρήσης των υπηρεσιών ηλεκτρονικής τιμολόγησης το αργότερο την 2/2/2026.

Έχετε τη δυνατότητα να υποβάλετε τη σχετική δήλωση εμπροθέσμως το αργότερο έως την 12/2/2026.

ΠΡΟΣΟΧΗ:

• Η αποδοχή του ηλεκτρονικού τιμολογίου από τον λήπτη των αγαθών ή υπηρεσιών καθίσταται υποχρεωτική από 2/2/2026.
• Η μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης επισύρει τις κυρώσεις που ορίζονται στο άρθρο 53 ΚΦΔ περί μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής πληροφοριακής δήλωσης.
• Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση έκδοσης ηλεκτρονικού τιμολογίου αποκλειστικά με τη χρήση ενός εκ των δύο ανωτέρω προβλεπόμενων τρόπων θεωρείται ως μη έκδοση του τιμολογίου αυτού και ως εκ τούτου επιβάλλονται τα πρόστιμα των περ. 5 και 6 του άρθρου 57 του ν.5104/2024 (ΚΦΔ), ως εξής:
• για στοιχεία που επιβαρύνονται με ΦΠΑ, πρόστιμο πενήντα τοις εκατό (50%) επί του φόρου το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο από διακόσια πενήντα (250) ή πεντακόσια (500) ευρώ αναλόγως του τηρούμενου λογιστικού συστήματος ανά έλεγχο και
• για στοιχεία που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, πρόστιμο ύψους πεντακοσίων (500) ή χιλίων (1000) ευρώ ανά έλεγχο, ομοίως αναλόγως του τηρούμενου λογιστικού συστήματος.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ my1521:

• Τηλεφωνικά στο 1521, χωρίς χρέωση, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00.
• Ψηφιακά στο my1521 ( webchannel.1521.aade.gr), 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, επιλέγοντας: Θέματα Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων & myDATA > timologio > Έκδοση τιμολογίων μέσω της ψηφιακής εφαρμογής timologio.

Σας ευχαριστούμε για τον χρόνο και τη συνεργασία σας.

Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων»

Σε αυτό αναφέρονται, όπως βλέπουμε, όλες οι πληροφορίες που έπρεπε να έχει υπόψη της η επιχείρηση αλλά και τα πρόστιμα που θα προκύψουν από την μη χρήση της ηλεκτρονικής τιμολόγησή

Πρόστιμα

Δηλαδή:

·         ένα πρόστιμο 100 ευρώ (102,4 με το χαρτόσημο) για την εκπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης συνεργασίας με τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης

«Αρθρο 53. Κυρώσεις για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα και παράλειψη χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από τη Φορολογική Διοίκηση

1. Με την επιφύλαξη του οίκοθεν προσδιορισμού της παρ. 4 του άρθρου 36, σε φορολογούμενους που παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογικές δηλώσεις και δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο εκατό (100) ευρώ για κάθε παράβαση. Παράβαση του πρώτου εδαφίου συνιστούν ιδίως:

α) η μη υποβολή ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογικής δήλωσης, συμπεριλαμβανομένων των δηλώσεων που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου, από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου, και των δηλώσεων παρακράτησης φόρου,

·         Δεύτερο πρόστιμο για την  μη συμμόρφωση με την υποχρέωση έκδοσης ηλεκτρονικού τιμολογίου αποκλειστικά με τη χρήση ενός εκ των δύο ανωτέρω προβλεπόμενων τρόπων θεωρείται ως μη έκδοση του τιμολογίου αυτού και ως εκ τούτου επιβάλλονται τα πρόστιμα των περ. 5 και 6 του άρθρου 57 του ν.5104/2024 (ΚΦΔ), ως εξής:

• για στοιχεία που επιβαρύνονται με ΦΠΑ, πρόστιμο πενήντα τοις εκατό (50%) επί του φόρου το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο από διακόσια πενήντα (250) ή πεντακόσια (500) ευρώ αναλόγως του τηρούμενου λογιστικού συστήματος ανά έλεγχο και
• για στοιχεία που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, πρόστιμο ύψους πεντακοσίων (500) ή χιλίων (1000) ευρώ ανά έλεγχο, ομοίως αναλόγως του τηρούμενου λογιστικού συστήματος.

Πόσοι συμμορφώθηκαν με το μέτρο;

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κυκλοφόρησαν δύο εβδομάδες πριν την 2/2/2026 από τις 38.000 επιχειρήσεις που έχουν υποχρέωση για εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, μιας και είχαν τζίρο πάνω από 1.000.000 το φορολογικό έτος 2023, είχε συμμορφωθεί μόνο το 53%, δηλαδή 19.961 επιχειρήσεις, ενώ οι υπόλοιπες  δεν είχαν ακόμη αρχίσει τις διαδικασίες για να την ένταξη σε πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης.

Βέβαια πρέπει αν σημειώσουμε ότι οι επιχειρήσεις μπορεί να χρησιμοποιήσουν αντί για ιδιώτη πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης και την εφαρμογή της ΑΑΔΕ timologio, επιλογή που πρέπει και αυτή να δηλωθεί στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.

Να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία 3.300 επιχειρήσεις, χρησιμοποιούν είτε πάροχο είτε το timologio ή το myDATAapp, αλλά δεν το έχουν δηλώσει.

Ενημέρωση για διασύνδεση EFT/POS  ΦΗΜ

Τις ίδιες ημέρες οι επιχειρήσεις παρέλαβαν και δεύτερο email, με το οποίο η ΑΑΔΕ του καλούσε να συνδέσουν τον φορολογικό τους μηχανισμό (ΦΗΜ,ΦΗΜΑΣ) με το EFT/POS, το οποίο θα πρέπει να αναβαθμίσουν ώστε να μπορούν να υποστηρίζουν  άμεσες πληρωμές (IRIS)

 

« ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΣΤΟΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟ ΣΑΣ ΓΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΜΕΣΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ (IRIS)

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

Αποδέκτης: …………………… κάτοχος ΦΗΜ: ……………., Username: ……………………..

ΘΕΜΑ: Αναβάθμιση Φορολογικών Μηχανισμών (ΦΗΜ) και POS για την υποστήριξη άμεσων πληρωμών (IRIS)

Αγαπητή κυρία / Αγαπητέ κύριε,

Σας ενημερώνουμε ότι μέχρι τις 30/11/2025, οι φορολογικοί σας μηχανισμοί (ΦΗΜ) καθώς και όλα τα EFT/POS που είναι διασυνδεδεμένα με αυτούς, έπρεπε να έχουν αναβαθμιστεί (Α.1147/2025).

Παρακαλούμε, για τη νόμιμη λειτουργία της επιχείρησής σας να δώσετε ιδιαίτερη προσοχή στα ακόλουθα σημεία:

1. Απαραίτητες Ενέργειες Συμμόρφωσης

- Αναβάθμιση ΦΗΜ & POS: Όλοι οι φορολογικοί σας μηχανισμοί (ΦΗΜ) και τα συνδεδεμένα τερματικά EFT/POS πρέπει να έχουν αναβαθμιστεί, ώστε να εξυπηρετούν συναλλαγές με IRIS.
- Σήμανση Αποδείξεων: Σε κάθε συναλλαγή που πραγματοποιείται με IRIS, πιστωτική ή χρεωστική κάρτα, πρέπει να αναγράφεται υποχρεωτικά η ένδειξη "POS TRANSACTION" στην απόδειξη που εκδίδεται από τον ΦΗΜ, ως αδιάσπαστη συνέχεια των στοιχείων της (Α.1027/2024, Α.1147/2025).

2. Σημαντικές Διευκρινίσεις

- Η αναβάθμιση μόνο των EFT/POS προκειμένου να υποστηρίζουν πληρωμές μέσω IRIS δεν καλύπτει την υποχρέωση αναβάθμισης των φορολογικών μηχανισμών (ΦΗΜ).
- Εάν διαθέτετε μηχανισμό που τεχνικά δεν μπορεί να αναβαθμιστεί, οφείλετε να δηλώσετε την οριστική παύση του άμεσα.

3. Κυρώσεις

Η μη συμμόρφωση με τις παραπάνω υποχρεώσεις δύναται να επισύρει την επιβολή προστίμου ίσου με το δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί του μέσου όρου των εσόδων της επιχείρησης από επιχειρηματική δραστηριότητα των τριών (3) τελευταίων ετών (περ.β, παρ. 11 αρ.57 ΚΦΔ).

Εάν έχετε ήδη ολοκληρώσει τις ενέργειες αναβάθμισης, παρακαλούμε να αγνοήσετε το παρόν μήνυμα.

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να απευθύνεστε στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:
- Τηλεφωνικά στο 1521, χωρίς χρέωση, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00
- Ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας my1521, 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, επιλέγοντας: Θέματα Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων & myDATA > Φορολογικοί Ηλεκτρονικοί Μηχανισμοί (Φ.Η.Μ.) > Πληροφοριακό Σύστημα ΦΗΜ "ESEND".

Σας ευχαριστούμε για το χρόνο και τη συνεργασία σας.

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ»

 

Αύξηση στα όρια συναλλαγών

Η αύξηση από τις 15 Ιανουαρίου των ημερήσιων ορίων συναλλαγών με το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS, από τα 500 στα 1.000 ευρώ, θέτει σε εγρήγορση τον ελεγκτικό μηχανισμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Ελέγχων (ΑΑΔΕ) προκειμένου να εντοπισθούν επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες που δεν έχουν προχωρήσει στη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και το IRIS.

