MyDATA
Νέες ημερομηνίες αποστολής στοιχείων για το 2022
Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης
Αναλυτικές οδηγίες για τη διαβίβαση των δεδομένων και τις
παρατάσεις στις σχετικές καταληκτικές ημερομηνίες.
Την τιμητική του είχε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
την τελευταία εβδομάδα. Παρουσίασε το
νέο φορολογικό νομοσχέδιο για τον νέο τρόπο φορολόγησης των ατομικών επιχειρήσεων και ελεύθερων
επαγγελματιών, επαναφέροντας τον τεκμαρτό τρόπο προσδιορισμού του εισοδήματος
που έχει καταργηθεί.
Επίσης είχαμε παρατάσεις σε υποχρεώσεις επιχειρήσεων για τα myDATA και
την διασύνδεση των pos,
θέσπιση νέων εντύπων για τη εξυπηρέτηση
των myDATA, διευκρινίσεις
για την αλλαγή των φορολογικών μηχανισμών (ΕΑΦΔΣΣ) και την αντικατάσταση του με
ΦΗΜΑΣ. Η «χαρά» του επιχειρηματία, του λογιστή και του οικονομικού
δημοσιογράφου που έχει να γράφει και να γεμίζει τα φύλα των εφημερίδων και των
ιστοσελίδων με τα δελτία τύπου που εκδίδει κάθε τρεις και λίγο το αγαπημένο μας
υπουργείο.
Παράταση
υποχρεώσεων myDATA
2022
Με την απόφαση Α.1170/31.10.2023 (ΦΕΚ: 6251
Β’/31.10.2023), για μια ακόμη φορά τελευταία στιγμή, άλλαξαν οι ημερομηνίες για
την αποστολή των δαπανών, αλλά και των παραλήψεων αποκλίσεων, στην πλατφόρμα
του myDATA.
Ποιο συγκεκριμένα τα δεδομένα εξόδων τιμολόγησης, εσόδων
αυτοτιμολόγησης και τα έξοδα μισθοδοσίας, για το 2022 διαβιβάζονται έως και την
31.12.2023 (αντί 31.10.2023 που ίσχυε).
Τα δεδομένα απόκλισης διαβίβασης και παράλειψης διαβίβασης
του εκδότη, για το 2022 διαβάζονται από τον λήπτη έως την 31.01.2024 (αντί
30.11.2023 που ίσχυε).
Οι Εγγραφές τακτοποίησης εσόδων - εξόδων για το 2022
διαβιβάζονται έως 31.01.2024 (αντί 31.12.2023 που ίσχυε).
|
Συναλλαγές
2022 |
Νέες
προθεσμία διαβίβασης |
|
Έξοδα τιμολόγησης, έσοδα αυτοτιμολόγησης και έξοδα μισθοδοσίας |
Έως 31.12.2023 |
|
Παράληψη διαβίβασης |
Έως 31.01.2024 |
|
Διαβίβαση αποκλίσεων από λήπτη |
|
|
Εγγραφές τακτοποίησης εσόδων |
Έως 31.01.2024 |
|
Εγγραφές τακτοποίησης εξόδων |
Έως 31.01.2024 |
Προσοχή: Τα
τιμολόγια που δεν έχουν ανεβάσει οι εκδότες , και τα τιμολόγια που έχουν
διαφορά με τα τιμολόγια που οι λήπτες έχουν λάβει και η διαφορά αυτή είναι πάνω
από 0,10 λεπτά δεν αποστέλλονται πλέον συγκεντρωτικά όπως συνέβαινε την χρήση
2021. Τα τιμολόγια που δεν έχουν ανέβει από τον εκδότη τους θεωρούνται ως ΠΑΡΑΛΗΨΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗΣ, και η
διαβίβαση θα γίνει από τον λήπτη
στην περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης διαβίβασης από τον ΕΚΔΟΤΗ.
Στην
περίπτωση που υπάρχουν διαφορές στα τιμολόγια που έχει σε έγχαρτη μορφή και
διαφέρουν με όσα στοιχεία έχει ανεβάσει ο εκδότης στην πλατφόρμα του myDATA, αποτελούν
πλέον ΑΠΟΚΛΙΣΗ και ο λήπτης έχει την υποχρέωση να αποστείλει στα myDATA,
τα στοιχεία που έχει εκείνος στην έγχαρτη μορφή, στοιχεία που έχει εγγράψει και
στα βιβλία του.
Εγγραφές
τακτοποίησης
Έσοδα
Όσον αφορά την διαβίβαση των εγγράφων τακτοποίησης εσόδων,
πρέπει η επιχείρηση να ανεβάσει έσοδα που δεν έχουν διαβιβαστεί με τα
παραστατικά που έχει εκδώσει , όπως για παράδειγμα έσοδα προηγουμένων χρήσεων ή
έσοδα που τα τιμολόγια εκδόθηκαν μέσα στην χρήση 2023, που αφορούν το
φορολογικό έτος 2022. Να θυμίσουμε ότι οι επιχειρήσεις βάσει των Ελληνικών
Λογιστικών Προτύπων (ΕΛΠ) πρέπει να εκδώσουν τα στοιχεία τους μέχρι την 15
ημέρα του επόμενου μήνα. Το ίδιο ισχύει και για το τέλος της χρήσης δηλαδή για
τα έσοδα του 2022 που τιμολογήθηκαν μέσα στο 2023 και αφορούν αγαθά που
διακινήθηκαν με δελτίο αποστολής μέσα στον Δεκέμβριο αλλά τιμολογήθηκαν μέσα
στο χρονικό διάστημα 01.01.2023 έως 15.05.2023.
