Τι πρέπει να προσέχετε στις δωρεές και γονικές παροχές Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Οι παγίδες που πρέπει να αποφύγετε, ώστε να μην πληρώσετε επιπλέον φόρους

 

Τι πρέπει να προσέχετε στις δωρεές  και γονικές παροχές  

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Οι παγίδες που πρέπει να αποφύγετε, ώστε να μην πληρώσετε επιπλέον φόρους

ΝΕΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

Άρχισαν τα... Πρόστιμα

Ακόμη δεν το είδαμε, το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων  (ΜΙΔΑ), αρχίσαμε να βλέπουμε τα πρόστιμα για την μη ενημέρωση του!

Με διάταξη που κατέθεσε  στην Βουλή, η κυβέρνηση καθορίζει τα πρόστιμα μη ενημέρωσης του ΜΙΔΑ.

Λεπτομέρειες στο επόμενο άρθρο μας.

Στο στόχαστρο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχουν μπει οι γονικές παροχές τόσο σε χρήμα, όσο και σε ακίνητα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία (μετοχές, εταιρικά μερίδια κλπ.).

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κυκλοφόρησαν οι εμπλεκόμενοι στις μεταβιβάσεις, γονείς και οι παππούδες σπεύδουν ολοένα και περισσότερο να προχωρήσουν σε γονικές παροχές και δωρεές προς τα παιδιά και τα εγγόνια τους, αξιοποιώντας το ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο, ήτοι το  αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.

Τα στοιχειά του πρώτου τετράμηνου για τις αγοραπωλησίες ακινήτων, που δόθηκαν στην δημοσιότητα αυτό δείχνουν. Πιο συγκεκριμένα τον Απρίλιο του 2026, οι φόροι και τα τέλη δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 5,03 εκατ. ευρώ, έναντι 4,52 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 11,3%.

Συνολικά, κατά το πρώτο τετράμηνο του  έτους, οι βεβαιωμένοι φόροι και τέλη επί δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών έφθασαν τα 80,57 εκατ. ευρώ, από 76,55 εκατ. ευρώ το πρώτο τετράμηνο του 2025, σημειώνοντας αύξηση 5,3%.

Απαλλαγή του φόρου έως 800.000

Η φοροαπαλλαγή στις γονικές παροχές και τις δωρεές μεταξύ συγγενών Α βαθμού, ξεκίνησε με τον νόμο  4839/2021 (άρθρο 56) και αφορούν   την αύξηση του αφορολόγητου ποσού δωρεών και γονικών παροχών περιουσιακών στοιχείων, χρηματικών ποσών.

Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας

Ο νέος νόμος Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας (ΚΦΠ), ο οποίος κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του ν. 5219/2025, (ΦΕΚ:  Α΄ 130 και στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, A΄ 58), όπως ισχύουν, ήλθε να αντικαταστήσει τον Ν. Ν.2961/2001 (Α’ 266),( Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια). Όσον αφορά την συγκεκριμένη απαλλαγή στο άρθρο 98. «Υπολογισμός του φόρου» , αναφέρει:

«Ειδικά η γονική παροχή ή η δωρεά προς τα πρόσωπα που υπάγονται στην Α' κατηγορία της παρ. 1 του άρθρου 78 οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, καθώς και η γονική παροχή ή η δωρεά χρηματικών ποσών προς τα ως άνω πρόσωπα, η οποία διενεργείται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, υπόκεινται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%), μετά την αφαίρεση εφάπαξ αφορολογήτου ποσού οκτακοσίων χιλιάδων (800.000) ευρώ. Οι δωρεές και γονικές παροχές του προηγούμενου εδαφίου δεν συνυπολογίζονται στην αιτία θανάτου κτήση περιουσίας μεταξύ των ίδιων προσώπων».

2. Η αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής κτήση χρηματικών ποσών, πλην των οριζομένων στην παρ. 1, υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%), για δικαιούχους που υπάγονται στην Α' κατηγορία, με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%), για δικαιούχους που υπάγονται στη Β' κατηγορία και με συντελεστή σαράντα τοις εκατό (40%), για δικαιούχους που υπάγονται στη Γ' κατηγορία.

Φόρος Δωρεάς

Με τη διάταξη αυξάνεται το αφορολόγητο ποσό του φόρου στους δικαιούχους της Α' κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας για δωρεές και γονικές παροχές περιουσιακών στοιχείων και χρηματικών ποσών και δεν συνυπολογίζονται στην αιτία θανάτου κτήση περιουσίας μεταξύ των ίδιων προσώπων και, συγκεκριμένα, για δωρεές και γονικές παροχές που πραγματοποιούνται από την 1η.10.2021.

Αυξάνεται, δηλαδή, το αφορολόγητο ποσό δωρεών και γονικών παροχών περιουσιακών στοιχείων για τους δικαιούχους της Α’ κατηγορίας της παρ. 1 του άρθρου 29 του ν. 2961/2001 σε οχτακόσιες χιλιάδες (800.000) ευρώ από εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ που ισχύει και με τον ν. 5219/2025 .

Προσοχή: Το μέτρο αφορά μόνο τις δωρεές και γονικές παροχές τόσο σε περιουσιακά στοιχεία, όσο και σε μετρητά.

Ποιοι έχουν το όφελος;

Σύμφωνα με τον νόμο, η αλλαγή περιλαμβάνει τους φορολογούμενους που έχουν μεταξύ τους Α βαθμό συγγένειας.

Στην Α κατηγορία εντάσσονται:

α) Ο/η σύζυγος ή το πρόσωπο με το οποίο ο κληρομούμενος ή ο δωρητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, κατά τις διατάξεις του ν. 3719/2008 (εφόσον η συμβίωση είχε διάρκεια τουλάχιστον δύο ετών) ή του ν. 4356/2015,

β) τα τέκνα,

γ) οι εγγονοί και

 δ) οι γονείς του κληρονομουμένου ή του δωρητή.

Πότε δηλώνουμε  γονική παροχή ή δωρεά

Οι δωρεές αυτές θα πρέπει να δηλωθούν στο myPROPERTY με τους παρακάτω χαρακτηρισμούς .

·         Γονείς προς παιδιά (γονική παροχή).

·         Παιδιά προς γονείς (δωρεά).

·         Μεταξύ συζύγων ή προσώπων που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης (δωρεά).

·         Παππούδες -γιαγιάδες προς εγγόνια (δωρεά).

Το όριο των 800.000 ευρώ ισχύει ανά δωρητή προς ανά δωρεοδόχο.

Προσοχή στις δωρεές – γονικές παροχές χρημάτων

Η διοίκηση έχει εκδώσει την εγκύκλιο Ε.2077/2022, μετά την ψήφιση τροποποίησης και αντικατάστασης της διάταξης του άρθρου 44 του Ν. Ν.2961/2001 (Α’ 266),( Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια)  με τον νόμο 4839/2021 (Α’ 181).

Ως προς τον προσδιορισμό του φόρου γονικής παροχής/δωρεάς, λοιπόν,  επισημαίνονται ειδικότερα τα εξής:

 

«Για αρχικές δηλώσεις φόρου γονικής παροχής/δωρεάς που έχουν υποβληθεί μετά τη δημοσίευση του νόμου, ήτοι από 1.10.2021 και μετά, για την απόδειξη της μεταφοράς του ποσού της χρηματικής γονικής παροχής/δωρεάς σε τραπεζικό λογαριασμό αναγράφονται στο σώμα της δήλωσης φόρου γονικής παροχής/δωρεάς οι αριθμοί IBAN των τραπεζικών λογαριασμών, μεταξύ των οποίων έγινε η μεταφορά των χρημάτων καθώς και το πιστωτικό ίδρυμα και επισυνάπτεται το αποδεικτικό μεταφοράς από το πιστωτικό ίδρυμα».                