Στόχος η καταγραφή όλων αυτών των πληρωμών, έτσι ώστε και να μην χρησιμοποιηθούν οι πληρωμές με άμεσες πληρωμές για φοροδιαφυγή , αλλά και η παρακολούθηση από την ΑΑΔΕ ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ελέγχους , όπως και οι χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες

Αναβάθμιση των EFT/POS

Να θυμίσουμε ότι πέρα από την διασύνδεση πρέπει να γίνει και αναβάθμιση των EFT/POS:

Σύστημα Άμεσων Πληρωμών IRIS Αναβάθμιση POS

Η αποδοχή συναλλαγών IRIS υποστηρίζεται τόσο σε Android POS όσο και σε τερματικά παλαιότερης τεχνολογίας.

Εφόσον ο πελάτης επιθυμεί πληρωμή μέσω IRIS

·         Στην οθόνη εισαγωγής κάρτας του τερματικού POS ο χρήστης επιλέγει το κουμπί «Εναλλακτικές Πληρωμές », στη συνέχεια «IRIS» και εμφανίζεται ένα QR Code στην οθόνη (σε Android POS) ή τυπώνεται QR (σε τερματικά παλαιότερης τεχνολογίας).

·         Ο πελάτης σκανάρει το QR Code μέσω της εφαρμογής mobile banking της Τράπεζάς του και αποδέχεται το ποσό της συναλλαγής για τη μεταφορά των χρημάτων.

·         Η πληρωμή ολοκληρώνεται άμεσα με χρέωση του λογαριασμού του πελάτη και εκδίδεται σχετική απόδειξη.

Όλα τα ασύρματα τερματικά θα υποστηρίζουν πληρωμές IRIS και για προφορτωμένες συναλλαγές για παραστατικά που έχουν ήδη εκδοθεί. Μία προφορτωμένη συναλλαγή θα μπορεί να εκτελεστεί σε πολλές επιμέρους πληρωμές (split payments) και με IRIS, επιπλέον των μετρητών και της κάρτας.

Σύστημα Άμεσων Πληρωμών IRIS E-shop (Ecommerce Pos)

Στο e-commerce το IRIS ενσωματώνεται στο εκάστοτε e-shop που διασυνδέεται μέσω Ecommerce Pos με το σύστημα ΔΙΑΣ.

Εφόσον ο πελάτης επιθυμεί πληρωμή μέσω IRIS

·         Επιλέγει IRIS ως τρόπο πληρωμής στη σελίδα πληρωμής της παραγγελίας (άλλες επιλογές κάρτα, έμβασμα ή αντικαταβολή) και εμφανίζεται ένα QR code στην οθόνη. Σκανάρει το QR code μέσω της εφαρμογής mobile banking της Τράπεζάς του ή ανακατευθύνεται ο πελάτης στο περιβάλλον της τράπεζας του και αποδέχεται το ποσό της συναλλαγής για την ολοκλήρωσή της.

·         Με την ολοκλήρωση της συναλλαγής ο πληρωτής ανακατευθύνεται στο site της επιχείρησης.

Πρόστιμα

Για τις επιχειρήσεις που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν POS και IRIS, αλλά δεν τα έχουν συνδέσει με τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ, όπως επίσης και για τις εταιρείες πώλησης και υποστήριξης των απαραίτητων λογισμικών προβλέπονται τσουχτερά πρόστιμα.

Τα πρόστιμα ανέρχονται σε 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 20.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία ενώ για τις εταιρείες παροχής και υποστήριξης του λογισμικού, προβλέπονται κυρώσεις που φθάνουν μέχρι και ανάκληση της άδειας λειτουργίας.

Το πρόστιμο μειώνεται κατά 50% για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.

Ακόμη η μη συμμόρφωση με τις παραπάνω υποχρεώσεις δύναται να επισύρει την επιβολή προστίμου ίσου με το δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί του μέσου όρου των εσόδων της επιχείρησης από επιχειρηματική δραστηριότητα των τριών (3) τελευταίων ετών (περ.β, παρ. 11 αρ.57 ΚΦΔ).

Τι πρέπει αν ελέγξουμε ακόμη

Η πληρωμές μέσω άμεσων πληρωμών (IRIS), προϋποθέτει και την ύπαρξή επαγγελματικών λογαριασμών που θα έχουν δηλωθεί στην τράπεζα.

Κατά τους ελέγχους, μετά την λήψη των σχετικών email μερικές επιχειρήσεις ανακάλυψαν ότι είτε δεν είχαν δηλωθεί τόσο στην τράπεζα , όσο και στην ΑΑΔΕ επαγγελματική λογαριασμοί. Διαπιστώθηκε ακόμη ότι επαγγελματικοί λογαριασμοί που είχαν δηλωθεί η είχαν κλείσει ή τα POS ήταν δηλωμένα σε άλλους λογαριασμούς που δεν έχουν δηλωθεί ως επαγγελματικοί.

Χρειάζεται να τακτοποιηθούν και αυτές οι εκκρεμότητες.

Ο Αποστόλης Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.

 Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου  2026

 

 

Παλιές και νέες υποχρεώσεις φέρνει μαζί του το 2026 Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Τι περιμένει φορολογούμενους και φοροτεχνικούς: Ηλεκτρονική– Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) – Επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου – Αλλαγή στους Κωδικούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) τιμολόγηση – Β Φάση Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής

 

Παλιές και νέες υποχρεώσεις φέρνει μαζί του το 2026

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Τι περιμένει φορολογούμενους και φοροτεχνικούς: Ηλεκτρονική– Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) – Επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου – Αλλαγή στους Κωδικούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) τιμολόγηση – Β Φάση Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής

Με αυξημένες υποχρεώσεις άνοιξε το 2026. Πέρα από τις τρέχουσες του κάθε έτους , φορολογικές δηλώσεις, ισολογισμούς κλπ., η χρονιά έχει διάφορές νέες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις αλλά και τους λογιστές φοροτεχνικούς τους.

Ηλεκτρονική τιμολόγηση

Έχουμε γράψει ότι η χρονιά αυτή θα είναι η χρονιά της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και όχι μόνο . Να θυμίσουμε ότι από τις 2 Φεβρουαρίου 2026 μπαίνουν στην υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση μέσω παρόχου, οι επιχειρήσεις που είχαν τζίρο πάνω από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ την χρήση (φορολογικό έτος) 2023. Από την 1^η Οκτωβρίου 2026 στην ηλεκτρονική τιμολόγηση μπαίνουν και οι λοιπές επιχειρήσεις.

Για τις δύο αυτές κατηγορίες υπάρχει περίοδο προσαρμογής, δηλαδή οι επιχειρήσεις στο διάστημα αυτό μπορούν να εκδίδουν και μεταβιβάζουν στο mydata τα τιμολόγια τους με όποιο τρόπο θέλουν δηλαδή με τον πάροχο ή απευθείας από το ERP τους δηλαδή χωρίς να το ανεβάζει ο πάροχος, χωρίς να έχουν κυρώσεις. Με την λήξη της περιόδου χάριτός θα πρέπει να τα ανεβάζουνε είτε με πάροχο είτε με την εφαρμογή της ΑΑΔΕ timologio.

Και στις δύο περιπτώσεις αυτή την επιλογή τους πρέπει να την δηλώσουν στην ΑΑΔΕ.

Ας δούμε τις συγκεκριμένες ημερομηνίες:

Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

Η Κοινή Απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γιώργου Κώτσηρα και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή (Α.1128/2025), προβλέπει δύο περιόδους υλοποίησης, καθώς και μεταβατικό χρονικό διάστημα, ώστε οι επιχειρήσεις να προσαρμοστούν ομαλά στη νέα διαδικασία:

Α' Περίοδος - Μεγάλες επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ (1.000.000 €) για το φορολογικό έτος 2023

• 2.2.2026 : Έναρξη υποχρεωτικής εφαρμογής

• 2.2 – 31.3.2026: Χρονικό διάστημα σταδιακής εφαρμογής της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, με παράλληλη χρήση προγραμμάτων διαχείρισης επιχειρήσεων (εμπορικό /λογιστικό, ERP) ή της ειδικής φόρμας καταχώρησης.

Οι υπόχρεες επιχειρήσεις οφείλουν να υποβάλουν Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων ή Δήλωση Χρήσης της Εφαρμογής timologio και να ξεκινήσουν την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων εντός του συγκεκριμένου τριμήνου.

Β' Περίοδος - Λοιπές επιχειρήσεις

• 1.10.2026: Έναρξη υποχρεωτικής εφαρμογής

• 1.10 – 31.12.2026: Χρονικό διάστημα σταδιακής προσαρμογής.

Κίνητρα πρόωρης ένταξης

Με Απόφαση του Διοικητή ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, όσες επιχειρήσεις επιλέξουν να εφαρμόσουν την ηλεκτρονική τιμολόγηση δύο μήνες νωρίτερα από την εκάστοτε προθεσμία, (δηλαδή έως 1.12.2025 για την πρώτη περίοδο και έως 3.8.2026 για τη δεύτερη περίοδο εφαρμογής της ηλεκτρονικής τιμολόγησης αντίστοιχα), απολαμβάνουν:

• πλήρη και προσαυξημένη κατά 100% απόσβεση της δαπάνης για τεχνικό εξοπλισμό και λογισμικό, στο έτος αγοράς,

• 100% προσαύξηση της δαπάνης για παραγωγή, διαβίβαση και ηλεκτρονική αρχειοθέτηση ηλεκτρονικών τιμολογίων για τους πρώτους δώδεκα (12) μήνες έκδοσης.

