Ποια τέκνα θεωρούνται προστατευόμενα και πότε υποβάλλουν δική τους δήλωση Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Τι γίνεται με το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας σε περίπτωση που ο φοιτητής δεν είναι προστατευόμενο μέλος

Ποια τέκνα θεωρούνται προστατευόμενα  και πότε υποβάλλουν  δική τους δήλωση

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

 Τι γίνεται με το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας σε περίπτωση που ο φοιτητής δεν είναι προστατευόμενο μέλος

Πέρα από όσα είδαμε μέχρι σήμερα , στα σημειώματα μας σχετικά με το σχέδιο νόμου, που η δημόσια διαβούλευση του τελείωσε την Δευτέρα 15 Ιουνίου, σήμερα θα δούμε και τις προτεινόμενες αλλαγές στην επιστροφή ενοικίων. Ποιο συγκεκριμένα

Αύξηση των ορίων για επιστροφή ενοικίου

 Με την προτεινόμενη διάταξη αυξάνεται το όριο του εισοδήματος στους φορολογούμενους  που μπορούν να πάρουν την επιστροφή του ενός ενοικίου.

Ποιο συγκεκριμένα η διάταξη που προτείνεται αναφέρει

4. Δικαιούχοι της ενίσχυσης που χορηγείται για μίσθωση κύριας κατοικίας είναι όσοι σωρευτικά έχουν:

α) ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα υπόχρεου, συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης και εξαρτώμενων τέκνων, ανεξαρτήτως της πηγής προέλευσης, φορολογούμενο και απαλλασσόμενο, πραγματικό και τεκμαρτό, το οποίο ανέρχεται έως τις είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για τον άγαμο [ είναι μέχρι σήμερα  είκοσι χιλιάδες (20.000)], έως τις τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) ευρώ για τον έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης [ είναι μέχρι σήμερα είκοσι οκτώ χιλιάδες (28.000)] , προσαυξανόμενο κατά πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για κάθε εξαρτώμενο σύμφωνα με την παρ. 3 τέκνο [ είναι σήμερα τέσσερεις χιλιάδες (4.000)] και έως τις τριάντα εννέα χιλιάδες (39.000) ευρώ για τις μονογονεϊκές οικογένειες με εξαρτώμενα σύμφωνα με την παρ. 3 τέκνα [ είναι μέχρι σήμερα τριάντα μία χιλιάδες (31.000)], προσαυξανόμενο κατά πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο, πέραν του πρώτου και

β) συνολική αξία ακίνητης περιουσίας υπόχρεου, συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης και εξαρτώμενων τέκνων που δεν υπερβαίνει, με βάση την πράξη διοικητικού προσδιορισμού Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) του έτους καταβολής της ενίσχυσης, τις εκατόν είκοσι χιλιάδες (120.000) ευρώ για τον άγαμο, προσαυξημένη κατά είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης και κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο.

[σ.σ. στα περιουσιακά στοιχεία δεν έχουμε καμία αλλαγή]

Δικαιούχοι της ενίσχυσης που χορηγείται για μίσθωση κατοικίας φοιτητή είναι φυσικά πρόσωπα για τα οποία απαιτείται η συνδρομή μόνον της περ. α).

Κάποιοι θα χάσουν και την επιστροφή ενοικίου και το φοιτητικό επίδομα

Πληθαίνουν τα τηλεφωνήματα από φορολογουμένους που λόγω του ότι τα παιδιά τους που είναι φοιτητές, αλλά είχαν εισόδημα πάνω από τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ δεν θεωρούνται προστατευόμενα μέλη και δεν μπορούν να καταχωρηθούν στον πίνακα 8 ως προστατευόμενα μέλη.

Με τον έλεγχό που γίνεται, για πρώτη φορά φέτος, αφού τα παιδιά δεν θεωρούνται προστατευόμενα μέλη δεν μπορεί ο γονέας να συμπληρώσει τον σχετικό πίνακα με τα ενοίκια για τα τέκνα που σπουδάζουν, με αποτέλεσμα να χαθεί και η επιστροφή του ενοικίου αλλά και το σχετικό φοιτητικό επίδομα.