Σε αυτήν την περίπτωση τα έσοδα θα πρέπει να μεταφερθούν στο
φορολογικό έτος 2022, το παραστατικό θα πρέπει να ανέβει στην πλατφόρμα του myDATA την ημερομηνία έκδοσης
του και το ΦΠΑ να αποδοθεί είτε με την περιοδική του Ιανουαρίου 2023 για τα
διπλογραφικά, είτε με την περιοδική του πρώτου τριμήνου για τα απλογραφικά.
Η ΠΟΛ.1003/31.12.2023 για την εφαρμογή των ΕΛΠ, μάλιστα
αναφέρουν τα παρακάτω παραδείγματα:
11.2.1 Με την παράγραφο αυτή
καθορίζονται οι προθεσμίες έκδοσης τιμολογίου για πώληση αγαθών ή παροχή
υπηρεσιών [περιπτώσεις (α) έως (ε)].
Η γενική αρχή είναι ότι τιμολόγιο εκδίδεται το αργότερο
μέχρι τη 15η ημέρα του επόμενου μήνα της παράδοσης ή αποστολής αγαθών ή της
παροχής της υπηρεσίας, κατά περίπτωση.
11.2.2 Για παράδειγμα, για
μια πώληση/παράδοση αγαθών στις 4 Νοεμβρίου 20Χ1 και μία παροχή υπηρεσίας στις
28 Νοεμβρίου 20Χ1 τα αντίστοιχα τιμολόγια πρέπει να εκδοθούν μέχρι και την 15
Δεκεμβρίου 20Χ1, φέροντας την ημερομηνία έκδοσής τους (π.χ. 12 Δεκεμβρίου ή 15
Δεκεμβρίου 20Χ1. Ομοίως, για παροχή υπηρεσίας στις 3 Δεκεμβρίου 20Χ1 και μια
πώληση/παράδοση αγαθών στις 23 Δεκεμβρίου 20Χ1 τα αντίστοιχα τιμολόγια πρέπει
να εκδοθούν μέχρι και την 15 Ιανουαρίου 20Χ2, φέροντας την ημερομηνία έκδοσής
τους (π.χ. 5 Ιανουαρίου ή 15 Ιανουαρίου 20Χ2.
Η ίδια γενική αρχή ακολουθείται και για το συγκεντρωτικό
τιμολόγιο (περίπτωση δ). Υπενθυμίζεται (βλέπε 11.1.2) ότι βάσει της αρχής του
δεδουλευμένου το έσοδο της παροχής υπηρεσίας και της πώλησης/παράδοσης αγαθών
του Δεκεμβρίου θα αναγνωριστεί υποχρεωτικά στην περίοδο 20Χ1 (Δεκέμβριος), έστω
και εάν το τιμολόγιο εκδοθεί τον Ιανουάριο του 20Χ2 (αποσύνδεση τιμολόγησης από
την αναγνώριση του εσόδου).
11.2.3 Στην περίπτωση (β)
ρυθμίζεται ο χρόνος έκδοσης τιμολογίου συνεχιζόμενης παροχής αγαθών, υπηρεσίας
ή κατασκευής έργου. Συγκεκριμένα ορίζεται ότι το τιμολόγιο εκδίδεται μέχρι τη
15η ημέρα του επόμενου μήνα από τη λήξη της περιόδου στην οποία μέρος της σχετικής
αμοιβής καθίσταται απαιτητό για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχουν παρασχεθεί ή
το μέρος του έργου που έχει ολοκληρωθεί.
Έξοδα
Μέχρι τις 31.01.2024 πρέπει αν γίνει και τακτοποίηση των
εξόδων που αφορούν το φορολογικό έτος 2022. Αφορούν τιμολόγια που εκδόθηκαν από
τους προμηθευτές μας στο χρονικό διάστημα 01.01 έως 15.01.2023, αλλά ουσιαστικά
αφορούν αγορές ή υπηρεσίες ή ακόμη και δαπάνες του 2022 και ενώ φαίνονται με
τιμολόγια που φέρουν ημερομηνία 2023, χρησιμοποιήθηκαν για την έκδοση του
αποτελέσματος του 2022.
Τόσο στα βιβλία μας όσο και η πλατφόρμα του myDATA δεν
υπάρχει η δυνατότητα αυτόματης ενημέρωσης από την μία χρήση στην άλλη. Γι αυτό
τον λόγο θα πρέπει, με τις εγγραφές τακτοποίησης, τα ποσά αυτά να αφαιρεθούν
από την χρήση 2023 και να μεταφερθούν στην χρήση 2022, με δυο εγγραφές. Μια
αρνητική στο 2023, ώστε αυτές να μην υπολογιστούν στο αποτέλεσμα της χρήσης
αυτή και μία θετική στην χρήση 2022, ώστε τα αποτελέσματα στο myDATA να συμφωνούν
με αυτά του Ε3 που καταθέσαμε με την φορολογική δήλωση του φυσικού ή του
νομικού προσώπου.
Άλλες οδηγίες myDATA
Για τη διαβίβαση επίσης του έτους 2022 και 2023 παρέχεται η
δυνατότητα διαβίβασης δεδομένων εξόδων με Τύπο Παραστατικού 14.30 για τα οποία
ο Λήπτης έχει αντικειμενική δυσκολία διαβίβασης.
Για τα έτη 2022 και 2023 ανά περίπτωση δεδομένων με
αντικειμενική αδυναμία διαβίβασης οι υπόχρεες οντότητες διαβιβάζουν αναλυτικά
τα δεδομένα εσόδων αυτοτιμολόγησης με Τύπο Παραστατικού 11.3 - Απλοποιημένο
Τιμολόγιο με αντίστοιχο Τύπο Παραστατικού 11.4 - Πιστωτικό Στοιχείο Λιανικής
και τα δεδομένα των εξόδων τιμολόγησης με Τύπο Παραστατικού 14.30 -Παραστατικά
Οντότητας ως Αναγράφονται από την ίδια (Δυναμικό) με αντίστοιχο Τύπο
Παραστατικού 14.31 - Πιστωτικό ημεδαπής/αλλοδαπής. Στις περιπτώσεις αυτές η
υπόχρεη οντότητα διαβιβάζει στα σχόλια την ένδειξη «Αδυναμία Συσχέτισης».