Για την πρόωρη εφαρμογή Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης

Τα κίνητρα πρόωρης εφαρμογής Ηλεκτρονικής  Τιμολόγησης παρέχονται στις οντότητες επί δαπανών που διενεργούνται από το φορολογικό έτος 2025 και επόμενα, εφόσον έχει υποβληθεί δήλωση για τη χρήση της  ηλεκτρονικής τιμολόγησης μέσω Υπηρεσιών Παρόχου για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων (Υ.ΠΑ.Η.Ε.Σ.) ή της Εφαρμογής Έκδοσης και Διαβίβασης Παραστατικών της Α.Α.Δ.Ε. (σημειώνουμε ότι η ΑΑΔΕ δεν είναι ακόμη πάροχος).

Η δήλωση πρέπει να γίνει τουλάχιστον δύο μήνες πριν από την έναρξη της υποχρέωσης.

Προσοχή: Τα κίνητρα  έχουν χαθεί για την πρώτη κατηγορίας δηλαδή για τις επιχειρήσεις με τζίρο πάνω από 1.000.000 ευρώ, διότι θα έπρεπε να έχουν κάνει την αίτηση για εισαγωγή στην ηλεκτρονική τιμολόγηση μέχρι την 1η Δεκεμβρίου 2025.

Για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις πρέπει να εφαρμόσουνε την ηλεκτρονική τιμολόγηση πριν από την με ημερομηνία έως 3/8/2026, εάν επιθυμεί να επωφεληθείτε από τα κίνητρα της πρόωρης ένταξης

Δεν εφαρμόζονται τα κίνητρα στις οντότητες που έκαναν χρήση των ευεργετημάτων ηλεκτρονικής τιμολόγησης στο παρελθόν με βάση το άρθρο 71Στ ΚΦΕ.

Σε περίπτωση μεταγενέστερης ανάκλησης της δήλωσης για τη χρήση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης μέσω Υπηρεσιών Παρόχου για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων (Υ.ΠΑ.Η.Ε.Σ.) τα κίνητρα δεν χορηγούνται.

Σε περίπτωση έκδοσης μη ηλεκτρονικού τιμολογίου πριν από την έναρξη της υποχρεωτικής ισχύος της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, παρά τη σχετική δήλωση αίρονται τα ευεργετήματα.

Απαιτείται δηλαδή αποκλειστική έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων χωρίς καμία εξαίρεση

Νέες υποχρεώσεις

Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ)

Αναλύσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας  [Σε άμεση εφαρμογή το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ)], τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑΣ), που θα ανοίξει για τους φορολογούμενους μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου

 Την περιμέναμε νωρίτερα, αλλά μάλλον θα μπει σε εφαρμογή από το Πάσχα και μετά. Μιλάμε για την επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου, σε γάμους, βαφτίσια, πάρτι και δεξιώσεις.

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει αποφασίσει η διεύρυνση του ψηφιακού πελατολογίου να γίνει σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο των κοινωνικών εκδηλώσεων. Στη συνέχεια η σκυτάλη του ψηφιακού πελατολογίου θα δοθεί στους  ακόλουθους κλάδους: Γυμναστήρια, σχολές χορού, κέντρα αισθητικής και ψυχικής ευεξίας,, κομμωτήρια, φυσικοθεραπευτήρια, γιατρούς, δικηγόρους, συμβολαιογράφους, τα ξενοδοχεία και τα λοιπά οργανωμένα καταλύματα.

Η επιλογή των συγκεκριμένων κλάδων δεν είναι τυχαία, καθώς πρόκειται για τομείς όπου ένα μεγάλο μέρος των συναλλαγών εξακολουθεί να πραγματοποιείται συχνά με μετρητά με αποτέλεσμα να είναι δύσκολη η παρακολούθηση και η καταγραφή τους. Με την εφαρμογή του Ψηφιακού Πελατολογίου, η ΑΑΔΕ αποκτά ένα ισχυρό εργαλείο για την καταπολέμηση φαινομένων φοροδιαφυγής και την  ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.  

Υπόχρεοι σήμερα

Να θυμίσουμε ότι το Ψηφιακό Πελατολόγιο έχει εφαρμοστεί ήδη από 1η Ιουλίου 2025 στο χώρο του αυτοκινήτου και συγκεκριμένα:

·         Συνεργεία επισκευής και συντήρησης οχημάτων.

·         Φανοποιεία.

·         Επιχειρήσεις με αντικείμενο την τοποθέτηση συναγερμών, ηχοσυστημάτων και οργάνων σε οχήματα.

·         Χώρους στάθμευσης οχημάτων.

·         Πλυντήρια οχημάτων.

·         Επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων, μοτοσικλετών (δίτροχων, τρίτροχων, τετράτροχων), μοτοποδηλάτων, επιβατικών οχημάτων που προορίζονται για επαγγελματική ή προσωπική χρήση, επαγγελματικών οχημάτων, γεωργικών και λοιπών αυτοκινούμενων μηχανημάτων.

Από το μέτρο εξαιρούνται:

·         Επιχειρήσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης.

·         Επιχειρήσεις που λειτουργούν με συστήματα αυτοεξυπηρέτησης, εφόσον τα παραστατικά αξίας εκδίδονται άμεσα με την ολοκλήρωση της υπηρεσίας.

·         Η καταγραφή εργασιών που λαμβάνουν χώρα από συνεργεία των οντοτήτων πώλησης καινούργιων αυτοκινήτων, οι οποίες απαιτούνται για να κινηθούν τα καινούργια αυτοκίνητα και να παραδοθούν καθ’ όλα έτοιμα στους αγοραστές.

·         Η εκμίσθωση θέσεων στάθμευσης σε κατόχους οχημάτων από ιδιοκτήτες περιφραγμένων οικοπέδων, εφόσον η εκμίσθωση των θέσεων δεν συνοδεύεται από υπηρεσίες φύλαξης ή άλλες υπηρεσίες (παρκαδόρος, γραφείο, τηλέφωνο κ.λπ.), ο δε κάτοχος του οχήματος μισθώνει τον χώρο με συγκεκριμένη κάθε φορά χρονική διάρκεια και διαθέτει αυτοτελή δυνατότητα εισόδου και εξόδου.

Τι είναι το Ψηφιακό πελατολόγιο

Το  Ψηφιακό Πελατολόγιο είναι για μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων στην οποία οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να καταχωρίζουν τα στοιχεία κάθε πελάτη πριν από την παροχή της υπηρεσίας. Τα δεδομένα διαβιβάζονται αυτόματα στην ΑΑΔΕ και διασταυρώνονται με τις αποδείξεις ή τα τιμολόγια που εκδίδονται.

Αν κατά τον έλεγχο διαπιστωθεί ότι πελάτης βρίσκεται στον χώρο της επιχείρησης χωρίς να έχει προηγηθεί καταχώρισή του στο Ψηφιακό Πελατολόγιο, ο επαγγελματίας βρίσκεται αντιμέτωπος με πρόστιμα, ενώ το περιστατικό μπορεί να αποτελέσει αφορμή για την έναρξη φορολογικού ελέγχου.

Παράλληλα, καθώς τα στοιχεία των πελατών διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, οι φορολογικές υπηρεσίες μπορούν να παρακολουθούν τη δραστηριότητα κάθε επιχείρησης και να εντοπίζουν ύποπτες κινήσεις της επιχείρησης π.χ. μικρές η διαφορετικές χρεώσεις για τις ίδιες εργασίες ή πολλές αδικαιολόγητες «δωρεάν»  υπηρεσίες. Ταυτόχρονα συσχετίζεται ο αριθμός των πελατών που καταχωρίζονται στο Ψηφιακό Πελατολόγιο με τις αποδείξεις που διαβιβάζονται στο MyDATA για τις ίδιες συναλλαγές.

Πρόστιμα και έλεγχοι

Στα συνεργεία, τα πλυντήρια, τα πάρκινγκ, τα φανοποιεία και τις εταιρείες ενοικίασης οχημάτων όπου εφαρμόζεται το ψηφιακό πελατολόγιο, προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ για κάθε όχημα που δεν έχει καταγραφεί ή έχει δηλωθεί εκπρόθεσμα.

Σε περίπτωση που από τη διασταύρωση των δεδομένων του Ψηφιακού Πελατολογίου με τις αποδείξεις του MyDATA προκύψουν ασυμφωνίες, η επιχείρηση τίθενται υπό την παρακολούθηση  των φορολογικών αρχών και είναι υποψήφια για φορολογικό έλεγχο.

Αντίστοιχα αναμένεται να είναι και  τα πρόστιμα και στους νέους κλάδους που θα επεκταθεί η ψηφιακή εφαρμογή.

Αυτόματη Εναρμόνιση με τους νέους Ευρωπαϊκούς Κωδικούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ)

Στην αυτόματη επικαιροποίηση και αντιστοίχιση των υφιστάμενων Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ) προχωρά η ΑΑΔΕ για 1,9  εκατομμύρια ΑΦΜ με ενεργές δραστηριότητες, προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης εναρμόνιση με τα νέα ευρωπαϊκά στατιστικά πρότυπα, από 1/3/2026.

Η μετάβαση στους νέους κωδικούς δεν απαιτεί καταρχήν καμία ενέργεια από τους φορολογουμένους, (κατά την ανακοίνωση βέβαια της ΑΑΔΕ), καθώς η διαδικασία θα ολοκληρωθεί κεντρικά από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.