 

Τι λογίζεται ως μεταφορά χρημάτων

 

      i.        Για την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 56 του Ν.4839/2021, ως μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων λογίζεται και η μεταφορά χρηματικού ποσού από ατομικό λογαριασμό του γονέα/δωρητή ή κοινό λογαριασμό αυτού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο τον παρέχοντα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο.

     ii.        Ομοίως, ως μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων λογίζεται και η έκδοση τραπεζικής επιταγής από τον γονέα/δωρητή με χρέωση ατομικού τραπεζικού λογαριασμού αυτού ή κοινού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο (και όχι η έκδοση επιταγής με κατάθεση μετρητών) και η κατάθεση της επιταγής αυτής σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο το γονέα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή, για την απόδειξη της μεταφοράς της χρηματικής γονικής παροχής/δωρεάς σε τραπεζικό λογαριασμό, αναγράφονται στο σώμα της δήλωσης φόρου γονικής παροχής/δωρεάς οι αριθμοί IBAN των τραπεζικών λογαριασμών, μεταξύ των οποίων έγινε η μεταφορά των χρημάτων, το πιστωτικό ίδρυμα και ο αριθμός της επιταγής. Ως ημερομηνία γονικής παροχής/δωρεάς θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης της επιταγής στον τραπεζικό αυτό λογαριασμό.

 

Προσοχή: Η ανάληψη χρηματικού ποσού από κοινό λογαριασμό από συνδικαιούχο αυτού, ο οποίος δεν έχει συνεισφέρει στον λογαριασμό και χρησιμοποιεί το χρηματικό ποσό για λογαριασμό του, θεωρείται δωρεά (σχετ. ΠΟΛ.124/1987 και γνωμ. 17/1987). Στην περίπτωση που για την ανάληψη χρηματικού ποσού από κοινό λογαριασμό που τηρείται μεταξύ προσώπων που υπάγονται στην Α’ κατηγορία υποβληθεί δήλωση φόρου γονικής παροχής/δωρεάς εφαρμόζεται η παρ. 1 του άρθρου πεντηκοστού έκτου του Ν.4839/2021.

 

 

    iii.        Η μεταφορά χρηματικού ποσού μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αφορά και λογαριασμούς που τηρούνται σε πιστωτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, καθώς και γονική παροχή/δωρεά από ή/και προς κάτοικο ημεδαπής ή αλλοδαπής, εφόσον η γονική παροχή/δωρεά του χρηματικού ποσού αποτελεί αντικείμενο φορολογίας σύμφωνα με το άρθρο 35 του Κώδικα. Στην περίπτωση που προσκομίζεται δικαιολογητικό από πιστωτικό ίδρυμα αλλοδαπής δεν απαιτείται επίσημη μετάφρασή του στην ελληνική γλώσσα, εκτός κι αν δεν προκύπτει σαφώς από το περιεχόμενό του η ταυτότητα των συναλλασσόμενων προσώπων και η μεταφορά του χρηματικού ποσού.

 

Η παγίδα

Θέλει μεγάλη προσοχή για τις δωρεές σε χρήμα, διότι οι έλεγχοι που γίνονται μέχρι σήμερα, ξεκινούν από την δυνατότητα του δωρεοδόχου, να δώσει αυτά τα χρήματα.

Σε περίπτωση που ο δωρεοδόχος δεν καλύπτει τα χρήματα της δωρεάς , τότε πέρα από τον φόρο που θα πληρωθεί για την διαφορά τεκμηρίων , ο δωρεοδόχος θα κληθεί να δικαιολογήσει τα ποσά αυτά με κανονικό φορολογικό έλεγχο.

Δήλωση των ποσών από τον δωρεοδόχο

Η γονική παροχή σε χρηματικά ποσά σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, δεν απαλλάσσει των φορολογούμενο από την δήλωση του χρηματικού ποσού στον πίνακα 5 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ και συγκεκριμένα τον πίνακα 5.2 του εντύπου Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (έντυπο Ε1)

Το ποσό που θα γίνει γονική παροχή , πρέπει να αναφερθεί στους κωδικούς   725-726

Να θυμίσουμε ότι σε αυτούς του κωδικούς συμπληρώνεται το ποσό της ετήσιας δαπάνης που καταβάλατε το έτος 2025 για δωρεές, γονικές παροχές ή χορηγίες χρηματικών ποσών, εφόσον αυτές συνολικά υπερβαίνουν ετησίως τα τριακόσια (300) ευρώ, εκτός από τις δωρεές προς το Δημόσιο, τους Δήμους και τις κοινότητες του Κράτους, τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα κρατικά και δημοτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και τα νοσοκομεία, που αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και επιχορηγούνται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, καθώς και τα προνοιακά ιδρύματα του ευρύτερου δημόσιου τομέα (κρατικά νομικά πρόσωπα δημόσιου δικαίου), ως και τα προνοιακά ιδρύματα ιδιωτικού δικαίου των οποίων οι εν γένει δαπάνες λειτουργίας καλύπτονται τουλάχιστον κατά εβδομήντα τοις εκατό (70%) με επιχορηγήσεις από τον Κρατικό Προϋπολογισμό. Επίσης, εξαιρούνται, οι δωρεές ή χορηγίες προς τα κοινωφελή ιδρύματα, τα ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που νόμιμα έχουν συσταθεί ή συνιστώνται και τα οποία επιδιώκουν κοινωφελείς σκοπούς, καθώς και τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που νόμιμα υπάρχουν ή συνιστώνται, εφόσον επιδιώκουν σκοπούς πολιτιστικούς.

Πως το δηλώνει ο δωρεοδόχος (αποδέκτης της παροχής – δωρεάς).

Τα συγκεκριμένα ποσά μπορούν να καλύψουν τεκμήρια του φορολογούμενου και πρέπει να δηλωθούν στους κωδικούς 781 -782 του εντύπου Ε1, στην επιλογή Δωρεές ή γονικές παροχές χρηματικών ποσών (δωρεοδόχος).

Κατά την υποβολή της δήλωσης με τη χρήση της διαδικτυακής Υπηρεσίας υποβολής δηλώσεων μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, κατά τη συμπλήρωση του κωδικού 781-782 της δήλωσης, όταν συμπληρώνονται ποσά που προέρχονται από πώληση ακινήτου, διάθεση λοιπών περιουσιακών στοιχείων, δάνεια, κληρονομιές, δωρεές ή γονικές παροχές χρηματικών ποσών ή λοιπές περιπτώσεις, επιλέγεται αν αυτά εισπράχθηκαν στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή και στη συνέχεια αν εισπράχθηκαν στην αλλοδαπή επιλέγεται αν έχουν εισαχθεί ή όχι στην Ελλάδα. Τα ποσά που εισπράχθηκαν στην αλλοδαπή αλλά δεν έχουν εισαχθεί στην Ελλάδα καλύπτουν μόνο δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων στην αλλοδαπή ή δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων στην ημεδαπή στις περιπτώσεις που το τίμημα καταβλήθηκε στην αλλοδαπή.