Οι εν λόγω εναλλακτικοί τρόποι διαβίβασης δίνονται για τις
παρακάτω περιπτώσεις:
- Αδυναμία συσχέτισης αντικριζόμενων παραστατικών που
προέρχεται από τις αποκλίσεις αξίας ΦΠΑ και λοιπών επιβαρύνσεων
(παρακρατούμενοι, λοιποί φόροι, χαρτόσημα, τέλη και κρατήσεις) και μόνο στην
περίπτωση που δεν δύναται να διενεργηθεί η σύγκριση αποκλειστικά στην καθαρή
αξία.
- Αυτοτιμολόγηση αλλοδαπής είτε για παραδόσεις αγαθών και
παροχής υπηρεσιών είτε για αποκτήσεις αγαθών και λήψης υπηρεσιών.
- Ανάθεση τιμολόγησης. Στην περίπτωση αυτή για τα έτη 2022
και 2023 ο εκδότης τρίτος δεν έχει υποχρέωση διαβίβασης δεδομένων.
- Διαβίβαση δεδομένων από τον εκδότη με αξία συναλλαγών
μεγαλύτερη από αυτή που ο λήπτης λογιστικοποίησε είτε ως έξοδο τιμολόγησης είτε
ως έσοδο αυτοτιμολόγησης. Η περίπτωση αυτή δεν νοείται και δεν διαβιβάζεται ως
απόκλιση.
Στην περίπτωση χρήσης των Τύπων Παραστατικών 14.30 -
Παραστατικά Οντότητας ως Αναγράφονται από την ίδια (Δυναμικό) και 14.31 -
Πιστωτικό ημεδαπής/ αλλοδαπής για τις παραπάνω αναφερόμενες περιπτώσεις ο
χαρακτηρισμός εξόδου που διαβιβάζεται σε κάθε περίπτωση είναι με 2.95 Λοιπά
πληροφορικά στοιχεία εξόδων, με αντίστοιχη διαβίβαση Τύπου Παραστατικού 17.5 -
Λοιπές Εγγραφές Τακτοποίησης Εξόδων - Λογιστική Βάση, για τη σωστή κατανομή των
εξόδων, ανά περίπτωση.
Στην περίπτωση που ο εκδότης διαβίβασε αξίες συναλλαγής
μεγαλύτερες από αυτές που ο λήπτης λογιστικοποίησε είτε ως έξοδα τιμολόγησης
είτε ως έσοδα αυτοτιμολόγησης, τις επιπλέον αξίες εναλλακτικά μπορεί να τις
χαρακτηρίσει με 2.95 Λοιπά πληροφοριακά στοιχεία εξόδων στην περίπτωση εξόδων
και με 1.95 Λοιπά πληροφοριακά στοιχεία εσόδων στην περίπτωση εσόδων και να
ολοκληρώσει με αυτόν τον τρόπο την υποχρέωση διαβίβασης του παραστατικού που
έλαβε.
Στις παραπάνω περιπτώσεις οι οντότητες διαβιβάζουν τα
δεδομένα που τεκμηριώνουν την ορθότητα ως προς τον προσδιορισμό του λογιστικού
και φορολογικού τους αποτελέσματος ανά χρήση με τους αντίστοιχους
χαρακτηρισμούς εσόδων και εξόδων. Επιπλέον διενεργούν τις σχετικές απορρίψεις
των αντίστοιχων παραστατικών που λαμβάνουν από τους εκδότες τους για τον σκοπό
αυτό.
Οι αποκλίσεις των εκδοτών που διαπιστώνονται και
διαβιβάζονται από τους λήπτες των αντικριζόμενων παραστατικών ημεδαπής αφορούν
αποκλειστικά στην καθαρή αξία και όχι στο ΦΠΑ και τις λοιπές επιβαρύνσεις
(παρακρατούμενοι, λοιποί φόροι, χαρτόσημα, τέλη και κρατήσεις).
Τα παραστατικά των συναλλαγών που διενεργούνται με τις
οντότητες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου (Δ.Ε.Η. και λοιποί
πάροχοι), την Ε.Υ.Δ.Α.Π., τις λοιπές οντότητες πώλησης ύδατος μη ιαματικού, τις
οντότητες παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και συνδρομητικής τηλεόρασης, τα
οποία περιέχουν αντίθετα πρόσημα δύναται να διαβιβάζονται με διακριτούς τρόπους
για τον εκδότη και τον λήπτη. Ο εκδότης δύναται να διαβιβάσει τις γραμμές
σύνοψης που έχουν αντίθετο πρόσημο με χαρακτηρισμό 1.95 Λοιπά πληροφοριακά
στοιχεία εσόδων και διαβίβαση είτε αναλυτικά είτε συγκεντρωτικά με Τύπο
Παραστατικού 17.5
- Λοιπές Εγγραφές Τακτοποίησης Εξόδων - Λογιστική Βάση και
αντίθετο πρόσημο για τη σωστή κατανομή των εξόδων. Ο λήπτης των παραπάνω
παραστατικών για κάθε ένα από αυτά δύναται να διενεργήσει δύο διαβιβάσεις. Η
πρώτη διαβίβαση με Τύπο Παραστατικού 14.30 - Παραστατικά Οντότητας ως
Αναγράφονται από την ίδια (Δυναμικό) για τα κανονικά πρόσημα και η δεύτερη με
14.31 - Πιστωτικό ημεδαπής/αλλοδαπής για τα αντίθετα πρόσημα. Εναλλακτικά
δύναται να διαβιβάσει Τύπο Παραστατικού 14.30 - Παραστατικά Οντότητας ως Αναγράφονται
από την ίδια (Δυναμικό). Τις γραμμές σύνοψης που έχουν αντίθετο πρόσημο μπορεί
να τις χαρακτηρίσει με 2.95 Λοιπά πληροφοριακά στοιχεία εξόδων και να
διαβιβάσει είτε αναλυτικά είτε συγκεντρωτικά και Τύπο Παραστατικού 17.5 -
Λοιπές Εγγραφές Τακτοποίησης Εξόδων - Λογιστική Βάση με αντίθετο πρόσημο για τη
σωστή κατανομή των εξόδων.