Η επικαιροποίηση των ΚΑΔ πραγματοποιείται κατ’ εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου ταξινόμησης και ειδικότερα:

• NACE Αναθ. 2.1: Η νέα έκδοση της Στατιστικής Ταξινόμησης των Οικονομικών Δραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ, αντικαθιστώντας την NACE Αναθ. 2.

• CPA Αναθ. 2.2: Η αναθεώρηση της Ταξινόμησης Προϊόντων ανά Δραστηριότητα (CPA), σύμφωνα με τον νέο κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (τροποποιεί τον Κανονισμό ΕΚ αριθ. 451/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου).

Οι δημοσιευμένοι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί, η Α.1003/2026 απόφαση της νέας ονοματολογίας ΚΑΔ, η Α.1004/2026 απόφαση για την διαδικασία αντιστοίχισης παλαιών με νέων ΚΑΔ και λοιπό υποστηρικτικό υλικό είναι προσβάσιμα στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ στη διαδρομή: Μητρώο & Επικοινωνία > Αλλαγή Στοιχείων Μητρώου > Στοιχεία Επιχείρησης > Μεταβολή Στοιχείων Επιχείρησης και Στοιχεία Εγκατάστασης Εσωτερικού > Αλλαγή Στοιχείων Εγκατάστασης Εσωτερικού.

Η διαδικασία

Η αυτοματοποιημένη αντιστοίχιση αφορά 1,9 εκατομμύρια ΑΦΜ, και θα γίνει με βάση τους εξής κανόνες:

• Ένα προς ένα (one-to-one): Για 1,7 εκατ. ΑΦΜ θα γίνει απευθείας αντιστοίχιση σε έναν νέο κύριο ΚΑΔ

• Ένα προς περισσότερα (one-to-many): Για 200 χιλ. ΑΦΜ με κύριες δραστηριότητες που αντιστοιχούν σε περισσότερους από έναν νέο ΚΑΔ η ΑΑΔΕ θα ορίσει αυτόματα μία κύρια και τις υπόλοιπες ως δευτερεύουσες δραστηριότητες.

Βασικές Ημερομηνίες και Διαδικασίες

Η διαδικασία της μετάβασης στις νέες ταξινομήσεις διαρθρώνεται ως εξής:

• Αυτόματη Μετάβαση (1/3/2026): Η αντιστοίχιση των υφιστάμενων ΚΑΔ με τους νέους κωδικούς θα γίνει κεντρικά από την ΑΑΔΕ το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου 2026.

• Επισκόπηση & Τροποποιήσεις  (έως 01/06/2026): Οι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να προβούν σε επισκόπηση των νέων ΚΑΔ μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr) και να προβούν σε επικαιροποίηση των στοιχείων δραστηριότητάς τους ακολουθώντας τη διαδρομή: Μητρώο & Επικοινωνία > Αλλαγή Στοιχείων Μητρώου > Στοιχεία Επιχείρησης > Μεταβολή Στοιχείων Επιχείρησης και Στοιχεία Εγκατάστασης Εσωτερικού > Αλλαγή Στοιχείων Εγκατάστασης Εσωτερικού.

Κατά την χρονική περίοδο διενέργειας της αυτοματοποιημένης αντιστοίχισης (πρώτο δεκαήμερο Μαρτίου 2026) δεν θα δύναται να πραγματοποιηθούν ενάρξεις, μεταβολές και διακοπές εργασιών φυσικών, νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων.

Για περαιτέρω διευκρινίσεις και πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο Κέντρο Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:

• Τηλεφωνικά: Στο 1521, χωρίς χρέωση, Δευτέρα έως Παρασκευή, 7:00 – 20:00.

• Ψηφιακά: Μέσω της πλατφόρμας my1521 (24/7), επιλέγοντας: Θέματα Μητρώου > Μητρώο Φυσικών/Νομικών Προσώπων > Αλλαγή στοιχείων Μητρώου Φυσικών/Νομικών Προσώπων > Μεταβολή δραστηριοτήτων.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Έρχεται η Β Φάση Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής

Από 1η Μαΐου 2026 οι επιχειρήσεις μπαίνουν στην Β φάση της εφαρμογής του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής.  

Η Β φάση περιλαμβάνει

·         Διαδικασίες Παραλαβής Φόρτωσης και Μεταφόρτωσης για Μεταφορείς

·         Υποχρεώσεις Λήπτη για παραλαβή του ΔΑ

·         Δήλωση Ποσοτικών – Ποιοτικών Αποκλίσεων εντός 15 ημερών από την παραλαβή

·         Βιβλίο Εισερχομένων – Εξερχομένων Αποθεμάτων (Ποσότητες)

·         Ρόλοι Εμπλεκόμενων Οντοτήτων στην Διακίνηση

Διαβίβαση Νέων Παραστατικών

·         Δελτία Ποσοτικής Παραλαβής

·         Συγκεντρωτικά Δελτία Αποστολής

Αλλάξει ο τρόπος διακίνησης

     Ακόμη σε αυτή την φάση έχουμε την πλήρης παρακολούθηση διακίνησης και μεταφορτώσεων και την συσχέτιση Παραστατικών. Οι επιχειρήσεις πρέπει  την παραλαβή από τον λήπτη να την κάνουν μέσω σάρωσης QR Code. Η σάρωση θα ισοδυναμεί με την σημερινή υπογραφή που βάζει ο παραλαβών στο Δελτίο Αποστολής.

Επειδή είναι σίγουρο ότι την στιγμή της παραλαβής των αγαθών δεν μπορούν να ξέρουν τα πραγματικά στοιχεία που περιλαμβάνουν  οι συσκευασίες που παρέλαβαν, θα προχωρούν στην δήλωση Ποσοτικών Αποκλίσεων Λήπτη (πλεονάσματα ή ελλείμματα) εντός 15 ημερών από την παραλαβή.

Μέχρι σήμερα για τα αγροτικά, κατά κύριο λόγο, αγαθά και  όχι μόνο γι΄ αυτά, εξέδιδαν ψηφιακό δελτίο αποστολής με την ένδειξη «Προς Ζύγιση» . Στην συνέχει στην Β φάση θα εκδίδεται παραστατικό με την ένδειξη «Τελική Ζυγίζομε Ποσότητα» σε κιλά από τον Λήπτη.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η χρονοσήμανση με Ημερομηνία και ώρα την Γεγονότων Διακίνησης (έναρξη αποστολής, μεταφόρτωση, παραλαβή).

Σύμφωνα με την απόφαση τα αγαθά θα πρέπει να συνοδεύονται με τον τους χαρακτηριστικούς «Κωδικοί συνδυασμένης ονοματολογίας» (Ονοματολογία Εμπορευμάτων - TARIC),  κατά κατηγορία είδους.

Μια νέα υποχρέωση που θα έχουν οι επιχειρήσεις θα είναι η Διαβίβαση Ποσοτικής Ανάλυσης Εισαγωγών.

Βέβαια δεν θα εφαρμοστούν όλα τα παραπάνω από την 1η Μαΐου 2026. Αναμένουμε την σχετική απόφαση για να δούμε τα χρονικά διαστήματα που θα ακολουθηθούν.

Τι είναι ο κωδικός TARIC

Οι κωδικοί TARIC (Tarif Intégré de la Communauté) είναι δεκαψήφιοι αριθμοί που χρησιμοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την ταξινόμηση εμπορευμάτων, τον προσδιορισμό δασμών, ΦΠΑ και άλλων μέτρων εισαγωγής. Βασίζονται στη Συνδυασμένη Ονοματολογία (ΣΟ) και περιλαμβάνουν πρόσθετες υποδιαιρέσεις για συγκεκριμένα προϊόντα, όπως χημικά, γεωργικά ή βιομηχανικά είδη.

Αποτελούνται από 10 ψηφία  Καθορίζουν δασμολογητέα αξία, περιορισμούς, δασμούς (αντιντάμπινγκ κ.λπ.) και μέτρα ΦΠΑ.

Παραδείγματα (ενδεικτικά):

29.22: Χημικά προϊόντα (π.χ., ΔΙΥΔΡΟΞΥΕΦΕΔΡΙΝΗ).

3925 10 00 / 3925 90 80: Είδη από πλαστικές ύλες.

9706 00 00: Έργα τέχνης/αντίκες.

Για τον ακριβή προσδιορισμό, απαιτείται η χρήση της βάσης δεδομένων TARIC της ΕΕ.

 

Απόστολος Αλωνιάτης

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

 Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου  2026

 

Σε άμεση εφαρμογή το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες - Νέες υποχρεώσεις νέες διασταυρώσεις στοιχείων

Σε άμεση εφαρμογή το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ)

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες  - Νέες υποχρεώσεις νέες διασταυρώσεις στοιχείων 

Σε άμεση εφαρμογή , μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026, ετοιμάζεται να βάλει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων το  Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).

Όσοι από τους αναγνώστες μας παρακολουθούν συστηματικά, θα θυμούνται ότι έχουμε ξανά απασχοληθεί με το ΜΙΔΑ και σε παλιότερα δημοσιεύματα, (Πως δεν μπορούμε να κρυφτούμε πλέον από τον έλεγχο - Κάτω από το άγρυπνο μάτι του … ΜΙΔΑ μπαίνουν τα ακίνητα). Οι πληροφορίες και οι πρώτες παρουσιάσεις του συστήματος , έρχονται να επιβεβαιώσουν τα όσα γράφαμε τότε για την λειτουργεία της πλατφόρμας αλλά και για τον ρόλο που έρχεται να «παίζει» στους φορολογικούς ελέγχους  και την αποκάλυψη «κρυμμένων» εισοδημάτων από ακίνητα ή ακόμη – ακόμη και «κρυμμένων» τετραγωνικών ή ολόκληρων ακινήτων.