Ποια θεωρούνται εξαρτώμενα μέλη του φορολογουμένου;

Σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ – Ν.4172/2013), εξαρτώμενα (προστατευόμενα) μέλη του φορολογουμένου θεωρούνται:

α) Ο/η σύζυγος, εφόσον δεν έχει ίδια φορολογητέα εισοδήματα οποιασδήποτε κατηγορίας (πηγής).

β) Τα άγαμα τέκνα, εφόσον είναι ανήλικα έως 18 ετών ή είναι ενήλικα έως 25 ετών και φοιτούν σε σχολές ή σχολεία ή ινστιτούτα επαγγελματικής εκπαίδευσης ή κατάρτισης της ημεδαπής ή αλλοδαπής, ή είναι ενήλικα έως 25 ετών και είναι εγγεγραμμένα στα μητρώα ανέργων του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ σήμερα ΔΥΠΑ) ή υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους, εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000,00 ευρώ.

γ) Τα τέκνα του φορολογουμένου και οι αδελφοί και αδελφές των δύο συζύγων με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον 67%, εφόσον είναι άγαμα, διαζευγμένα ή σε χηρεία εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000,00 ευρώ.

δ) Οι ανιόντες, εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000,00 ευρώ.

ε) Ανήλικα ορφανά από πατέρα και μητέρα που έχουν έως τρίτου βαθμού συγγένεια με τον φορολογούμενο ή τον/τη σύζυγο, εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000,00 ευρώ.

Προσοχή:

1. Επισημαίνεται ότι για τον προσδιορισμό του ορίου του ετήσιου φορολογητέου εισοδήματος των τριών (3.000) και έξι (6.000) χιλιάδων ευρώ δεν λαμβάνονται υπόψη η διατροφή που καταβάλλεται σε ανήλικο τέκνο με δικαστική απόφαση ή με συμβολαιογραφική πράξη ή με ιδιωτικό έγγραφο και το εξωϊδρυματικό επίδομα ή τα προνοιακά επιδόματα αναπηρίας που χορηγούνται από το κράτος.
2. Τα τέκνα κατά την διάρκεια της προσωρινής απομάκρυνσης από την πατρική οικία λόγω σπουδών θεωρείται ότι συνοικούν με τον γονέα – φορολογούμενο (σχετ. εγγ. 1025261/377/16-4-1992). Όπως έχει κάνει δεκτό η διοίκηση, το σχετικό έγγραφο συνεχίζει να έχει εφαρμογή και με τον Ν.4172/2013. Το αυτό ισχύει και για την προσωρινή απομάκρυνση για τη στρατιωτική θητεία, δεν θεωρείται αποξένωση από την οικογενειακή εστία. Ο φοιτητής θεωρείται ως πρόσωπο που συνοικεί με το γονέα, ανεξάρτητα αν έχει απομακρυνθεί σε άλλη πόλη για λόγους σπουδών. Συνεπώς, εφόσον πληροί το εισοδηματικό κριτήριο, θεωρείται ως εξαρτώμενο πρόσωπο.

Πότε υποβάλουν δήλωση τα ενήλικα τέκνα

Τα ενήλικα τέκνα που πληρούν τις προϋποθέσεις της περίπτωσης β’ της παρ.1 του άρθρου 11 του ν.4172/2013 είναι εξαρτώμενα μέλη εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσόν των 3.000 ευρώ και συνοικούν με τους γονείς τους, ενώ τα ενήλικα τέκνα που πληρούν τις προϋποθέσεις της περίπτωσης γ’ της παρ., 1 του άρθρου 11 του ν.4172/2013 εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσόν των 6.000 ευρώ και συνοικούν με τους γονείς τους. Σε κάθε όμως περίπτωση τα ενήλικα τέκνα που αποκτούν εισόδημα υποβάλλουν χωριστή φορολογική δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 67 παρ. 1 του ν.4172/2013.