Οι ακυρώσεις που διενεργούνται από τους εκδότες των
παραστατικών μετά τον χαρακτηρισμό τους από τους λήπτες δεν δημιουργούν την
υποχρέωση στον λήπτη για νέα διαβίβαση χαρακτηρισμών. Στην περίπτωση αυτή ο
λήπτης δύναται να διενεργήσει διαβίβαση Τύπων Παραστατικών 17.3 - Λοιπές
Εγγραφές Τακτοποίησης Εσόδων - Λογιστική Βάση και 17.5 - Λοιπές Εγγραφές
Τακτοποίησης Εξόδων - Λογιστική Βάση για τη σωστή κατανομή των εσόδων και
εξόδων του ανά περίπτωση.
Σε καμία περίπτωση δεν παρακολουθείται στην ψηφιακή
πλατφόρμα myDATA η
διαδικασία της εγγυοδοσίας. Στην περίπτωση και μόνο που αναγράφεται σε
παραστατικό πώλησης, ο εκδότης διαβιβάζει με χαρακτηρισμό 1.95 Λοιπά
πληροφοριακά στοιχεία εσόδων και ο λήπτης με χαρακτηρισμό 2.95 Λοιπά
πληροφοριακά στοιχεία εξόδων.
Άποψη: Θεωρούμε
αναγκαίο και επιβεβλημένο να συνεχίσουν να λειτουργούν οι κωδικοί 14.30 και
14.31 και για το 2024 , γιατί θα υπάρχουν αρκετές δυσλειτουργίες στην εφαρμογή
τους.
Λογαριασμοί πρώην ΔΕΚΟ
Σύμφωνα με τον νόμο οι επιχειρήσεις μπορούν να εκπέσουν
γενικές δαπάνες και ειδικά από πρώην ΔΕΚΟ , έστω και αν οι λογαριασμοί που
εκδίδονται δεν είναι στο όνομα της επιχείρησης, παραδείγματος χάριν είναι στο
όνομα του ιδιοκτήτη του ακινήτου, αν αυτές οι δαπάνες αποδεδειγμένα αποτελούν
παραγωγικές δαπάνες της.
Ακόμη υπάρχουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες που έχουν ως έδρα
το σπίτι τους, και ενημερώνουν τα βιβλία τους με μέρος των δαπανών των ΔΕΚΟ.
Όλες αυτές οι δαπάνες θα πρέπει να ανέβουν στην πλατφόρμα του myDATA, με τις κινήσεις 14.30 - Παραστατικά Οντότητας ως
Αναγράφονται από την ίδια (Δυναμικό) και 14.31 - Πιστωτικό ημεδαπής/ αλλοδαπής.
Άρα είναι αναγκαίο να μπορούν αυτές οι επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν αυτούς
τους κωδικούς.
Λοιπές αλλαγές
Επιπλέον εισάγονται σχετικές βελτιώσεις στη διαβίβαση
δεδομένων στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA και προβλέπονται τα ακόλουθα:
• Εισάγονται νέοι Τύποι Παραστατικών για τη διασύνδεση των
POS και συγκεκριμένα η Απόδειξη Είσπραξης POS και η Απόδειξη Επιστροφής POS και
για την εστίαση το Δελτίο Παραγγελίας
• Παρέχεται δυνατότητα διαβίβασης παράλειψης και απόκλισης
εντός μηνός για τους τηρούντες διπλογραφικό λογιστικό σύστημα και εντός
τριμήνου για τους τηρούντες απλογραφικό
• Καθίσταται υποχρεωτική η χρήση QR code από την 1.1.2024
για τα παραστατικά που εκδίδονται με ERP
• Χρόνος διαβίβασης δεδομένων απώλειας διασύνδεσης εντός
μίας ημέρας από την ημερομηνία έκδοσης
• Παρέχεται η δυνατότητα διαβίβασης δεδομένων εξόδων 2022
και 2023 με Τύπο Παραστατικού 14.30 για τα οποία ο Λήπτης έχει αντικειμενική
δυσκολία διαβίβασης
Παράταση και στα POS
• Δίνεται παράταση στις επιχειρήσεις έως 17.11.2023 για την
επιβεβαίωση των POS που διαθέτουν.
• Ορίζεται η διαδικασία συγκατάθεσης των επιχειρήσεων προς
την ΑΑΔΕ για την χορήγηση στοιχείων ΦΗΜ που διαθέτουν για την ενημέρωση των
Παρόχων POS.
• Δίνεται παράταση στις επιχειρήσεις έως 29.2.2024 για την
απόσυρση ΕΑΦΔΣΣ
Φορολόγηση ατομικών επιχειρήσεων
Ίσως θα περιμένατε να ασχοληθούμε στο σημείωμα αυτό με τις
εξαγγελίες για την φορολόγηση των ελευθέρων επαγγελματιών και των ατομικών επιχειρήσεων.
Έχουμε εκφράσει όμως πολλές φορές την άποψη ότι ο «διάβολος
κρύβεται στις λεπτομέρειες».