Με την  ενεργοποιήσει του Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, ανοίγεται ο δρόμο για τη μεγαλύτερη και πιο αναλυτική απογραφή ακίνητης περιουσίας που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα.

Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν και να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία των ακινήτων τους, δηλώνοντας για πρώτη φορά με σαφήνεια τη χρήση κάθε ιδιοκτησίας, από κύριες και εξοχικές κατοικίες μέχρι μισθωμένα, κενά, δωρεάν παραχωρούμενα ή επαγγελματικά ακίνητα. Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα που στήνει η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να αποτελέσει την πλήρη ηλεκτρονική «ακτινογραφία» των ακινήτων σε όλη τη χώρα, συνδέοντας στοιχεία από το Ε9, το Κτηματολόγιο και άλλα πληροφοριακά συστήματα.

Τι είναι το ΜΙΔΑ

Με τον νόμο 5222/2025 (ΦΕΚ Α' 134, 28/07/2025), που αφορά τον νέο  Τελωνειακό Κώδικα («Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας και άλλες διατάξεις», νομοθετήθηκε το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).

Όπως είχαμε γράψει η Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχώρησε σε συνδυασμό όλων των βάσεων που δίνουν πληροφορίες για τα ακίνητα και όχι μόνο, ώστε να μπορέσει να βρει τόσο τα ακίνητα που δεν έχουν δηλωθεί από τους ιδιοκτήτες τους , όσο και αν αυτά χρησιμοποιούνται και αποφέρουν εισόδημα , είτε ενοίκια είτε τεκμαρτό εισόδημα από τεκμήρια, και ας έχουν δηλωθεί ως  κενά στο έντυπο Ε2 (Αναλυτική κατάσταση για μισθώματα ακινήτων).

Έτσι στην νέα πλατφόρμα θα «πέσουν» στοιχεία από το Ε9, το Κτηματολόγιο , το έντυπο Ε2, τον πίνακα τεκμηρίων του εντύπου φορολογίας εισοδήματος των φυσικών προσώπων (έντυπο Ε1) που αφορά τα τεκμήρια για την κατοικία, την πλατφόρμα για τα μισθώματα (Πληροφοριακά Στοιχεία Μισθώσεων Ακίνητης Περιουσίας), αλλά και στοιχεία από τον ΔΕΔΗΕ, για το έλεγχο της κατανάλωσης που έχουν ή δεν έχουν τα ακίνητα, αλλά και στοιχεία που θα δίνουν την δυνατότητα  για το σωστό εντοπισμό του ακινήτου.

 Σύμφωνα λοιπόν με την σχετική διάταξη του άρθρο 217 «Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) - Προσθήκη άρθρου 15Β, παρ. 58 και 59 στο άρθρο 83 και παρ. 3 στο άρθρο 84 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας», συνιστάται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) «Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων» (Μ.Ι.Δ.Α.), το οποίο περιλαμβάνει το σύνολο των πληροφοριών και δεδομένων για την ιδιοκτησία και τη διαχείριση των ακινήτων.

Συγκέντρωση δεδομένων

Στο Μ.Ι.Δ.Α. συγκεντρώνονται τα δεδομένα που τηρούνται στα πληροφοριακά συστήματα της Α.Α.Δ.Ε. και αφορούν το είδος και την περιγραφή του ακινήτου, τα δικαιώματα επί του ακινήτου, τη χρήση του ακινήτου, καθώς και κάθε άλλη πληροφορία σχετική με το ακίνητο.

Το Μ.Ι.Δ.Α. ενημερώνεται:

α) μέσω δηλώσεων που υποβάλλονται στην Α.Α.Δ.Ε. και περιλαμβάνουν τα στοιχεία του πρώτου εδαφίου που αφορούν το ακίνητο, καθώς και

β) μέσω πληροφοριών που χορηγούν τρίτοι στην Α.Α.Δ.Ε..

Σύνδεση με το Κτηματολόγιο

Το Μ.Ι.Δ.Α. δύναται να συνδέεται μέσω διαλειτουργικότητας με το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (Ε.Μ.Α.) - Eregistries του Ελληνικού Κτηματολογίου και με ψηφιακά συστήματα, τα οποία τηρούν φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και αφορούν πληροφορίες σχετικές με τα ακίνητα, που δεν περιέχονται στο Ε.Μ.Α.

Εξουσιοδοτική απόφαση

Στο άρθρο 83 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, προστίθενται παρ. 58 και 59 ως εξής:

«58. Με απόφαση του Διοικητή καθορίζονται οι συγκεκριμένες κατηγορίες δεδομένων, που συγκεντρώνονται και τηρούνται στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) του άρθρου 15Β, ο τρόπος συλλογής των δεδομένων και ενημέρωσης του Μ.Ι.Δ.Α., η διαδικασία και οι αναγκαίες λεπτομέρειες για την υποβολή δηλώσεων από τους υπόχρεους και για τη χορήγηση πληροφοριών από τρίτους στην Α.Α.Δ.Ε. για τους σκοπούς ενημέρωσης του Μ.Ι.Δ.Α., οι αναγκαίες διαλειτουργικότητες με άλλα πληροφοριακά συστήματα και ψηφιακές εφαρμογές της Α.Α.Δ.Ε., καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα για τη λειτουργία του Μ.Ι.Δ.Α..

ΚΥΑ για την συγκέντρωση δεδομένων

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που εκδίδεται μετά από εισήγηση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., εξειδικεύονται τα δεδομένα που αντλεί το Μ.Ι.Δ.Α. του άρθρου 15Β από το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (Ε.Μ.Α.), ιδίως για ζητήματα αρμοδιότητας της Α.Α.Δ.Ε., ο τρόπος συλλογής των δεδομένων, οι αναγκαίες διαλειτουργικότητες, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, που εκδίδεται μετά από εισήγηση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., καθορίζονται οι κατηγορίες δεδομένων που συλλέγονται από φορείς του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα για την ενημέρωση του Μ.Ι.Δ.Α. του άρθρου 15Β, που δεν περιέχονται στο Ε.Μ.Α., ο τρόπος συλλογής των δεδομένων, οι αναγκαίες διαλειτουργικότητες με άλλα πληροφοριακά συστήματα φορέων του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.»

Ποιοι αφορά το νέο μητρώο;

Το ΜΙΔΑ αφορά περίπου 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων. Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που διαθέτει ακίνητη περιουσία θα κληθεί να ελέγξει και να επιβεβαιώσει τα στοιχεία των ακινήτων του όπως αυτά θα εμφανίζονται στην πλατφόρμα. Συνεπώς αφορά:

• όλα τα φυσικά πρόσωπα
• όλα τα νομικά πρόσωπα
  που διαθέτουν ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα.

Κάθε ιδιοκτήτης θα πρέπει να ελέγξει τα στοιχεία που θα εμφανίζονται στην πλατφόρμα και να επιβεβαιώσει ότι είναι ακριβή και πλήρη.

Τι νέα στοιχεία θα καταγράφονται για κάθε ακίνητο;

Για κάθε ακίνητο θα εμφανίζονται συγκεντρωμένα όλα τα βασικά δεδομένα, όπως το είδος του ακινήτου, η επιφάνεια, η θέση, ο όροφος, η ηλεκτροδότηση, αν είναι ημιτελές, καθώς και η κατάσταση χρήσης. Παράλληλα, ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτίζεται με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), ώστε να υπάρχει κοινή ταυτότητα μεταξύ φορολογικών και κτηματολογικών στοιχείων.

Για κάθε ιδιοκτησία θα καταγράφονται συγκεντρωτικά:

• είδος ακινήτου
• επιφάνεια και όροφος
• γεωγραφική θέση
• κατάσταση ηλεκτροδότησης
• αν είναι ημιτελές
• κατάσταση χρήσης

Παράλληλα, ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα διασυνδέεται με τον ΚΑΕΚ του Κτηματολογίου, δημιουργώντας κοινή «ταυτότητα» μεταξύ φορολογικών και κτηματολογικών δεδομένων.

Αυτή, κατά πληροφορίες, την ταύτιση του ΑΤΑΚ και του ΚΑΕΚ, θα γίνει από του φορολογούμενους. Θα δούμε τις οδηγίες που θα μας δοθούν.

Υποχρεωτική δήλωση χρήσης για πρώτη φορά

Για πρώτη φορά οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να δηλώσουν υποχρεωτικά τη χρήση κάθε ακινήτου. Δηλαδή αν πρόκειται για κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, επαγγελματικό χώρο που ιδιοχρησιμοποιείται, μισθωμένο ακίνητο (μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση), δωρεάν παραχωρούμενο ή κενό. Η πληροφορία αυτή θα αποτελεί βασικό στοιχείο για ελέγχους και διασταυρώσεις.

 

Ειδικότερα, θα πρέπει να αναφέρεται αν το ακίνητο είναι:

• κύρια κατοικία
• δευτερεύουσα / εξοχική κατοικία
• μισθωμένο (μακροχρόνια ή βραχυχρόνια)
• επαγγελματικός χώρος
• δωρεάν παραχωρούμενο
• κενό

Η πληροφορία αυτή θα αποτελεί βασικό εργαλείο για ελέγχους και φορολογικές διασταυρώσεις και γι’ αυτό το λόγο θα γίνει η διασταύρωση από τον πίνακα 5 του Ε1, για τα τεκμήρια που αφορούν τα ακίνητα και έχει δηλωθεί η χρήση τους, το έντυπο Ε2 αλλά και την βάση των μισθωτηρίων, ώστε να αποδειχθεί η χρήση ή μη των ακινήτων αυτών και ο σκοπός της χρήσης.  