Μεταφορά Χρημάτων μέσω IRIS

Για μικρά ποσά που στέλνονται από γονείς προς παιδιά μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, για χαρτζιλίκι ή καθημερινές ανάγκες, δεν απαιτείται υποβολή δήλωσης, ιδιαίτερα όταν το παιδί είναι προστατευόμενο μέλος της οικογένειας.

Να θυμίσουμε την σχετική ανακοίνωση του υπουργείου: «Με αφορμή δημοσιεύματα, διευκρινίζεται ότι η μεταφορά χρημάτων από γονείς σε τέκνα, μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών (τύπου IRIS), για την κάλυψη μικροεξόδων τους («χαρτζιλίκι»), καθώς και γενικά για την κάλυψη των δαπανών διαβίωσης των τέκνων, ιδίως εάν το τέκνο είναι προστατευόμενο (ανήλικο ή φοιτητής μέχρι 25 ετών), δεν αποτελεί δωρεά και δεν υπάρχει υποχρέωση υποβολής σχετικής δήλωσης στην πλατφόρμα myPROPERTY»

Τα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι οι μεταφορές μεταξύ φίλων, το «χαρτζιλίκι» που στέλνει ο γονιός στο παιδί του για τα καθημερινά έξοδα ή τα χρήματα για την πληρωμή του ενοικίου για τη φοιτητική κατοικία υπόκεινται σε φόρους και πρέπει να δηλώνονται στο myPROPERTY.

Οδηγίες από την διοίκηση

1.Πότε επιβάλλεται φόρος δωρεάς-γονικής παροχής;

Φόρος γονικής παροχής ή δωρεάς επιβάλλεται όταν μεταβιβάζεται με γονική παροχή περιουσιακό στοιχείο σε φυσικό πρόσωπο ή δωρίζεται σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο (άρθρο 88 του ΚΦΠ).

2.Σε ποια περιουσιακά στοιχεία επιβάλλεται φόρος δωρεάς-γονικής παροχής;

α) Στα περιουσιακά στοιχεία κάθε μορφής που βρίσκονται στην Ελλάδα, β) στα κινητά που βρίσκονται στο εξωτερικό και ανήκουν σε Έλληνα,

γ) στα κινητά που βρίσκονται στο εξωτερικό, ανήκουν σε αλλοδαπό και δωρίζονται σε ημεδαπό και

δ) στα κινητά που βρίσκονται στο εξωτερικό ανήκουν σε αλλοδαπό και δωρίζονται σε αλλοδαπό που έχει την κατοικία του στην Ελλάδα (άρθρο 89 του ΚΦΠ).

3.Ποιος πρέπει να υποβάλει τη δήλωση δωρεάς-γονικής παροχής;

Τη δήλωση (κατά κανόνα) πρέπει να υποβάλουν και οι δύο συμβαλλόμενοι (δωρητής και δωρεοδόχος) (άρθρο 99, παρ. 1 του ΚΦΠ).

 4.Πού υποβάλλεται η δήλωση φόρου δωρεάς-γονικής παροχής;

Η δήλωση υποβάλλεται στη ΔΟΥ της φορολογίας εισοδήματος του υπόχρεου σε φόρο δωρεοδόχου/τέκνου και σε περίπτωση που αρμόδιο για την παραλαβή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος είναι το ΚΕΦΟΔΕ Αττικής ή η ΔΟΥ Χαλκίδας, υποβάλλεται στο ΚΕΦΟΚ Αττικής και σε περίπτωση που αρμόδιες είναι οι ΔΟΥ του Νομού Θεσσαλονίκης, υποβάλλεται στο ΚΕΦΟΚ Θεσσαλονίκης.

Αν ο δωρεοδόχος ή το τέκνο κατοικεί στο εξωτερικό ή έχει την έδρα του στο εξωτερικό, αρμόδιο είναι το ΚΕΦΟΚ Αττικής (αριθμ. Δ.ΟΡΓ.Α 1065199 ΕΞ 2022/20-07-2022 Απόφαση, όπως ισχύει).

5.Ποια είναι η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου δωρεάς-γονικής παροχής;

Σε περίπτωση που για τη δωρεά ή τη γονική παροχή συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο, η δήλωση υποβάλλεται πριν από την κατάρτιση του συμβολαίου. Όταν δεν συντάσσεται συμβόλαιο, η δήλωση υποβάλλεται μέσα σε έξι (6) μήνες από την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής παροχής (άρθρο 100 του ΚΦΠ ).

Δήλωση το επόμενο φορολογικό έτος αλλά μέσα στο εξάμηνο

Να θυμίσουμε ότι σχετικά έχει εκδοθεί η εγκύκλιο Ε.2009/2025, για την Κάλυψη Τεκμηρίων με δωρεά ή γονική παροχή.

Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος επικαλείται για τη μείωση της διαφοράς που προκύπτει μεταξύ του τεκμαρτού και του συνολικού εισοδήματος, χρηματικά ποσά που προέρχονται από δωρεά ή γονική παροχή, για την οποία η οικεία δήλωση δωρεάς/γονικής παροχής έχει υποβληθεί μέχρι τη λήξη του έτους στο οποίο πραγματοποιήθηκε η σχετική δαπάνη, τα ποσά αυτά λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη από τη Φορολογική Διοίκηση

Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος επικαλείται χρηματικά ποσά που προέρχονται από δωρεά ή γονική παροχή που προηγήθηκε μεν της σχετικής δαπάνης αλλά η δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής υποβλήθηκε (είτε εμπρόθεσμα είτε εκπρόθεσμα) μετά τη λήξη του οικείου έτους, τα ποσά αυτά λαμβάνονται υπόψη από τη Φορολογική Διοίκηση ως έσοδα που μειώνουν τη διαφορά μεταξύ του τεκμαρτού και του συνολικού εισοδήματος, εφόσον αποδεικνύεται η είσπραξή τους και η παράδοση των χρηματικών ποσών στο δωρεοδόχο/τέκνο πριν την πραγματοποίηση της σχετικής δαπάνης καθώς και η φορολόγησή τους ή η απαλλαγή τους από τη φορολογία κεφαλαίου

Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα One Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 28 Ιουνίου   2026

 

Αναστολή λειτουργίας επαγγελματικής εγκατάστασης Γράφει ο Θοδωρής Δ. Καβούνης Σε ποιες περιπτώσεις φορολογικών παραβάσεων μπαίνει «λουκέτο» και για πόσο διάστημα.

Αναστολή λειτουργίας επαγγελματικής εγκατάστασης

Γράφει ο Θοδωρής Δ. Καβούνης

Σε ποιες περιπτώσεις φορολογικών παραβάσεων μπαίνει «λουκέτο» και για πόσο διάστημα.

            Με την απόφαση Α.1115/2026 τροποποιήθηκε η απόφαση Α.1169/2021, η οποία καθορίζει τον τρόπο και τις διαδικασίες αναστολής λειτουργίας των επαγγελματικών εγκαταστάσεων της επιχείρησης σε περίπτωση που διαπιστωθούν φορολογικές παραβάσεις.