Πραγματικό εισόδημα, που μπορεί να οδηγήσει στην υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης, θεωρείται και το εισόδημα από τόκους καταθέσεων, έστω και ένα λεπτό. Για το λόγο αυτό όταν ανοίγουμε λογαριασμό σε τράπεζα πρέπει εκτός από τον σπουδαστή/φοιτητή, να βάζουμε συνδικαιούχο και ένα από τους γονείς, ώστε να δηλώνει εκείνος τους τόκους καταθέσεων.

Να θυμίσουμε ότι σε περίπτωση συνδικαιούχων λογαριασμού καταθέσεων, του τόκους τους δηλώνει ως εισόδημα αυτός που πραγματικά έχει την κατάθεση και όχι όλοι οι συνδικαιούχοι.

Το τεκμαρτό εισόδημα που μπορεί να έχει ένας σπουδαστής/φοιτητής μπορεί να προέρχεται από την απόκτηση ενός αυτοκινήτου, που είναι στο όνομα του.

Δεν θεωρείται τεκμαρτό εισόδημα η κατοικία που έχει φοιτητής ή σπουδαστής σε άλλη πόλη εκτός αυτής της κύριας κατοικίας των γονέων του, σε περίπτωση που ο φοιτητής δεν αποκτά εισόδημα και δεν κάνει φορολογική δήλωση.

Κωδικός 079

Να θυμίσουμε με την ευκαιρία ότι από το φορολογικό έτος 2025 για τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος του προστατευόμενου μέλους δεν υπολογίζεται η αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης που αφορά την ετήσια δαπάνη των 3.000 ευρώ.

Έτσι αν ο φοιτητής έχει κάποια τεκμαρτή δαπάνη, π.χ. ένα αυτοκίνητο, που είναι 2.500 ευρώ, θα θεωρηθεί ως προστατευόμενο μέλος γιατί έχει τεκμαρτό εισόδημα κάτω από 3.000 ευρώ.

Πέρυσι δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί προστατευόμενο μέλος γιατί θα είχε τεκμαρτό εισόδημα πεντέμισι χιλιάδες ευρώ (5.500), τρείς χιλιάδες ευρώ (3.000) από την ετήσια δαπάνη και δυο χιλιάδες πεντακόσια ευρώ (2.500) ευρώ από το άλλο τεκμήριο.

Κωδικός 079: Ο νέος κωδικός 079 «Είστε ενήλικο εξαρτώμενο άγαμο τέκνο έως 25 ετών και φοιτάτε σε σχολές ή σχολεία ή ινστιτούτα επαγγελματικής εκπαίδευσης ή κατάρτισης της ημεδαπής ή αλλοδαπής ή είστε εγγεγραμμένο στα μητρώα ανέργων της Δ.Υ.Π.Α. ή υπηρετείτε τη στρατιωτική θητεία σας;», επιλέγεται προκειμένου να μην εφαρμοσθεί η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη της περ. θ της παρ.1 του άρθρου 31 ΚΦΕ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 7 του ν.5246/2025 στα εξαρτώμενα τέκνα της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11 ΚΦΕ που αποκτούν εισόδημα και έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.

Φοιτητική κατοικία σε άλλη πόλη από αυτή της κύριας κατοικίας.

Σε κάθε περίπτωση η φοιτητική κατοικία σε άλλη πόλη από αυτή που είναι η κύρια κατοικία της οικογένειας του φοιτητή ή της φοιτήτριας, είναι αντικειμενική δαπάνη δευτερεύουσας κατοικίας του γονέα που έχει την γονική μέριμνα , αν το συμβόλαιο έχει συναφθεί στο όνομα του γονέα.

Σε περίπτωση που το συμβόλαιο έχει συναφθεί στο όνομα του παιδιού και υποβάλει φορολογική δήλωση, αλλά παράλληλα είναι και προστατευόμενο μέλος, τότε η φοιτητική κατοικία δηλώνεται ως δευτερεύουσα κατοικία του φοιτητή και παράλληλα, δηλώνει ότι φιλοξενείται από τους γονείς του.