Πώς επηρεάζονται τα κενά και τα δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα;

Με το ΜΙΔΑ θα καταγραφούν για πρώτη φορά με ακρίβεια όλες οι κενές κατοικίες, δίνοντας στο Δημόσιο σαφή εικόνα για το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα. Παράλληλα, τα δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα θα ελεγχθούν συστηματικά, ώστε να εντοπιστούν περιπτώσεις όπου δηλώνεται δωρεάν παραχώρηση ενώ στην πράξη υπάρχουν αδήλωτα εισοδήματα.

• θα αποτυπωθούν με ακρίβεια οι κενές κατοικίες
• το Δημόσιο θα αποκτήσει εικόνα του πραγματικού στεγαστικού αποθέματος

Παράλληλα, οι δωρεάν παραχωρήσεις θα ελέγχονται συστηματικά, ώστε να εντοπιστούν περιπτώσεις όπου δηλώνεται μηδενικό εισόδημα, ενώ στην πράξη υπάρχει οικονομική εκμετάλλευση.

Πώς ενισχύονται οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ

Η ενεργοποίηση του μητρώου ανοίγει τον δρόμο για εκτεταμένες, αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις. Δηλώσεις «κενών» ακινήτων θα ελέγχονται με βάση την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ τα δηλωθέντα μισθώματα θα συγκρίνονται με στοιχεία ενοικιαστών. Ακίνητα με ενδείξεις ασυμφωνιών θα μπαίνουν στο μικροσκόπιο των φορολογικών ελέγχων, με πιθανή επιβολή φόρων και προστίμων.

Οι  αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις θα γίνουν:

• έλεγχος «κενών» ακινήτων μέσω κατανάλωσης ρεύματος
• σύγκριση δηλωμένων μισθωμάτων με στοιχεία ενοικιαστών
• εντοπισμός αποκλίσεων μεταξύ Ε9, Κτηματολογίου και πραγματικής χρήσης

Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες στην πράξη;

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά την εικόνα της περιουσίας τους στο ΜΙΔΑ μόλις ανοίξει η πλατφόρμα και να διορθώσουν άμεσα τυχόν λάθη ή παραλείψεις. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ακίνητα με πολύπλοκο ιδιοκτησιακό καθεστώς, όπως πολυώροφα κτίρια χωρίς σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας, καθώς τυχόν αστοχίες μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα σε μισθώσεις, επιδόματα και μεταβιβάσεις.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει:

• να ελέγξουν άμεσα την εικόνα της περιουσίας τους μόλις ανοίξει το ΜΙΔΑ
• να διορθώσουν τυχόν λάθη ή ελλείψεις
• να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή σε ακίνητα με σύνθετο ιδιοκτησιακό καθεστώς

Λάθη σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα σε μισθώσεις, επιδόματα, μεταβιβάσεις και φορολογικές δηλώσεις.

ΜΙΔΑ και μισθώματα

Όπως είπαμε και παραπάνω στην νέα πλατφόρμα θα μεταφερθούν και τα στοιχεία που σήμερα ενημερώνουν την πλατφόρμα  Πληροφοριακά Στοιχεία Μισθώσεων Ακίνητης Περιουσίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μετά την μεταφορά τον στοιχείων ή συγκεκριμένη πλατφόρμα θα κλείσει και τα μισθωτήρια θα ενημερώνουν πλέον τον ΜΙΔΑ.

Από τις πρώτες πληροφορίες η νέα πλατφόρμα θα έχει την δυνατότητα να ενημερώνεται με περισσότερα στοιχεία για τα μισθώματα , όπως για παράδειγμα τις αυξήσεις των ενοικίων που αναφέρονται στα μισθωτήρια , ώστε να μην είναι αναγκαία η κατάθεση τροποποιητικής δήλωσης του μισθωτηρίου , κάθε φορά που υπήρχε αύξηση του ενοικίου.

Έχουμε ξαναγράψει ότι οι αυξήσεις των ενοικίων ήταν ένας από τους «παράγοντες» που φόρτωναν τους ιδιοκτήτες με πρόστιμα, γιατί σχεδόν πάντα οι λογιστές – φοροτεχνικοί μάθαιναν αυτές τις αυξήσεις με την υποβολή της φορολογικής δηλώσεις , δηλαδή πέρα από τον μήνα που δίνει ο νόμος για την ενημέρωση της πλατφόρμας. Το αποτέλεσμα; Πρόστιμο 102,40 ευρώ , 100 ευρώ για το πρόστιμο και 2,4% χαρτόσημο.

Αν υπήρχε αύξηση σε περισσότερα ακίνητα είναι και ανάλογα τα πρόστιμα.

Για να μη γκρινιάζουμε όμως η Διεύθυνση Επίλυσης Διάφορων (ΔΕΔ) έχει πάρει αποφάσεις υπέρ των φορολογούμενων , στις οποίες αναφέρεται ότι αν στις παρατηρήσεις αναφέρονταν η συγκεκριμένη αύξηση , δεν έπρεπε να μπει το πρόστιμο. Αλλά για να κάνεις προσφυγή στην ΔΕΔ θέλει να αμοιβή δικηγόρου. Τα γλυτώνεις από την μι τα δίνει από την άλλη.

Μοναδικός Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (MATA) για κάθε ακίνητο και για όλη του τη …….ζωή

Εντός του έτους αναμένεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή ο Μοναδικός Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΜΑΤΑ), φέρνοντας ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο καταγράφονται, παρακολουθούνται και μεταβιβάζονται τα ακίνητα. Πρόκειται για έναν μόνιμο αριθμό, ο οποίος θα συνοδεύει κάθε ακίνητο σε όλη τη διάρκεια «ζωής» του, λειτουργώντας αντίστοιχα με τον ΑΜΚΑ για τα φυσικά πρόσωπα.

Ο ΜΑΤΑ έχει σχέση με την δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού φακέλου για κάθε ιδιοκτησία, μέσα στον οποίο θα συγκεντρώνονται όλες οι πληροφορίες που τη συνοδεύουν: μεταβιβάσεις, επιδοτήσεις, πολεοδομικά στοιχεία, αυθαίρετες κατασκευές και κάθε μεταβολή που αφορά τη χρήση ή την κυριότητά της.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΜΑΤΑ θα διασυνδέει δεδομένα από το Ελληνικό Κτηματολόγιο, την ΑΑΔΕ, τον ΔΕΔΔΗΕ, την ΕΥΔΑΠ ή τις ΔΕΥΑ, τους δήμους, τις πολεοδομίες, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τις ασφαλιστικές εταιρείες, δημιουργώντας μία κοινή και επικαιροποιημένη βάση δεδομένων για όλα τα ακίνητα της χώρας.

Μην ξεχνάμε ότι πλέον για την μεταβίβαση των ακινήτων στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζεται  μηχανικός για να συντάξει ηλεκτρονικό φάκελο του ακινήτου.

Συνεπώς, πέρα από το ότι θα γίνονται διπλές διασταυρώσεις, η διοίκηση ακολουθεί την ίδια πάντα τακτική. Ενημέρωση πολλαπλών πλατφορμών με τα ίδια στοιχεία

Σενάριο ελάχιστου ενοικίου

Μιας και μιλάμε για ακίνητα να βάλουμε στο τραπέζι και τα σενάρια για την επιβολή ελάχιστου ενοικίου. Να θυμίσουμε ότι στον προηγούμενο φορολογικό νόμο υπήρχε «πλαφόν» στα ενοίκια. Τα ενοίκια δεν μπορούσαν να είναι κατωτέρα από το 3,5% της αντικειμενικής αξίας του ακίνητου.

Σον νέο νόμο 4172/20213 δεν υπάρχει τέτοιο «πλαφόν», εκτός από την δωρεάν παραχώρηση, εκτός βέβαια από τους γονείς και τα παιδιά και για κατοικίες μέχρι 120τμ

Η συζήτηση για το ενδεχόμενο επιβολής ελάχιστου ορίου και στα ενοίκια έχει ανοίξει μετά και τα «ευρήματα» για μηνιαία ενοίκια της τάξης των 5 και 10 ευρώ, στοιχεία που προέκυψαν μετά την επεξεργασία για την επιστροφή ενοικίου.

Ίδωμεν!

 Απόστολος Αλωνιάτης

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

 Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026

 

Ποιοι και πως πρέπει να ενημερώσουν το έντυπο Ε9 Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Νέες απαλλαγές σε ΕΝΦΙΑ και ημερομηνίες αποπληρωμής του φόρου

 

Ποιοι και πως πρέπει  να ενημερώσουν το έντυπο Ε9

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

 Νέες απαλλαγές σε ΕΝΦΙΑ και ημερομηνίες αποπληρωμής του φόρου

Σήμερα θα δώσουμε περισσότερη έμφαση στην υποχρέωση που έχουμε μέχρι τις 31 Ιανουαρίου, να ενημερώσουμε το έντυπο «Δήλωση Στοιχείων Ακινήτων», το γνωστό και ως Ε9, με τις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 2025, ώστε να κλείσει η πλατφόρμα και να εκδοθούν τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ για το 2026.