Νομοθετικά η κύρωση της αναστολής λειτουργίας των επαγγελματικών εγκαταστάσεων καθορίζεται με το άρθρο 13^Α του ν. 2523/1997.Ειδικότερα σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 13^Α του ν. 2523/1997 εφόσον από τον ίδιο μερικό επιτόπιο φορολογικό έλεγχο διαπιστώνεται:

·         η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση πλέον των δέκα (10) προβλεπόμενων παραστατικών πώλησης, ή ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η αξία των υπηρεσιών ή των αγαθών για τα οποία δεν εκδόθηκε παραστατικό πώλησης ή αυτό εκδόθηκε ανακριβώς υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ ή

·         η μη διαβίβαση στο Πληροφοριακό Σύστημα Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (ΦΗΜ) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) πλέον των δέκα (10) στοιχείων λιανικής πώλησης που έχουν εκδοθεί μέσω Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού (ΦΗΜ), ή ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η μη διαβιβασθείσα αξία των αγαθών ή των υπηρεσιών υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ.

Στις ως άνω περιπτώσεις αναστέλλεται άμεσα για σαράντα οκτώ (48) ώρες η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος.

Επίσης εάν εντός του ίδιου ή του επόμενου φορολογικού έτους από τη διαπίστωση των ως άνω παραβάσεων διαπιστωθεί εκ νέου από τον ίδιο μερικό επιτόπιο έλεγχο στην ίδια ή σε άλλη επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου:

·         η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση τουλάχιστον τριών (3) παραστατικών πώλησης, ή ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η αξία των υπηρεσιών ή των αγαθών για τα οποία δεν εκδόθηκε παραστατικό πώλησης ή αυτό εκδόθηκε ανακριβώς υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ ή

·         η μη διαβίβαση στο Πληροφοριακό Σύστημα των Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (ΦΗΜ) της Α.Α.Δ.Ε. τουλάχιστον τριών (3) στοιχείων λιανικής πώλησης που έχουν εκδοθεί μέσω ΦΗΜ, ή ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η μη διαβιβασθείσα αξία των αγαθών ή των υπηρεσιών υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ.

Στις ως άνω περιπτώσεις η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος αναστέλλεται αμελλητί για ενενήντα έξι (96) ώρες.

Σε κάθε επόμενη διαπίστωση από τον ίδιο μερικό επιτόπιο έλεγχο των προαναφερθεισών παραβάσεων εντός του ίδιου ή του επόμενου φορολογικού έτους από τη διαπίστωσή τους σε οποιαδήποτε επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου, η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος αναστέλλεται αμελλητί για δέκα (10) ημέρες. 

Όταν παρεμποδίζεται ο φορολογικός έλεγχος

Σε περίπτωση που παρεμποδίζεται η διενέργεια ελέγχου από υπαλλήλους της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων με χρησιμοποίηση βίας ή απειλής κατά των οργάνων αυτών, αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία αφορά ο έλεγχος μέχρι έναν (1) μήνα. Ειδικότερα στις περιπτώσεις απειλής χρήσης βίας με όπλα ή άλλα αντικείμενα που δύνανται να προκαλέσουν σωματική βλάβη ή κίνδυνο ζωής υπαλλήλου της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων ή χρησιμοποίησης βίας που είχε ως αποτέλεσμα τη σωματική βλάβη ή τον κίνδυνο ζωής ή που θα μπορούσε να προκαλέσει σωματική βλάβη ή κίνδυνο ζωής υπαλλήλου της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων κατά τη διάρκεια και εξαιτίας εκτέλεσης της υπηρεσίας του ή για λόγους σχετικούς με την εκτέλεσή της, επιβάλλονται σωρευτικά οι κατωτέρω κυρώσεις:

·         ειδικό πρόστιμο, από δέκα χιλιάδες (10.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ στον υπαίτιο διάπραξης των ανωτέρω πράξεων. Εφόσον αυτός είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον φορολογούμενο φυσικό πρόσωπο για την καταβολή του ειδικού προστίμου ευθύνεται αλληλέγγυα και ο κατά τα ανωτέρω φορολογούμενος, εκτός εάν αποδείξει ότι δεν συνδέεται με οποιαδήποτε έννομη σχέση με τον υπαίτιο και ότι ενήργησε για την αποτροπή τέλεσης των πράξεων αυτών.

·         αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης του υπαίτιου της διάπραξης των ανωτέρω πράξεων από δύο (2) μήνες έως έξι (6) μήνες. Σε περίπτωση υποτροπής επιβάλλεται αναστολή λειτουργίας από έξι (6) μήνες και έως τρία (3) έτη.

Τονίζεται ότι οι ως άνω κυρώσεις συνιστούν ανεξάρτητες κυρώσεις από αυτές της παρ. 1 του άρθρου 13^Α  του ν. 2523/1997 και επιβάλλονται αυτοτελώς, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους.

Αναστολή λειτουργίας σε περίπτωση παραβίασης, παραποίησης ή επέμβασης στην λειτουργία των Φ.Η.Μ.

            Όταν διαπιστώνεται η παραβίαση ή παραποίηση ή επέμβαση κατά οποιονδήποτε τρόπο στη λειτουργία των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, αναστέλλεται η λειτουργία των επαγγελματικών εγκαταστάσεων ως εξής:

·         όταν ο υπαίτιος της παράβασης είναι ο κάτοχος -χρήστης του φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού ή ο χρήστης Υπηρεσιών Παρόχου Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία αφορά ο έλεγχος από δύο (2) έως δώδεκα (12) μήνες,

·         όταν ο υπαίτιος της παράβασης είναι η επιχείρηση που έχει λάβει έγκριση λογισμικού (software) και υλισμικού (hardware) για τη λειτουργία των Φ.Η.Μ. ή άδεια καταλληλότητας λογισμικού για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων από τα αρμόδια όργανα ή οποιοδήποτε πρόσωπο έχει κατασκευάσει ή μεταπωλήσει λογισμικό ή παρέχει τεχνική υποστήριξη για την παραβίαση ή παραποίηση ή επέμβαση με οποιονδήποτε τρόπο στη λειτουργία φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης από τρεις (3) έως είκοσι τέσσερις (24) μήνες.

Τονίζεται ότι οι ως άνω κυρώσεις συνιστούν ανεξάρτητες κυρώσεις από αυτές της παρ. 1 του άρθρου 13^Α  του ν. 2523/1997 και επιβάλλονται αυτοτελώς, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους.

ΕΠΙΒΟΛΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΥΡΩΣΗΣ ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΟΛΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

            Σε ορισμένες κατηγορίες υπόχρεων δύναται, αντί της αναστολής λειτουργίας, να επιβάλλεται η ειδική χρηματική κύρωση της παραγράφου 8 του άρθρου 13^Α του ν. 2523/1997.  Οι ως άνω κατηγορίες υπόχρεων σύμφωνα με την Α.1166/2021 προσδιορίζονται ως εξής:

·         Ιατροί και οδοντίατροι όλων των ειδικοτήτων και εταιρείες που παρέχουν ιατρικές και οδοντιατρικές υπηρεσίες.

·         Φυσιοθεραπευτές και ασκούντες παραϊατρικά επαγγέλματα και εταιρείες που παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες.

·         Κλινικές ή θεραπευτήρια.

·         Οίκοι ευγηρίας.

·         Λοιπά καταλύματα για άτομα που χρήζουν νοσοκομειακής φροντίδας ή κοινωνικής μέριμνας.

·         Εκπαιδευτήρια, σχολές, φροντιστήρια, εργαστήρια ελευθέρων σπουδών, παιδικοί βρεφονηπιακοί σταθμοί και κάθε άλλης φύσης δραστηριότητες με χαρακτήρα διδακτικό ή επαγγελματικής κατάρτισης.