Οι γονείς απλά τον / την δηλώνουν στο πίνακα 8.

Προσοχή: Σε περίπτωση όμως που οι φοιτητική κατοικία είναι στην ίδια πόλη με τους γονείς, τότε ο σπουδαστής/φοιτητής έχει την υποχρέωση υποβολής δικής του δήλωσης.

Πότε τα ενήλικα τέκνα άνω των 18^ο  που έχουν εισόδημα είναι και εξαρτώμενα μέλη.

Όπως γράψαμε αν ένα ενήλικο τέκνο άνω τον 18^ο  ετών, πληροί τις προϋποθέσεις να είναι εξαρτώμενο μέλος και έχει εισόδημα μέχρι 3.000 ευρώ, μπορεί να μπει και στην δήλωση του γονέα που έχει την γονική επιμέλεια.

Για παράδειγμα αν έχει εισόδημα από ενοίκια 2.400 ευρώ (12/200) τότε μπορεί να μπει και εξαρτώμενο μέλος στην δήλωση των γονέων, παρόλο που είναι υποχρεωμένο να καταθέσει δική του φορολογική δήλωση

Αν όμως εργάζεται και έχει εισόδημα 5.000 ευρώ ετησίως και το αναφερόμενο ενοίκιο 2.400, δηλαδή δηλώνει συνολικά ετήσιο εισόδημα  7.400 ευρώ , πρέπει να κάνει δική του φορολογική δήλωση και ΔΕΝ μπορεί να είναι εξαρτώμενο μέλος.

Η απάντηση της ΑΑΔΕ για τα εξαρτόμενα μέλη και το φοιτητικό ενοίκιο

Σε σχετική ερώτηση το υπουργείο έδωσε την παρακάτω απάντηση

"Αξιότιμε κύριε,
Εφόσον ο φοιτητής ξεπερνά το όριο εισοδήματος (3.000€) και δεν θεωρείται προστατευόμενο μέλος, ο γονέας δεν μπορεί να καταχωρίσει δαπάνη ενοικίου για φοιτητική κατοικία.
Δικαιούχοι της ενίσχυσης που χορηγείται για μίσθωση κατοικίας φοιτητή είναι φυσικά πρόσωπα για τα οποία απαιτείται η συνδρομή μόνον της περ. α) της παρ. 2 του παρόντος είτε πρόκειται για μίσθωση κύριας κατοικίας φοιτητή ηλικίας έως 25 ετών (περ. β της παρ. 1 του άρθρου 11 ΚΦΕ) είτε για μίσθωση κατοικίας εξαρτώμενου τέκνου που σπουδάζει στην ημεδαπή.
Πάντα στη διάθεσή σας."

Συνεπώς η κατοικία θα θεωρηθεί ως δευτερεύουσα για τον γονέα και βέβαια δεν υπάρχει η δυνατότητα να πάρει επιστροφή ενοικίου ή φοιτητικού επιδόματος

Φορολόγηση ανηλίκων τέκνων

Για την ολοκληρωμένη παρουσίαση  του θέματος ας δούμε και πότε υποβάλουν φορολογική δήλωση τα ανήλικα τέκνα

Τα ανήλικα τέκνα είναι εξαρτώμενα μέλη των γονέων τους εφόσον το εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000,00 ευρώ και εφόσον συνοικούν με αυτούς ή όταν παρουσιάζουν αναπηρία τουλάχιστον 67% και το εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ μη υπολογιζόμενου του ποσού της διατροφής, του εξωϊδρυματικού επιδόματος ή προνοιακών επιδομάτων αναπηρίας    Στην περίπτωση αυτή το εισόδημά τους δηλώνεται και φορολογείται στο όνομα του γονέα που έχει τη γονική μέριμνα και σε κάθε περίπτωση στο όνομα του συζύγου, ο οποίος θεωρείται καταρχήν υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης. Σε περίπτωση που αυτός έχει χάσει τη γονική μέριμνα, προστίθεται στο εισόδημα του άλλου  γονέα και φορολογείται στο όνομά του.