Μέχρι πότε υποβάλλεται η δήλωση

Η δήλωση Ε9 υποβάλλεται εμπρόθεσμα μέχρι και την 31η Ιανουαρίου, με εξαίρεση την κληρονομική διαδοχή.

 Ειδικά για το έτος 2026 η δήλωση υποβάλλεται μέχρι και την 2α Φεβρουαρίου.

Όταν υπάρχει αποποίηση

Ως προς την κληρονομική διαδοχή, ο φορολογούμενος υποχρεούται σε υποβολή δήλωσης Ε9 μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα τού επόμενου μήνα τής λήξης τής προθεσμίας αποποίησης τής κληρονομίας.

Η αποποίηση πραγματοποιείται μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία που ο κληρονόμος πληροφορήθηκε την επαγωγή και το λόγο της, δηλαδή  από την ημερομηνία θανάτου, προκειμένου για τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους και από την ημερομηνία δημοσίευσης τής διαθήκης, προκειμένου για τους εκ διαθήκης κληρονόμους.

Αν ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος διέμενε στο εξωτερικό, η προθεσμία αποποίησης τής κληρονομιάς ορίζεται σε ένα έτος από την ημερομηνία θανάτου ή από την ημερομηνία δημοσίευσης τής διαθήκης.

Σε περίπτωση αποποίησης τής κληρονομιάς, ο συνεπεία αυτής καθιστάμενος κληρονόμος, έχει ανάλογη προθεσμία για αποποίηση.

Όταν δεν υπάρχει αποποίηση

Εφόσον δεν έγινε αποποίηση της κληρονομιάς εντός της οριζόμενης προθεσμίας από την ημερομηνία θανάτου ή της δημοσίευσης της διαθήκης και, ανεξάρτητα από το αν ο φορολογούμενος έχει αποδεχθεί την κληρονομιαία περιουσία μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα, οφείλει να την δηλώσει, μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα τού επόμενου μήνα, από την παρέλευση τής προθεσμίας αποποίησης.

Αν πριν την παρέλευση τής ημερομηνίας αποποίησης γίνει η αποδοχή κληρονομιάς και δεν έχει παρέλθει η 31η Ιανουαρίου τού επόμενου έτους, τότε ο φορολογούμενος υποχρεούται να δηλώσει την κληρονομιαία περιουσία εντός τής προθεσμίας αυτής.

Παράδειγμα

Ο Δ. απεβίωσε τη 12η Δεκεμβρίου 2025 και αφήνει κληρονόμο το μοναδικό του τέκνο Ζ., φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, το οποίο:

α. δεν αποποιείται την κληρονομιά μέχρι τη 13η Απριλίου 2026.

Η εμπρόθεσμη δήλωσή του υποβάλλεται μέχρι την 29η Μαΐου 2026. β. αποδέχεται την κληρονομιά στις 27 Ιανουαρίου 2026.

Η εμπρόθεσμη δήλωσή του υποβάλλεται μέχρι τη 2α Φεβρουαρίου 2026.

Όποιος καθίσταται κληρονόμος μετά από αποποίηση, θα πρέπει να υποβάλει δήλωση Ε9 και για τα προηγούμενα έτη, όχι μόνο από το επόμενο έτος που κατέστη κληρονόμος μετά από αποποίηση. Συνεπώς εάν ο θανών πέθανε αδιάθετος, η δήλωση Ε9 υποβάλλεται αναδρομικά από το επόμενο έτος τού θανάτου τού κληρονομουμένου και, εάν υπάρχει διαθήκη, από το επόμενο έτος από τη δημοσίευσή της. Αυτό εφαρμόζεται σε αποποιήσεις που πραγματοποιούνται από το έτος 2022 και επόμενα έτη.

Συχνά λάθη που αυξάνουν τον ΕΝΦΙΑ 

·         Μη ορθός γεωγραφικός εντοπισμός, όχι μόνο στα κτίσματα και οικόπεδα, όσο και σε γήπεδα.

·         Λανθασμένη αναγραφή κατηγορίας ακινήτων, κυρίως βοηθητικών χώρων, κολυμβητικών δεξαμενών και ειδικών κτηρίων, αλλά και κατοικία ή μονοκατοικία

·         Λανθασμένη πρόσοψη, στα κτίσματα, οικόπεδα και αγροτεμάχια.

·         Μη αναγραφή πρόσοψης σε ακίνητα εντός οικισμού ή σε κτίσματα επί αγροτεμαχίου.

·         Αναγραφή τού αριθμού 0 στην απόσταση από τη θάλασσα.

·         Μη συμπλήρωση επιφάνειας οικοπέδου, όπου απαιτείται.

·         Μη συμπλήρωση των υφισταμένων κτισμάτων στο οικόπεδο.

·         Λανθασμένη αναγραφή των καθέτων ιδιοκτησιών.

·         Λανθασμένο έτος κατασκευής κυρίως μετά από τακτοποίηση.

·         Λανθασμένη αναγραφή ημιτελών ακινήτων.

·         Μη συμπλήρωση του κωδικού 8 στη στήλη 32 σε περίπτωση ημιτελούς κτηρίου σύμφωνα με τον ΑΠΑΑ, εφόσον αυτό είναι κενό και είτε δεν ρευματοδοτείται είτε ρευματοδοτείται με εργοταξιακό ρεύμα.

·         Λανθασμένη αναγραφή εμπράγματου δικαιώματος μετά από συνένωση επικαρπίας.

·         Δήλωση διαθήκης πριν την δημοσίευσή της.

·         Δήλωση κωδικών μείωσης, χωρίς τα οικεία παραστατικά

Νέες απαλλαγές από τον  ΕΝΦΙΑ

Να σημειώσουμε ότι στις μέχρι σήμερα απαλλαγές του ΕΝΦΙΑ, προστέθηκαν:

α)     Με την παράγραφο 1 του 22 του ν. 5233/2025. η οποία και ισχύει από την 9η Ιουλίου 2024, απαλλάσσονται οι εκτάσεις που αποτελούν μέρος των Γαιών Μεταλιγνιτικής Αξιοποίησης και ανήκουν στην Ελληνική Εταιρεία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης Μονοπρόσωπη Α.Ε..

β)      Με το άρθρο 129 του νόμου 5264/2025 (ΦΕΚ Α 239/19.12.2025) απαλλάσσονται από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ.), ειδικά για το έτος 2026, τα ακίνητα που ευρίσκονται σε περιοχές της Περιφέρειας Αττικής, τις οποίες έπληξαν οι πυρκαγιές της 23ης και 24ης Ιουλίου 2018, υπό τις οριζόμενες προϋποθέσεις. Για το ίδιο έτος απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ. τα δικαιώματα επί του συνόλου της ακίνητης περιουσίας των θανόντων εξαιτίας των προαναφερόμενων πυρκαγιών.

Μείωση ΕΝΦΙΑ. Ασφαλισμένων Κατοικιών

Από το έτος 2025 και επόμενα, ο ΕΝΦΙΑ. μειώνεται κατά 20%, σε ασφαλισμένα ακίνητα με τις εξής προϋποθέσεις:

·         Είναι κατοικίες (μονοκατοικίες, κατοικίες, διαμερίσματα).

·         Ανήκουν σε φυσικά πρόσωπα.

·         Είναι ασφαλισμένα για πλημμύρα, πυρκαγιά και σεισμό (και για τις 3 κατηγορίες).

·         Η διάρκεια της ασφάλισης είναι το λιγότερο 90 ημέρες το χρόνο αθροιστικά (με περισσότερα συμβόλαια και ασφαλιστικές).

·         Η επιχείρηση να είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων, που τηρείται στην Τράπεζα τής Ελλάδος.

·         Η φορολογητέα αξία των κατοικιών είναι έως 500.000 €.

·         Το ασφαλισμένο κεφάλαιο και για τους τρεις κινδύνους, να καλύπτει το σύνολο της αξίας ανακατασκευής της κατοικίας και λαμβάνεται υπόψη η συνολική επιφάνεια των κύριων και βοηθητικών χώρων. Η αξία ανακατασκευής ορίζεται σε 1.000€/τ.μ..

·         Σε περίπτωση που στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο γίνουν τροποποιήσεις κατά τη διάρκεια του έτους ως προς την ασφαλισμένη αξία της κατοικίας ή το είδος των καλυπτόμενων κινδύνων, λαμβάνεται υπόψη το χρονικό διάστημα της ασφάλισης, για το οποίο πληρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις.

Εάν οι προϋποθέσεις πληρούνται για χρονικό διάστημα ενός έτους χορηγείται μείωση 20% στον ΕΝΦΙΑ., που αναλογεί στους Α.Τ.ΑΚ. της ασφαλισμένης κατοικίας.

Εάν οι προϋποθέσεις πληρούνται για χρονικό διάστημα μικρότερο του έτους, όχι  όμως  μικρότερο  των  τριών  μηνών,  η  μείωση  του  ΕΝΦΙΑ. πραγματοποιείται αναλογικά, με βάση το ποσοστό που προκύπτει από τον αριθμό των ημερών που καλύπτονται ανά έτος.

Για τους ιδιοκτήτες ασφαλισμένων κατοικιών, που η αξία τους είναι άνω των 500.000 €, η έκπτωση από τον ΕΝΦΙΑ. είναι 10%.

Η χορήγηση της μείωσης του ΕΝΦΙΑ. πραγματοποιείται κεντρικά από την Α.Α.Δ.Ε..