Σε αυτή την άποψη θέλουμε να προσθέσετε και τις αντιδράσεις
που ήδη έχουν αρχίσει να φαίνονται από ομοσπονδίες, επιμελητήρια και συλλόγους,
με ηγεσίες προσκείμενες στην κυβέρνηση (το παλιό κίνημα της γραβάτας). Γι’
αυτούς τους λόγους, θα περιμένουμε να
δούμε το φορολογικό νομοσχέδιο πως θα κατατεθεί για να αρχίσουμε τις όποιες αναλύσεις.
Διότι δεν είναι μόνο αυτά που ειπώθηκαν στην συνέντευξη
τύπου για τις ατομικές επιχειρήσεις. Ακούγονται και άλλες αλλαγές όπως στην
κλίμακα των ενοικίων ή ακόμη έχει γραφτεί και για ελάχιστο εισόδημα στους
αγρότες, που σύμφωνα με τις εξαγγελίες δεν εντάσσονται σε αυτά τα μέτρα.
Ας περιμένουμε λοιπόν να δούμε τι αλλαγές θα προκύψουν μετά από
τις αντιδράσεις και ποιο θα είναι τελικά
το κείμενο που θα φτάσει στην Βουλή. Αν
και η αλλαγή της ηγεσίας του υπουργείου
οικονομικών , με στελέχη ειδικών αποστολών, δεν δίνει πολλές ελπίδες για να αναμένουμε κάτι
καλύτερο, από αυτό που ανακοινώθηκε.
Αλωνιάτης
Απόστολος
Οικονομολόγος
- φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών
Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και
συγγραφέας.
Δημοσιεύθηκε στην
εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , το
Κυριακή 12 Νοεμβρίου 2023
Από…. Κόσκινο οι δαπάνες των επιχειρήσεων σε «μη συνεργαζόμενα»
κράτη
Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης
Πότε μπορούν να εκπέσουν τα ποσά εξόδων, τα οποία αφορούν
σε συναλλαγές με επιχειρήσεις, οι οποίες
εδρεύουν σε κράτη που θεωρούνται «φορολογικοί
παράδεισοι».
Η διοίκηση με την απόφαση Α.1160/16.10.2023 (ΦΕΚ
6146/Β’/25.10.2023), έδωσε στην δημοσιότητα τα μη συνεργάσιμα κράτη για το
φορολογικό έτος 2022.
Να θυμίσουμε ότι οι συναλλαγές με τα κράτη που
περιλαμβάνονται στην λίστα με τα μη συνεργαζόμενα κράτη, περνούν από το
«κόσκινο» των ελεγκτικών αρχών , για να εκπέσουν φορολογικά.
Για τον λόγο αυτό αναγράφονται στους κωδικούς
185,285,385,485 με υποκωδικό 003, στον
υποπίνακα Ζ2 του εντύπου Ε3 (Κατάσταση Οικονομικών Στοιχείων από Επιχειρηματική
Δραστηριότητα), με την ένδειξη «Δαπάνες από μη συνεργαζόμενα κράτη ή από κράτη
με προνομιακό καθεστώς».
Τι λέει ο νόμος
Τα κριτήρια για τα μη συνεργάσιμα κράτη ή τα κράτη με
προνομιακό φορολογικό καθεστώς καθορίζονται από το άρθρο 65 του Ν.4172/2013
(Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος - ΚΦΕ)Κράτη μη συνεργάσιμα στο φορολογικό τομέα
και κράτη με προνομιακό φορολογικό καθεστώς»
Σύμφωνα , λοιπόν, με το σχετικό άρθρο:
1. Κράτος για την εφαρμογή
του παρόντος κεφαλαίου νοείται το κράτος ή η περιοχή δικαιοδοσίας ή η
υπερπόντια χώρα ή το έδαφος που τελεί υπό οποιοδήποτε ειδικό καθεστώς σύνδεσης
ή εξάρτησης κατά την έννοια του διεθνούς δικαίου.
2. Σύμβαση διοικητικής
συνδρομής, για την εφαρμογή Κ.Φ.Ε. νοείται η διεθνής σύμβαση που επιτρέπει την
ανταλλαγή όλων των πληροφοριών, που είναι απαραίτητες για την εφαρμογή της
φορολογικής νομοθεσίας των συμβαλλόμενων μερών.
3. Μη συνεργάσιμα κράτη είναι
εκείνα που δεν είναι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κατάστασή τους,
σχετικά με τη διαφάνεια και την ανταλλαγή των πληροφοριών σε φορολογικά θέματα,
έχει εξεταστεί από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.)
και δεν έχει χαρακτηριστεί "ως σε μεγάλο βαθμό συμμορφούμενη", και τα
οποία:
α) δεν έχουν συνάψει και δεν
εφαρμόζουν με την Ελλάδα σύμβαση διοικητικής συνδρομής στο φορολογικό τομέα ή
δεν έχουν υπογράψει την Κοινή Σύμβαση Συμβουλίου της Ευρώπης - ΟΟΣΑ για
αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε φορολογικά θέματα και
β) δεν έχουν δεσμευθεί για
αυτόματη ανταλλαγή χρηματοοικονομικών πληροφοριών με έναρξη το έτος 2018, το
αργότερο.
4. Τα μη συνεργάσιμα κράτη
καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ύστερα από τη διαπίστωση των
προϋποθέσεων της προηγούμενης παραγράφου και περιλαμβάνονται σε κατάλογο που
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ο κατάλογος δημοσιεύεται τον Ιανουάριο
κάθε έτους ως εξής:
α) Αφαιρούνται τα κράτη που
μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης έχουν συνάψει και εφαρμόζουν με την Ελλάδα
σύμβαση διοικητικής συνδρομής.