·         Ξενοδοχεία, ξενώνες, επιπλωμένα δωμάτια διαμερίσματα κατοικίες

·          Οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις (camping).

·         Δικηγόροι και εταιρείες δικηγόρων.

·         Λογιστές, φοροτεχνικοί και εταιρείες που παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες.

·          Επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων, μοτοσυκλετών, μοτοποδηλάτων, σκαφών και αεροσκαφών.

·         Γραφεία τελετών.

·         Επιχειρήσεις εκμετάλλευσης τουριστικών λεωφορείων.

·         Άμισθοι υποθηκοφύλακες, συμβολαιογράφοι και συμβολαιογραφικές εταιρείες.

 

ΘΟΔΩΡΗΣ Δ. ΚΑΒΟΥΚΗΣ Δικηγόρος – Οικονομολόγος

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα One Voice (Finance & Markets Voice) , το Κυριακή 21 Ιουνίου   2026

 

            Με την απόφαση Α.1115/2026 τροποποιήθηκε η απόφαση Α.1169/2021, η οποία καθορίζει τον τρόπο και τις διαδικασίες αναστολής λειτουργίας των επαγγελματικών εγκαταστάσεων της επιχείρησης σε περίπτωση που διαπιστωθούν φορολογικές παραβάσεις.

Νομοθετικά η κύρωση της αναστολής λειτουργίας των επαγγελματικών εγκαταστάσεων καθορίζεται με το άρθρο 13^Α του ν. 2523/1997.Ειδικότερα σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 13^Α του ν. 2523/1997 εφόσον από τον ίδιο μερικό επιτόπιο φορολογικό έλεγχο διαπιστώνεται:

·         η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση πλέον των δέκα (10) προβλεπόμενων παραστατικών πώλησης, ή ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η αξία των υπηρεσιών ή των αγαθών για τα οποία δεν εκδόθηκε παραστατικό πώλησης ή αυτό εκδόθηκε ανακριβώς υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ ή

·         η μη διαβίβαση στο Πληροφοριακό Σύστημα Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (ΦΗΜ) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) πλέον των δέκα (10) στοιχείων λιανικής πώλησης που έχουν εκδοθεί μέσω Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού (ΦΗΜ), ή ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η μη διαβιβασθείσα αξία των αγαθών ή των υπηρεσιών υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ.

Στις ως άνω περιπτώσεις αναστέλλεται άμεσα για σαράντα οκτώ (48) ώρες η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος.

Επίσης εάν εντός του ίδιου ή του επόμενου φορολογικού έτους από τη διαπίστωση των ως άνω παραβάσεων διαπιστωθεί εκ νέου από τον ίδιο μερικό επιτόπιο έλεγχο στην ίδια ή σε άλλη επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου:

·         η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση τουλάχιστον τριών (3) παραστατικών πώλησης, ή ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η αξία των υπηρεσιών ή των αγαθών για τα οποία δεν εκδόθηκε παραστατικό πώλησης ή αυτό εκδόθηκε ανακριβώς υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ ή

·         η μη διαβίβαση στο Πληροφοριακό Σύστημα των Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (ΦΗΜ) της Α.Α.Δ.Ε. τουλάχιστον τριών (3) στοιχείων λιανικής πώλησης που έχουν εκδοθεί μέσω ΦΗΜ, ή ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η μη διαβιβασθείσα αξία των αγαθών ή των υπηρεσιών υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ.

Στις ως άνω περιπτώσεις η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος αναστέλλεται αμελλητί για ενενήντα έξι (96) ώρες.

Σε κάθε επόμενη διαπίστωση από τον ίδιο μερικό επιτόπιο έλεγχο των προαναφερθεισών παραβάσεων εντός του ίδιου ή του επόμενου φορολογικού έτους από τη διαπίστωσή τους σε οποιαδήποτε επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου, η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος αναστέλλεται αμελλητί για δέκα (10) ημέρες. 

Όταν παρεμποδίζεται ο φορολογικός έλεγχος

Σε περίπτωση που παρεμποδίζεται η διενέργεια ελέγχου από υπαλλήλους της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων με χρησιμοποίηση βίας ή απειλής κατά των οργάνων αυτών, αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία αφορά ο έλεγχος μέχρι έναν (1) μήνα. Ειδικότερα στις περιπτώσεις απειλής χρήσης βίας με όπλα ή άλλα αντικείμενα που δύνανται να προκαλέσουν σωματική βλάβη ή κίνδυνο ζωής υπαλλήλου της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων ή χρησιμοποίησης βίας που είχε ως αποτέλεσμα τη σωματική βλάβη ή τον κίνδυνο ζωής ή που θα μπορούσε να προκαλέσει σωματική βλάβη ή κίνδυνο ζωής υπαλλήλου της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων κατά τη διάρκεια και εξαιτίας εκτέλεσης της υπηρεσίας του ή για λόγους σχετικούς με την εκτέλεσή της, επιβάλλονται σωρευτικά οι κατωτέρω κυρώσεις:

·         ειδικό πρόστιμο, από δέκα χιλιάδες (10.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ στον υπαίτιο διάπραξης των ανωτέρω πράξεων. Εφόσον αυτός είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον φορολογούμενο φυσικό πρόσωπο για την καταβολή του ειδικού προστίμου ευθύνεται αλληλέγγυα και ο κατά τα ανωτέρω φορολογούμενος, εκτός εάν αποδείξει ότι δεν συνδέεται με οποιαδήποτε έννομη σχέση με τον υπαίτιο και ότι ενήργησε για την αποτροπή τέλεσης των πράξεων αυτών.

·         αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης του υπαίτιου της διάπραξης των ανωτέρω πράξεων από δύο (2) μήνες έως έξι (6) μήνες. Σε περίπτωση υποτροπής επιβάλλεται αναστολή λειτουργίας από έξι (6) μήνες και έως τρία (3) έτη.

Τονίζεται ότι οι ως άνω κυρώσεις συνιστούν ανεξάρτητες κυρώσεις από αυτές της παρ. 1 του άρθρου 13^Α  του ν. 2523/1997 και επιβάλλονται αυτοτελώς, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους.

Αναστολή λειτουργίας σε περίπτωση παραβίασης, παραποίησης ή επέμβασης στην λειτουργία των Φ.Η.Μ.

            Όταν διαπιστώνεται η παραβίαση ή παραποίηση ή επέμβαση κατά οποιονδήποτε τρόπο στη λειτουργία των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, αναστέλλεται η λειτουργία των επαγγελματικών εγκαταστάσεων ως εξής:

·         όταν ο υπαίτιος της παράβασης είναι ο κάτοχος -χρήστης του φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού ή ο χρήστης Υπηρεσιών Παρόχου Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία αφορά ο έλεγχος από δύο (2) έως δώδεκα (12) μήνες,

·         όταν ο υπαίτιος της παράβασης είναι η επιχείρηση που έχει λάβει έγκριση λογισμικού (software) και υλισμικού (hardware) για τη λειτουργία των Φ.Η.Μ. ή άδεια καταλληλότητας λογισμικού για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων από τα αρμόδια όργανα ή οποιοδήποτε πρόσωπο έχει κατασκευάσει ή μεταπωλήσει λογισμικό ή παρέχει τεχνική υποστήριξη για την παραβίαση ή παραποίηση ή επέμβαση με οποιονδήποτε τρόπο στη λειτουργία φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης από τρεις (3) έως είκοσι τέσσερις (24) μήνες.