Προς τούτο υποβάλλεται αίτηση κατ’ έτος από τον φορολογούμενο στο myAADE, «Φορολογικές υπηρεσίες», «Αίτηση Χορήγησης Μείωσης ΕΝΦΙΑ Ασφαλισμένων Κατοικιών», με τους προσωπικούς του κωδικούς TAXISNET, στην εφαρμογή myPROPERTY.

Ο δικαιούχος πρέπει να επιλέξει τον Α.Τ.ΑΚ. που αντιστοιχεί στην ασφαλισμένη κατοικία και να τον αντιστοιχίσει με τον αριθμό του ασφαλιστηρίου συμβολαίου της κατοικίας.

Παραδείγματα εφαρμογής

Για να γίνει πιο σαφές το νέο καθεστώς, ακολουθούν ενδεικτικές περιπτώσεις:

Παράδειγμα 1: Πλήρης έκπτωση για όλο το έτος

• Διαμέρισμα 90 τ.μ.
• Φορολογητέα αξία: 180.000€
• ΕΝΦΙΑ 2025: 460€
• Ασφάλιση για τους τρεις κινδύνους για όλο το έτος

Έκπτωση: 20% → 92€
Τελικός ΕΝΦΙΑ: 368€

Παράδειγμα 2: Αναλογική έκπτωση

• Μονοκατοικία 120 τ.μ.
• Φορολογητέα αξία: 240.000€
• Ασφάλιση από 1η Μαΐου έως 31 Δεκεμβρίου
• Διάρκεια: 245 ημέρες
• Ετήσια έκπτωση: 20%

Αναλογία: 245/365 ≈ 67% της έκπτωσης
Τελική μείωση: 20% × 67% ≈ 13,4%

Παράδειγμα 3: Κατοικία αξίας άνω των 500.000€

• Διαμέρισμα 150 τ.μ. στο κέντρο
• Φορολογητέα αξία: 640.000€
• Πλήρης ασφάλιση για όλο το έτος

Έκπτωση: 10% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στο ακίνητο

Παράδειγμα 4: Ασφάλιση με πολλαπλά συμβόλαια

• Διαμέρισμα ασφαλισμένο:
• 60 ημέρες με ασφαλιστική Α
• 40 ημέρες με ασφαλιστική Β

Σύνολο: 100 ημέρες → καλύπτεται το ελάχιστο των 90 ημερών, άρα δικαιούται έκπτωση.

Παράδειγμα 5: Μεταβολή συμβολαίου μέσα στο έτος

Αν μέσα στη χρονιά αφαιρεθεί ένας από τους τρεις κινδύνους (π.χ. σεισμός), η έκπτωση περιορίζεται μόνο στο διάστημα που καλύπτονταν και οι τρεις κίνδυνοι.

Πάγιες μειώσεις κατά 50% ή 100%

Πέρα από τις ειδικές απαλλαγές που δίνει ο νόμος ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4223 (ΦΕΚ Α' 287/31-12-2013) «Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων και άλλες διατάξεις», στο άρθρο 3 (πληγέντες από φυσικές καταστροφές, σεισμούς , ειδικές περιπτώσεις κλπ.), ο νόμος στο άρθρο 7  χορήγει εκπτώσεων και αναστολή πληρωμής φόρου, σε ειδικές ομάδες.  

1. Με πράξη της Φορολογικής Διοίκησης χορηγείται έκπτωση πενήντα τοις εκατό (50%) στον φορολογούμενο, τον ή την σύζυγο και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του επί του ΕΝ.Φ.Ι.Α. που βεβαιώθηκε στα παραπάνω πρόσωπα, αν διαπιστώνεται οικονομική αδυναμία πληρωμής της συνολικής οφειλής για το οικείο έτος.

Η παραπάνω έκπτωση χορηγείται για τον οφειλόμενο ΕΝΦΙΑ. κάθε έτους, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α) το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του τελευταίου φορολογικού έτους, για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4172/2013 (Α' 167) και κάθε άλλη συναφή κείμενη διάταξη, δεν υπερβαίνει τις εννέα χιλιάδες (9.000) ευρώ, προσαυξημένο κατά χίλια (1.000) ευρώ για τον ή την σύζυγο ή συμβιούντα και κάθε εξαρτώμενο μέλος,

β) το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα της παρ. 2 του άρθρου 1, ο υπόχρεος δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο ή η σύζυγος ή συμβιών και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του, λαμβανομένων υπόψη του ποσοστού συνιδιοκτησίας και του είδους του δικαιώματος, δεν υπερβαίνει τα εκατόν πενήντα τετραγωνικά μέτρα (150 μ2) και η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, όπως αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με την Ενότητα Ε' του άρθρου 4, δεν υπερβαίνει το ποσό των ογδόντα πέντε χιλιάδων (85.000) ευρώ για τον άγαμο, των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ για τον έγγαμο και τον ή τη σύζυγό του ή συμβιούντα ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο και των διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ για τον έγγαμο, τον ή την σύζυγό του ή συμβιούντα και τα εξαρτώμενα τέκνα τους ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα και

γ) ο φορολογούμενος, ο ή η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας.

2. Η έκπτωση της προηγούμενης παραγράφου ανέρχεται σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%), εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α) Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του τελευταίου φορολογικού έτους, για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4172/2013 και κάθε άλλη συναφή κείμενη διάταξη, δεν υπερβαίνει τις δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ, προσαυξημένο κατά χίλια (1.000) ευρώ για τον ή την σύζυγο ή συμβιούντα και κάθε εξαρτώμενο μέλος,

β) το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα της παραγράφου 2 του άρθρου 1, ο υπόχρεος δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο ή η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του, λαμβανομένου υπόψη του ποσοστού συνιδιοκτησίας και του είδους του δικαιώματος, δεν υπερβαίνει τα εκατόν πενήντα τετραγωνικά μέτρα (150 μ ),

γ) ο φορολογούμενος, ο ή η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειας του είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και

δ) ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων ισούται ή υπερβαίνει τα τρία, ή ο φορολογούμενος, ο ή η σύζυγος ή οποιοδήποτε από τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του έχει αναπηρία σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) και άνω.

Ειδικές ρυθμίσεις για μικρούς οικισμούς

Για το έτος 2026, ο ΕΝΦΙΑ. μειώνεται κατά 50% σε φυσικά πρόσωπα, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκων, σύμφωνα με την απογραφή, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής, Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και τους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της Χώρας, το όριο της παρούσας παραγράφου ορίζεται σε πληθυσμό έως 1.700 κατοίκων. Εφόσον τα φυσικά πρόσωπα είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας που υπολογίζεται για τους σκοπούς της επιβολής του φόρου, δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ. Η κύρια κατοικία προκύπτει από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας, η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος. {παρ. 2 του άρθρου 10 ν.5246/2025 (ΦΕΚ Α 198/11-11-2025)}.

Από το έτος 2027, η απαλλαγή αφορά το σύνολο του ποσού του κύριου φόρου της κύριας κατοικίας, με τις ίδιες προϋποθέσεις.{παρ. 1 του άρθρου 10 . ν5246/2025 (ΦΕΚ Α' 198/11.11.2025)}.

Ειδικά για τα έτη 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 και 2019 και κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί παραγραφής, όσοι απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ. βάσει της παρ. 1 του άρθρου 10, μπορούν να υποβάλουν μέχρι και την 28η Φεβρουαρίου 2026 τροποποιητική δήλωση στοιχείων ακινήτων του άρθρου 2 του παρόντος, για ακίνητα για τα οποία δεν δηλώθηκε η ιδιοχρησιμοποίηση τους. Ποσά που έχουν βεβαιωθεί διαγράφονται. {παρ. 1 τού άρθρου 185 ν.5259/2025 (ΦΕΚ Α 228/12-12-2025)}

Εξόφληση του φόρου

Τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ του 2026 αναμένεται να αναρτηθούν έως τα μέσα Μαρτίου του 2026 στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, Ο φόρος πρέπει να  αποπληρωθεί σε 12 μηνιαίων δόσεων με την πρώτη  τον Μάρτιο 2026 και την τελευταία τον Φεβρουάριο 2027 με τον παρακάτω τρόπο.  Αναλυτικά:

• Η 1^η δόση του  ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να εξοφληθεί την Τρίτη, 31 Μαρτίου 2026
• Η 2^η δόση του φόρου θα πρέπει να καταβληθεί την Πέμπτη, 30 Απριλίου 2026
• Η 3^η δόση του ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να αποπληρωθεί την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026
• Η 4^η δόση του φόρου θα πρέπει να πληρωθεί την Τρίτη, 30 Ιουνίου 2026
• Η 5^η δόση του ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να εξοφληθεί την Παρασκευή, 31 Ιουλίου 2026
• Η 6^η δόση του φόρου θα πρέπει να αποπληρωθεί τη Δευτέρα, 31 Αυγούστου 2026
• Η 7^η δόση του ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να καταβληθεί την Τετάρτη,30 Σεπτεμβρίου 2026
• Η 8^η δόση του φόρου θα πρέπει να πληρωθεί την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026
• Η 9^η δόση του ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να εξοφληθεί τη Δευτέρα, 30 Νοεμβρίου 2026
• Η 10^η  δόση του φόρου θα πρέπει να αποπληρωθεί την Πέμπτη,31 Δεκεμβρίου 2026
• Η 11^η  δόση του ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να καταβληθεί την Παρασκευή 29 Ιανουαρίου 2027
• Η 12^η  δόση του ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να πληρωθεί την Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2027

 Απόστολος Αλωνιάτης

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Επιχειρήσεων  και συγγραφέας.

 Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026