Προσοχή: Σε περίπτωση που η επιμέλεια έχει αφαιρεθεί από τον γονέα που θεωρείται καταρχήν υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης , θα πρέπει να φυλάσσονται και να προσκομίζονται όποτε ζητηθούν :

•              Επικυρωμένο αντίγραφο της οικεία δικαστικής απόφασης , από την οποία προκύπτει ότι ο γονέας με το μεγαλύτερο εισόδημα έχει χάσει την γονική μέριμνα , σε περίπτωσης εφαρμογής των διατάξεων της παρ.4 του άρθρου 11 του ν.4172/2013.

•            Επικυρωμένο αντίγραφο της οικείας δικαστικής απόφασης , από την οποία να προκύπτει ότι ο γονέας με το μεγαλύτερο εισόδημα έχει χάσει την γονική μέριμνα, σε περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων του δέκατου εδαφίου της περ.γ’ της παρ.1 του άρθρου 31 του ν.4172/2013 (αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης , του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο ) και της αναλογικής εφαρμογής στις περ. στ’ και ζ΄ της ίδιας παραγράφου (αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού σκάφους αναψυχής , αεροσκάφους , ελικοπτέρου κλπ του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο)

Πότε υποβάλουν φορολογική δήλωση

Κατ’ εξαίρεση, φορολογείται χωριστά το εισόδημα του ανήλικου άγαμου παιδιού  ανεξαρτήτως ποσού εφόσον προέρχεται:

 α) από την παροχή της προσωπικής του εργασίας

 β) από σύνταξη λόγω θανάτου του πατέρα ή της μητέρας του

Στην περίπτωση που το ανήλικο άγαμο τέκνο υποβάλλει ξεχωριστή φορολογική δήλωση για μια ή και για τις δύο από τις παραπάνω περιπτώσεις και παράλληλα αποκτά και εισοδήματα άλλης κατηγορίας, όπως πχ. εισοδήματα από ακίνητα, αυτά αναγράφονται στη δήλωση του υπόχρεου γονέα.

Προσοχή: Στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων θα δηλώνονται  στον πίνακα 8 ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους τα τέκνα που προέρχονται από τον κοινό γάμο καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα τους.

Το ίδιο ισχύει και κατά τη λύση της έγγαμης σχέσης ή του συμφώνου συμβίωσης, όπου τα τέκνα θεωρείται ότι βαρύνουν και τους δύο γονείς, οι οποίοι δικαιούνται  την μείωση του φόρου του άρθρου 16 του ΚΦΕ, υπό την προϋπόθεση ότι είναι  μισθωτοί ή συνταξιούχοι ή κατ’ επάγγελμα αγρότες και το αγροτικό εισόδημά τους είναι μεγαλύτερο από το 50% του συνολικού εισοδήματός τους (Ε 2103 /2021 εγκύκλιος).

Παράδειγμα

 Ανήλικο τέκνο, αποκτά εισόδημα 1.000 ευρώ εργαζόμενος ως σερβιτόρος και 1.500 ευρώ από εκμίσθωση κατοικιών. Ο ανήλικος έχει υποχρέωση χωριστής υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, στην οποία θα περιληφθεί το ποσό των 1.000 ευρώ, που προέρχεται από την προσωπική εργασία,  διότι το ποσό των 1.500 ευρώ, που προέρχεται από ενοίκια,  θα δηλωθεί ως εισόδημα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα ή την γονική μέριμνα. Το ανήλικο τέκνο, θα αναγραφεί και στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του γονέα ως εξαρτώμενο μέλος (πίν. 8) με την ένδειξη ότι υποβάλει και δική του δήλωση .

Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα One Voice (Finance & Markets Voice) , το Κυριακή 21 Ιουνίου   2026