Τονίζεται ότι οι ως άνω κυρώσεις συνιστούν ανεξάρτητες κυρώσεις από αυτές της παρ. 1 του άρθρου 13^Α  του ν. 2523/1997 και επιβάλλονται αυτοτελώς, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους.

ΕΠΙΒΟΛΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΥΡΩΣΗΣ ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΟΛΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

            Σε ορισμένες κατηγορίες υπόχρεων δύναται, αντί της αναστολής λειτουργίας, να επιβάλλεται η ειδική χρηματική κύρωση της παραγράφου 8 του άρθρου 13^Α του ν. 2523/1997.  Οι ως άνω κατηγορίες υπόχρεων σύμφωνα με την Α.1166/2021 προσδιορίζονται ως εξής:

·         Ιατροί και οδοντίατροι όλων των ειδικοτήτων και εταιρείες που παρέχουν ιατρικές και οδοντιατρικές υπηρεσίες.

·         Φυσιοθεραπευτές και ασκούντες παραϊατρικά επαγγέλματα και εταιρείες που παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες.

·         Κλινικές ή θεραπευτήρια.

·         Οίκοι ευγηρίας.

·         Λοιπά καταλύματα για άτομα που χρήζουν νοσοκομειακής φροντίδας ή κοινωνικής μέριμνας.

·         Εκπαιδευτήρια, σχολές, φροντιστήρια, εργαστήρια ελευθέρων σπουδών, παιδικοί βρεφονηπιακοί σταθμοί και κάθε άλλης φύσης δραστηριότητες με χαρακτήρα διδακτικό ή επαγγελματικής κατάρτισης.

·         Ξενοδοχεία, ξενώνες, επιπλωμένα δωμάτια διαμερίσματα κατοικίες

·          Οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις (camping).

·         Δικηγόροι και εταιρείες δικηγόρων.

·         Λογιστές, φοροτεχνικοί και εταιρείες που παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες.

·          Επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων, μοτοσυκλετών, μοτοποδηλάτων, σκαφών και αεροσκαφών.

·         Γραφεία τελετών.

·         Επιχειρήσεις εκμετάλλευσης τουριστικών λεωφορείων.

·         Άμισθοι υποθηκοφύλακες, συμβολαιογράφοι και συμβολαιογραφικές εταιρείες.

 

ΘΟΔΩΡΗΣ Δ. ΚΑΒΟΥΚΗΣ Δικηγόρος – Οικονομολόγος

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα One Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 21 Ιουνίου   2026

 

 

Ποια τέκνα θεωρούνται προστατευόμενα και πότε υποβάλλουν δική τους δήλωση Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Τι γίνεται με το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας σε περίπτωση που ο φοιτητής δεν είναι προστατευόμενο μέλος

Ποια τέκνα θεωρούνται προστατευόμενα  και πότε υποβάλλουν  δική τους δήλωση

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

 Τι γίνεται με το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας σε περίπτωση που ο φοιτητής δεν είναι προστατευόμενο μέλος

Πέρα από όσα είδαμε μέχρι σήμερα , στα σημειώματα μας σχετικά με το σχέδιο νόμου, που η δημόσια διαβούλευση του τελείωσε την Δευτέρα 15 Ιουνίου, σήμερα θα δούμε και τις προτεινόμενες αλλαγές στην επιστροφή ενοικίων. Ποιο συγκεκριμένα

Αύξηση των ορίων για επιστροφή ενοικίου

 Με την προτεινόμενη διάταξη αυξάνεται το όριο του εισοδήματος στους φορολογούμενους  που μπορούν να πάρουν την επιστροφή του ενός ενοικίου.

Ποιο συγκεκριμένα η διάταξη που προτείνεται αναφέρει

4. Δικαιούχοι της ενίσχυσης που χορηγείται για μίσθωση κύριας κατοικίας είναι όσοι σωρευτικά έχουν:

α) ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα υπόχρεου, συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης και εξαρτώμενων τέκνων, ανεξαρτήτως της πηγής προέλευσης, φορολογούμενο και απαλλασσόμενο, πραγματικό και τεκμαρτό, το οποίο ανέρχεται έως τις είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για τον άγαμο [ είναι μέχρι σήμερα  είκοσι χιλιάδες (20.000)], έως τις τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) ευρώ για τον έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης [ είναι μέχρι σήμερα είκοσι οκτώ χιλιάδες (28.000)] , προσαυξανόμενο κατά πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για κάθε εξαρτώμενο σύμφωνα με την παρ. 3 τέκνο [ είναι σήμερα τέσσερεις χιλιάδες (4.000)] και έως τις τριάντα εννέα χιλιάδες (39.000) ευρώ για τις μονογονεϊκές οικογένειες με εξαρτώμενα σύμφωνα με την παρ. 3 τέκνα [ είναι μέχρι σήμερα τριάντα μία χιλιάδες (31.000)], προσαυξανόμενο κατά πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο, πέραν του πρώτου και

β) συνολική αξία ακίνητης περιουσίας υπόχρεου, συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης και εξαρτώμενων τέκνων που δεν υπερβαίνει, με βάση την πράξη διοικητικού προσδιορισμού Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) του έτους καταβολής της ενίσχυσης, τις εκατόν είκοσι χιλιάδες (120.000) ευρώ για τον άγαμο, προσαυξημένη κατά είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης και κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο.

[σ.σ. στα περιουσιακά στοιχεία δεν έχουμε καμία αλλαγή]

Δικαιούχοι της ενίσχυσης που χορηγείται για μίσθωση κατοικίας φοιτητή είναι φυσικά πρόσωπα για τα οποία απαιτείται η συνδρομή μόνον της περ. α).

Κάποιοι θα χάσουν και την επιστροφή ενοικίου και το φοιτητικό επίδομα

Πληθαίνουν τα τηλεφωνήματα από φορολογουμένους που λόγω του ότι τα παιδιά τους που είναι φοιτητές, αλλά είχαν εισόδημα πάνω από τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ δεν θεωρούνται προστατευόμενα μέλη και δεν μπορούν να καταχωρηθούν στον πίνακα 8 ως προστατευόμενα μέλη.

Με τον έλεγχό που γίνεται, για πρώτη φορά φέτος, αφού τα παιδιά δεν θεωρούνται προστατευόμενα μέλη δεν μπορεί ο γονέας να συμπληρώσει τον σχετικό πίνακα με τα ενοίκια για τα τέκνα που σπουδάζουν, με αποτέλεσμα να χαθεί και η επιστροφή του ενοικίου αλλά και το σχετικό φοιτητικό επίδομα.

Ποια θεωρούνται εξαρτώμενα μέλη του φορολογουμένου;

Σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ – Ν.4172/2013), εξαρτώμενα (προστατευόμενα) μέλη του φορολογουμένου θεωρούνται:

α) Ο/η σύζυγος, εφόσον δεν έχει ίδια φορολογητέα εισοδήματα οποιασδήποτε κατηγορίας (πηγής).

β) Τα άγαμα τέκνα, εφόσον είναι ανήλικα έως 18 ετών ή είναι ενήλικα έως 25 ετών και φοιτούν σε σχολές ή σχολεία ή ινστιτούτα επαγγελματικής εκπαίδευσης ή κατάρτισης της ημεδαπής ή αλλοδαπής, ή είναι ενήλικα έως 25 ετών και είναι εγγεγραμμένα στα μητρώα ανέργων του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ σήμερα ΔΥΠΑ) ή υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους, εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000,00 ευρώ.