β) Προστίθενται τα κράτη που:
αα) ενώ έχουν συνάψει με την
Ελλάδα σύμβαση διοικητικής συνδρομής, οι διατάξεις της εν λόγω σύμβασης ή η
εφαρμογή τους δεν επέτρεψαν στην ελληνική φορολογική διοίκηση να λάβει τις
πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την εφαρμογή των διατάξεων της φορολογικής
νομοθεσίας,
ββ) δεν έχουν συνάψει με την
Ελλάδα σύμβαση διοικητικής συνδρομής, αν και η Ελλάδα είχε προτείνει, πριν την
1η Ιανουαρίου του προηγούμενου έτους, τη σύναψη τέτοιας σύμβασης.
γ) Αφαιρούνται ή προστίθενται
τα κράτη που δεν έχουν συνάψει με την Ελλάδα σύμβαση διοικητικής συνδρομής, στα
οποία η Ελλάδα δεν είχε προτείνει τη σύναψη τέτοιας σύμβασης πριν την 1η
Ιανουαρίου του προηγούμενου έτους και για τα οποία το Παγκόσμιο Φόρουμ για τη
Διαφάνεια και την Ανταλλαγή των πληροφοριών σε φορολογικά θέματα που συστήθηκε
με απόφαση του Ο.Ο.Σ.Α. της 17ης Σεπτεμβρίου 2009, θεωρεί ότι αντίστοιχα
προβαίνουν ή όχι στην ανταλλαγή όλων των πληροφοριών που είναι απαραίτητες για
την εφαρμογή των φορολογικών νομοθεσιών των συμβαλλόμενων μερών.
5. Οι διατάξεις του παρόντος
άρθρου σχετικά με τα μη συνεργάσιμα κράτη εφαρμόζονται για αυτά που
προστίθενται στον κατάλογο της προηγούμενης παραγράφου, από την 1η Ιανουαρίου
του επομένου της δημοσίευσης έτους. Γι' αυτά που αφαιρούνται από τον κατάλογο,
η εφαρμογή των διατάξεων παύει από τη δημοσίευσή του.
6. Για την εφαρμογή των
διατάξεων του κεφαλαίου αυτού, το φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα
θεωρείται ότι υπόκειται σε προνομιακό φορολογικό καθεστώς σε κράτος εκτός της
Ελλάδας, όταν η φορολογική κατοικία τους βρίσκεται σε οποιοδήποτε κράτος, ακόμη
και σε κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εάν σε αυτό το κράτος:
α) δεν υπόκειται σε φορολογία
ή, εάν υπόκειται, δεν φορολογείται εν τοις πράγμασι, ή
β) υπόκειται σε φόρο επί των
κερδών ή των εισοδημάτων ή του κεφαλαίου, του οποίου ο συντελεστής είναι ίσος ή
κατώτερος από το εξήντα τοις εκατό (60%) του συντελεστή φορολογίας νομικών
προσώπων και νομικών οντοτήτων, ο οποίος θα οφειλόταν σύμφωνα με τις διατάξεις
της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας, εάν ήταν φορολογικός κάτοικος ή
διατηρούσε μόνιμη εγκατάσταση κατά την έννοια του άρθρου 6 του ΚΦΕ στην Ελλάδα.
7. Τα κράτη που έχουν
προνομιακό φορολογικό καθεστώς καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών
ύστερα από τη διαπίστωση των προϋποθέσεων της προηγούμενης παραγράφου και
περιλαμβάνονται σε κατάλογο που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ο
κατάλογος δημοσιεύεται τον Ιανουάριο κάθε έτους.
Προϋποθέσεις για την έκπτωση αυτών των δαπανών.
Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1197/2016, θα πρέπει πρώτα να εξετάσουμε
την προέλευση των τιμολογίων και μετά να προχωρήσουμε σε στην εξέταση των
λοιπών στοιχείων.
Α) Χώρα προέλευσης.
I.
«Με τις
διατάξεις της περ. ιγ' του άρθρου 23 του ν.4172/2013 (ΦΕΚ Α' 167), ορίζεται ότι
δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα των φυσικών προσώπων που αποκτούν εισόδημα
από επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς και των νομικών προσώπων και νομικών
οντοτήτων το σύνολο των δαπανών που καταβάλλονται προς φυσικό ή νομικό πρόσωπο
ή νομική οντότητα που είναι φορολογικός κάτοικος σε κράτος μη συνεργάσιμο ή που
υπόκειται σε προνομιακό φορολογικό καθεστώς Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου
δεν αποκλείει την έκπτωση των δαπανών που καταβάλλονται προς φυσικό ή νομικό
πρόσωπο ή νομική οντότητα που είναι φορολογικός κάτοικος σε κράτος - μέλος της
Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., εφόσον υπάρχει η νομική βάση για την ανταλλαγή πληροφοριών
μεταξύ της Ελλάδας και αυτού του κράτους – μέλους».
Επομένως, οι δαπάνες αυτές δεν εκπίπτουν
κατ' αρχήν από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων, εκτός εάν ο
φορολογούμενος αποδείξει όλα τα παραπάνω, και επιπλέον πληρούνται και οι λοιπές
προϋποθέσεις των άρθρων 22 και 23.
II.
Αντιθέτως, οι δαπάνες που καταβάλλονται σε
φορολογικό κάτοικο κράτους - μέλους της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., το οποίο
χαρακτηρίζεται με βάση τις ίδιες διατάξεις ως κράτος με προνομιακό φορολογικό
καθεστώς και με το οποίο υπάρχει η νομική βάση για την ανταλλαγή πληροφοριών
μεταξύ της Ελλάδας και αυτού του κράτους - μέλους, κατ' αρχήν εκπίπτουν από
τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων, εφόσον πληρούνται οι γενικές προϋποθέσεις
του άρθρου 22 του ν.4172/2013 για την εκπεσιμότητα των δαπανών. Σε
περίπτωση όμως αμφισβήτησης, η αρμόδια ελεγκτική αρχή απευθύνει τεκμηριωμένο
αίτημα διοικητικής συνδρομής μέσω της αρμόδιας Δ/νσης Διεθνών Οικονομικών
Σχέσεων, Τμήμα Γ' Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας και αν από τη διενεργούμενη
από τη Φορολογική Διοίκηση ανταλλαγή πληροφοριών αποδεικνύεται ότι οι σχετικές
δαπάνες δεν αφορούν πραγματικές και συνήθεις συναλλαγές και έχουν ως αποτέλεσμα
τη μεταφορά κερδών ή εισοδημάτων ή κεφαλαίων με σκοπό τη φοροαποφυγή ή τη
φοροδιαφυγή, οι εν λόγω δαπάνες δεν αναγνωρίζονται τελικώς για έκπτωση από τα
ακαθάριστα έσοδα των πιο πάνω επιχειρήσεων.
Β) Ύπαρξη πραγματικής εταιρίας-Έλεγχος
–Απόδειξη συναλλαγών.
Προκειμένου να στοιχειοθετηθεί κατά τον φορολογικό έλεγχο
ότι οι συγκεκριμένες συναλλαγές είναι πραγματικές και συνήθεις και δεν έχουν ως
αποτέλεσμα την φοροαποφυγή ή τη φοροδιαφυγή, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη
στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι αυτές πραγματικά έχουν λάβει χώρα και
ότι έχουν αποφέρει πραγματικό οικονομικό όφελος στην ελεγχόμενη επιχείρηση που
πραγματοποίησε τις σχετικές δαπάνες (αγορές αγαθών, παροχή υπηρεσιών, κ.λπ.).
Ενδεικτικά αναφέρονται τα ακόλουθα στοιχεία:
α) ύπαρξη εμπορικής συμφωνίας
ή σύμβασης έργου με την αλλοδαπή εταιρεία, που να ορίζει τους όρους της
συναλλαγής (αντικείμενο, διάρκεια, τίμημα, τρόπους πληρωμής και υποχρεώσεις των
μελών) η οποία να έχει καταχωρηθεί στην Κατάσταση Συμφωνητικών της παρ. 16 του
άρθρου 8 του ν.1882/1990, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται με την αριθμ.
1065606/7222/ΔΕ-Β/18.7.2000 (ΦΕΚ 951 Β731.7.2000) Α.Υ.Ο., όπως έχει
τροποποιηθεί και ισχύει,
·
καταβολή του τιμήματος αγοράς σε τραπεζικό
λογαριασμό του δικαιούχου (τιμολόγια και τραπεζικά εμβάσματα),
·
πραγματική μεταφορά και λήψη των αγαθών (CMR,
φορτωτικές, τελωνειακά έγγραφα από τα οποία προκύπτει η είσοδος των αγαθών στο
εσωτερικό της χώρας) ή την πραγματική παροχή των υπηρεσιών (π.χ. πρωτόκολλο
ολοκλήρωσης και παράδοσης του έργου, παραδοτέα έγγραφα).
β) η αλλοδαπή εταιρεία να
πραγματοποιεί ουσιαστική επιχειρηματική δραστηριότητα στη χώρα στην οποία είναι
εγκατεστημένη, δηλαδή:
·
να έχει αποδεδειγμένα φυσική υπόσταση στη χώρα
εγκατάστασής της (έδρα ή μόνιμη εγκατάσταση, μόνιμα απασχολούμενο προσωπικό,
ενεργό Α.Φ.Μ./VIES εφόσον πρόκειται για φορολογικό κάτοικο άλλου κράτους -
μέλους, κ.λπ.). Ισολογισμοί της αλλοδαπής εταιρείας και στοιχεία σχετικά με την
οργάνωσή της δεν θεωρούνται από μόνα τους επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, μπορεί
ωστόσο να αποτελέσουν ενδείξεις για την υπόσταση των εν λόγω επιχειρήσεων στη
χώρα εγκατάστασης τους.
·
να φορολογείται στην αλλοδαπή χώρα στην οποία
έχει την έδρα της και όχι απλώς να είναι φορολογικός κάτοικος της χώρας αυτής.
γ) η δαπάνη να πληροί τις
προϋποθέσεις του άρθρου 22 του ν.4172/2013 και να μην αποτελεί μη εκπιπτόμενη
επιχειρηματική δαπάνη με βάση τις διατάξεις του άρθρου 23 του ίδιου νόμου.
Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1197/2016:
«Διευκρινίζεται ότι τα αναφερόμενα πιο πάνω είναι ενδεικτικά και όχι περιοριστικά
και συνεπώς ο φορολογικός έλεγχος θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τυχόν άλλα
στοιχεία που προσκομίζει ο φορολογούμενος και τα οποία κρίνονται ικανά να
υποστηρίξουν ότι οι υπό εξέταση συναλλαγές είναι πραγματικές και συνήθεις και
δεν έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταφορά κερδών, εισοδημάτων ή κεφαλαίων με σκοπό
την φοροαποφυγή ή τη φοροδιαφυγή»
Σε περίπτωση που δεν πληρούνται οι παραπάνω όροι, οι
δαπάνες, από τα μη συνεργαζόμενα κράτη,
πρέπει να αναγραφούν αντίστοιχα στην Κατάσταση Φορολογικής Αναμόρφωσης ,
δηλαδή στο έντυπο που αναγράφονται όλες οι δαπάνες που δεν εκπίπτουν
φορολογικά, υπάρχει ο κωδικός 2013 με την ένδειξη «Δαπάνες που καταβάλλονται σε
κράτος μη συνεργάσιμο ή που υπόκειται σε προνομιακό φορολογικό καθεστώς»
Η απόφαση
Καθορισμός των μη συνεργάσιμων κρατών για το φορολογικό έτος
2022, δυνάμει της εξουσιοδοτικής διάταξης της παρ. 4 και των κριτηρίων της παρ.