γ) Τα τέκνα του φορολογουμένου και οι αδελφοί και αδελφές των δύο συζύγων με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον 67%, εφόσον είναι άγαμα, διαζευγμένα ή σε χηρεία εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000,00 ευρώ.

δ) Οι ανιόντες, εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000,00 ευρώ.

ε) Ανήλικα ορφανά από πατέρα και μητέρα που έχουν έως τρίτου βαθμού συγγένεια με τον φορολογούμενο ή τον/τη σύζυγο, εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000,00 ευρώ.

Προσοχή:

1. Επισημαίνεται ότι για τον προσδιορισμό του ορίου του ετήσιου φορολογητέου εισοδήματος των τριών (3.000) και έξι (6.000) χιλιάδων ευρώ δεν λαμβάνονται υπόψη η διατροφή που καταβάλλεται σε ανήλικο τέκνο με δικαστική απόφαση ή με συμβολαιογραφική πράξη ή με ιδιωτικό έγγραφο και το εξωϊδρυματικό επίδομα ή τα προνοιακά επιδόματα αναπηρίας που χορηγούνται από το κράτος.
2. Τα τέκνα κατά την διάρκεια της προσωρινής απομάκρυνσης από την πατρική οικία λόγω σπουδών θεωρείται ότι συνοικούν με τον γονέα – φορολογούμενο (σχετ. εγγ. 1025261/377/16-4-1992). Όπως έχει κάνει δεκτό η διοίκηση, το σχετικό έγγραφο συνεχίζει να έχει εφαρμογή και με τον Ν.4172/2013. Το αυτό ισχύει και για την προσωρινή απομάκρυνση για τη στρατιωτική θητεία, δεν θεωρείται αποξένωση από την οικογενειακή εστία. Ο φοιτητής θεωρείται ως πρόσωπο που συνοικεί με το γονέα, ανεξάρτητα αν έχει απομακρυνθεί σε άλλη πόλη για λόγους σπουδών. Συνεπώς, εφόσον πληροί το εισοδηματικό κριτήριο, θεωρείται ως εξαρτώμενο πρόσωπο.

Πότε υποβάλουν δήλωση τα ενήλικα τέκνα

Τα ενήλικα τέκνα που πληρούν τις προϋποθέσεις της περίπτωσης β’ της παρ.1 του άρθρου 11 του ν.4172/2013 είναι εξαρτώμενα μέλη εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσόν των 3.000 ευρώ και συνοικούν με τους γονείς τους, ενώ τα ενήλικα τέκνα που πληρούν τις προϋποθέσεις της περίπτωσης γ’ της παρ., 1 του άρθρου 11 του ν.4172/2013 εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσόν των 6.000 ευρώ και συνοικούν με τους γονείς τους. Σε κάθε όμως περίπτωση τα ενήλικα τέκνα που αποκτούν εισόδημα υποβάλλουν χωριστή φορολογική δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 67 παρ. 1 του ν.4172/2013.

Πραγματικό εισόδημα, που μπορεί να οδηγήσει στην υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης, θεωρείται και το εισόδημα από τόκους καταθέσεων, έστω και ένα λεπτό. Για το λόγο αυτό όταν ανοίγουμε λογαριασμό σε τράπεζα πρέπει εκτός από τον σπουδαστή/φοιτητή, να βάζουμε συνδικαιούχο και ένα από τους γονείς, ώστε να δηλώνει εκείνος τους τόκους καταθέσεων.

Να θυμίσουμε ότι σε περίπτωση συνδικαιούχων λογαριασμού καταθέσεων, του τόκους τους δηλώνει ως εισόδημα αυτός που πραγματικά έχει την κατάθεση και όχι όλοι οι συνδικαιούχοι.

Το τεκμαρτό εισόδημα που μπορεί να έχει ένας σπουδαστής/φοιτητής μπορεί να προέρχεται από την απόκτηση ενός αυτοκινήτου, που είναι στο όνομα του.

Δεν θεωρείται τεκμαρτό εισόδημα η κατοικία που έχει φοιτητής ή σπουδαστής σε άλλη πόλη εκτός αυτής της κύριας κατοικίας των γονέων του, σε περίπτωση που ο φοιτητής δεν αποκτά εισόδημα και δεν κάνει φορολογική δήλωση.

Κωδικός 079

Να θυμίσουμε με την ευκαιρία ότι από το φορολογικό έτος 2025 για τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος του προστατευόμενου μέλους δεν υπολογίζεται η αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης που αφορά την ετήσια δαπάνη των 3.000 ευρώ.

Έτσι αν ο φοιτητής έχει κάποια τεκμαρτή δαπάνη, π.χ. ένα αυτοκίνητο, που είναι 2.500 ευρώ, θα θεωρηθεί ως προστατευόμενο μέλος γιατί έχει τεκμαρτό εισόδημα κάτω από 3.000 ευρώ.

Πέρυσι δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί προστατευόμενο μέλος γιατί θα είχε τεκμαρτό εισόδημα πεντέμισι χιλιάδες ευρώ (5.500), τρείς χιλιάδες ευρώ (3.000) από την ετήσια δαπάνη και δυο χιλιάδες πεντακόσια ευρώ (2.500) ευρώ από το άλλο τεκμήριο.

Κωδικός 079: Ο νέος κωδικός 079 «Είστε ενήλικο εξαρτώμενο άγαμο τέκνο έως 25 ετών και φοιτάτε σε σχολές ή σχολεία ή ινστιτούτα επαγγελματικής εκπαίδευσης ή κατάρτισης της ημεδαπής ή αλλοδαπής ή είστε εγγεγραμμένο στα μητρώα ανέργων της Δ.Υ.Π.Α. ή υπηρετείτε τη στρατιωτική θητεία σας;», επιλέγεται προκειμένου να μην εφαρμοσθεί η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη της περ. θ της παρ.1 του άρθρου 31 ΚΦΕ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 7 του ν.5246/2025 στα εξαρτώμενα τέκνα της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11 ΚΦΕ που αποκτούν εισόδημα και έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.

Φοιτητική κατοικία σε άλλη πόλη από αυτή της κύριας κατοικίας.

Σε κάθε περίπτωση η φοιτητική κατοικία σε άλλη πόλη από αυτή που είναι η κύρια κατοικία της οικογένειας του φοιτητή ή της φοιτήτριας, είναι αντικειμενική δαπάνη δευτερεύουσας κατοικίας του γονέα που έχει την γονική μέριμνα , αν το συμβόλαιο έχει συναφθεί στο όνομα του γονέα.

Σε περίπτωση που το συμβόλαιο έχει συναφθεί στο όνομα του παιδιού και υποβάλει φορολογική δήλωση, αλλά παράλληλα είναι και προστατευόμενο μέλος, τότε η φοιτητική κατοικία δηλώνεται ως δευτερεύουσα κατοικία του φοιτητή και παράλληλα, δηλώνει ότι φιλοξενείται από τους γονείς του.

Οι γονείς απλά τον / την δηλώνουν στο πίνακα 8.

Προσοχή: Σε περίπτωση όμως που οι φοιτητική κατοικία είναι στην ίδια πόλη με τους γονείς, τότε ο σπουδαστής/φοιτητής έχει την υποχρέωση υποβολής δικής του δήλωσης.

Πότε τα ενήλικα τέκνα άνω των 18^ο  που έχουν εισόδημα είναι και εξαρτώμενα μέλη.

Όπως γράψαμε αν ένα ενήλικο τέκνο άνω τον 18^ο  ετών, πληροί τις προϋποθέσεις να είναι εξαρτώμενο μέλος και έχει εισόδημα μέχρι 3.000 ευρώ, μπορεί να μπει και στην δήλωση του γονέα που έχει την γονική επιμέλεια.

Για παράδειγμα αν έχει εισόδημα από ενοίκια 2.400 ευρώ (12/200) τότε μπορεί να μπει και εξαρτώμενο μέλος στην δήλωση των γονέων, παρόλο που είναι υποχρεωμένο να καταθέσει δική του φορολογική δήλωση

Αν όμως εργάζεται και έχει εισόδημα 5.000 ευρώ ετησίως και το αναφερόμενο ενοίκιο 2.400, δηλαδή δηλώνει συνολικά ετήσιο εισόδημα  7.400 ευρώ , πρέπει να κάνει δική του φορολογική δήλωση και ΔΕΝ μπορεί να είναι εξαρτώμενο μέλος.

Η απάντηση της ΑΑΔΕ για τα εξαρτόμενα μέλη και το φοιτητικό ενοίκιο

Σε σχετική ερώτηση το υπουργείο έδωσε την παρακάτω απάντηση

"Αξιότιμε κύριε,
Εφόσον ο φοιτητής ξεπερνά το όριο εισοδήματος (3.000€) και δεν θεωρείται προστατευόμενο μέλος, ο γονέας δεν μπορεί να καταχωρίσει δαπάνη ενοικίου για φοιτητική κατοικία.
Δικαιούχοι της ενίσχυσης που χορηγείται για μίσθωση κατοικίας φοιτητή είναι φυσικά πρόσωπα για τα οποία απαιτείται η συνδρομή μόνον της περ. α) της παρ. 2 του παρόντος είτε πρόκειται για μίσθωση κύριας κατοικίας φοιτητή ηλικίας έως 25 ετών (περ. β της παρ. 1 του άρθρου 11 ΚΦΕ) είτε για μίσθωση κατοικίας εξαρτώμενου τέκνου που σπουδάζει στην ημεδαπή.
Πάντα στη διάθεσή σας."

Συνεπώς η κατοικία θα θεωρηθεί ως δευτερεύουσα για τον γονέα και βέβαια δεν υπάρχει η δυνατότητα να πάρει επιστροφή ενοικίου ή φοιτητικού επιδόματος

Φορολόγηση ανηλίκων τέκνων

Για την ολοκληρωμένη παρουσίαση  του θέματος ας δούμε και πότε υποβάλουν φορολογική δήλωση τα ανήλικα τέκνα

Τα ανήλικα τέκνα είναι εξαρτώμενα μέλη των γονέων τους εφόσον το εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000,00 ευρώ και εφόσον συνοικούν με αυτούς ή όταν παρουσιάζουν αναπηρία τουλάχιστον 67% και το εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ μη υπολογιζόμενου του ποσού της διατροφής, του εξωϊδρυματικού επιδόματος ή προνοιακών επιδομάτων αναπηρίας    Στην περίπτωση αυτή το εισόδημά τους δηλώνεται και φορολογείται στο όνομα του γονέα που έχει τη γονική μέριμνα και σε κάθε περίπτωση στο όνομα του συζύγου, ο οποίος θεωρείται καταρχήν υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης. Σε περίπτωση που αυτός έχει χάσει τη γονική μέριμνα, προστίθεται στο εισόδημα του άλλου  γονέα και φορολογείται στο όνομά του.

Προσοχή: Σε περίπτωση που η επιμέλεια έχει αφαιρεθεί από τον γονέα που θεωρείται καταρχήν υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης , θα πρέπει να φυλάσσονται και να προσκομίζονται όποτε ζητηθούν :

•              Επικυρωμένο αντίγραφο της οικεία δικαστικής απόφασης , από την οποία προκύπτει ότι ο γονέας με το μεγαλύτερο εισόδημα έχει χάσει την γονική μέριμνα , σε περίπτωσης εφαρμογής των διατάξεων της παρ.4 του άρθρου 11 του ν.4172/2013.

•            Επικυρωμένο αντίγραφο της οικείας δικαστικής απόφασης , από την οποία να προκύπτει ότι ο γονέας με το μεγαλύτερο εισόδημα έχει χάσει την γονική μέριμνα, σε περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων του δέκατου εδαφίου της περ.γ’ της παρ.1 του άρθρου 31 του ν.4172/2013 (αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης , του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο ) και της αναλογικής εφαρμογής στις περ. στ’ και ζ΄ της ίδιας παραγράφου (αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού σκάφους αναψυχής , αεροσκάφους , ελικοπτέρου κλπ του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο)

Πότε υποβάλουν φορολογική δήλωση

Κατ’ εξαίρεση, φορολογείται χωριστά το εισόδημα του ανήλικου άγαμου παιδιού  ανεξαρτήτως ποσού εφόσον προέρχεται:

 α) από την παροχή της προσωπικής του εργασίας

 β) από σύνταξη λόγω θανάτου του πατέρα ή της μητέρας του

Στην περίπτωση που το ανήλικο άγαμο τέκνο υποβάλλει ξεχωριστή φορολογική δήλωση για μια ή και για τις δύο από τις παραπάνω περιπτώσεις και παράλληλα αποκτά και εισοδήματα άλλης κατηγορίας, όπως πχ. εισοδήματα από ακίνητα, αυτά αναγράφονται στη δήλωση του υπόχρεου γονέα.

Προσοχή: Στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων θα δηλώνονται  στον πίνακα 8 ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους τα τέκνα που προέρχονται από τον κοινό γάμο καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα τους.

Το ίδιο ισχύει και κατά τη λύση της έγγαμης σχέσης ή του συμφώνου συμβίωσης, όπου τα τέκνα θεωρείται ότι βαρύνουν και τους δύο γονείς, οι οποίοι δικαιούνται  την μείωση του φόρου του άρθρου 16 του ΚΦΕ, υπό την προϋπόθεση ότι είναι  μισθωτοί ή συνταξιούχοι ή κατ’ επάγγελμα αγρότες και το αγροτικό εισόδημά τους είναι μεγαλύτερο από το 50% του συνολικού εισοδήματός τους (Ε 2103 /2021 εγκύκλιος).

Παράδειγμα

 Ανήλικο τέκνο, αποκτά εισόδημα 1.000 ευρώ εργαζόμενος ως σερβιτόρος και 1.500 ευρώ από εκμίσθωση κατοικιών. Ο ανήλικος έχει υποχρέωση χωριστής υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, στην οποία θα περιληφθεί το ποσό των 1.000 ευρώ, που προέρχεται από την προσωπική εργασία,  διότι το ποσό των 1.500 ευρώ, που προέρχεται από ενοίκια,  θα δηλωθεί ως εισόδημα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα ή την γονική μέριμνα. Το ανήλικο τέκνο, θα αναγραφεί και στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του γονέα ως εξαρτώμενο μέλος (πίν. 8) με την ένδειξη ότι υποβάλει και δική του δήλωση .

Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα One Voice (Finance & Markets Voice) , το Κυριακή 21 Ιουνίου   2026