3 του άρθρου 65 του Ν.4172/2013 (Α’ 167), σε συνδυασμό με τις παρ. 1, 2 και 5
του ίδιου άρθρου
Α.1160/16.10.2023 (ΦΕΚ 6146/Β’/25.10.2023)
1. Τα μη
συνεργάσιμα κράτη στον φορολογικό τομέα κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου
65 του Ν.4172/2013, δηλαδή κράτη ή περιοχές δικαιοδοσίας ή υπερπόντιες χώρες ή
εδάφη που τελούν υπό οποιοδήποτε ειδικό καθεστώς σύνδεσης ή εξάρτησης, για το
φορολογικό έτος 2022, είναι τα εξής:
|
α/α |
Ονομασία
στην ελληνική
γλώσσα |
Ονομασία
στην αγγλική
γλώσσα |
|
1 |
Άγιος Μαρτίνος |
Sint Maarten |
|
2 |
Αϊτή |
Haiti |
|
3 |
Ακτή Ελεφαντοστού |
Cote d’ Ivoire |
|
4 |
Αλγερία |
Algeria |
|
5 |
Αγκόλα |
Angola |
|
6 |
Aνγκουίλα |
Anguilla |
|
7 |
Αντίγκουα και Μπαρμπούντα |
Antigua and Barbuda |
|
8 |
Bανουάτου |
Vanuatu |
|
9 |
Βασίλειο του Λεσότο |
Kingdom of Lesotho |
|
10 |
Βιετνάμ |
Vietnam |
|
11 |
Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι |
British
Virgin islands |
|
12 |
Γκαμπόν |
Gabon |
|
13 |
Γκάνα |
Ghana |
|
14 |
Γουϊάνα |
Guyana |
|
15 |
Γουϊνέα |
Guinea |
|
16 |
Γουατεμάλα |
Guatemala |
|
17 |
Καζαχστάν |
Kazahstan |
|
18 |
Καμπότζη |
Cambodia |
|
19 |
Κονγκό (Δημοκρατία του) |
Congo (Rep. of) |
|
20 |
Λευκορωσία |
Belarus |
|
21 |
Λιβερία |
Liberia |
|
22 |
Μαδαγασκάρη |
Madagascar |
|
23 |
Μάλι |
Mali |
|
24 |
Μαυριτανία (έως 31.07.2022) |
Mauritania |
|
25 |
Μπενίν |
Benin |
|
26 |
Μποτσουάνα |
Botswana |
|
27 |
Μπουρκίνα Φάσο |
Burkina Faso |
|
28 |
Νίγηρας |
Niger |
|
29 |
Νικαράγουα |
Nicaragua |
|
30 |
Ντομίνικα |
Dominica |
|
31 |
Ονδούρα |
Honduras |
|
32 |
Παλάου |
Palau |
|
33 |
Παναμάς |
Panama |
|
34 |
Παπούα Νέα Γουϊνέα |
Papua New Guinea |
|
35 |
Ρουάντα (έως 30.11.2022) |
Rwanda |
|
36 |
Σεϋχέλλες |
Seychelles |
|
37 |
Ταϋλάνδη (έως 31.03.2022) |
Thailand |
|
38 |
Τανζανία |
Tanzania |
|
39 |
Τόγκο |
Togo |
|
40 |
Τρινιδάδ και Τομπάγκο |
Trinidad and
Tobago |
|
41 |
Τζιμπουτί |
Djibouti |
|
42 |
Τσάντ |
Chad |
|
43 |
Φιλιππίνες |
Philippines |
2. Από τον
συνδυασμό των διατάξεων των παρ. 1, 2, 3, 4 και 5 του άρθρου 65 του Ν.4172/2013
και του Ν.4153/2013, καθώς και της κατάθεσης στο Θεματοφύλακα της Πολυμερούς
Σύμβασης Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΟΟΣΑ για τη Διοικητική Συνδρομή σε
Φορολογικά Θέματα (Convention
on Mutual Administrative Assistance in
Tax Matters/MAC), μη συνεργάσιμα κράτη (κράτη ή περιοχές δικαιοδοσίας ή
υπερπόντιες χώρες ή εδάφη που τελούν υπό οποιοδήποτε ειδικό καθεστώς σύνδεσης ή
εξάρτησης) είναι, αναφορικά με το διάστημα που περιλαμβάνεται στον ακόλουθο
πίνακα, τα εξής:
|
α/α |
Ονομασία
στην ελληνική
γλώσσα |
Ονομασία
στην αγγλική
γλώσσα |
Διάστημα
εντός του 2022 κατά
το οποίο είναι μη συνεργάσιμο
κράτος |
|
1. |
Μαυριτανία |
Mauritania |
1.1.2022 - 31.07.2022 |
|
2. |
Ρουάντα |
Rwanda |
1.1.2022- 30.11.2022 |
|
3. |
Ταϋλάνδη |
Thailand |
1.1.2022 - 31.03.2022 |
Παράταση κατάθεσης Πίνακα Προσωπικού (Ε4)
Με την απόφαση 92278/20-10-2023 του Υπ. Εργασίας και
Κοινωνικής Ασφάλισης παρατείνεται για το έτος 2023, η προθεσμία της παρ. 5.16
του άρθρου 5 για την ηλεκτρονική υποβολή του εντύπου Ε4 (Ετήσιος/Ετήσιος
Συμπληρωματικός) της υπό στοιχεία οικ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019 απόφασης του
Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Επανακαθορισμός όρων ηλεκτρονικής
υποβολής εντύπων αρμοδιότητας Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) και
Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ)», όπως ισχύει, έως και
την 30η Νοεμβρίου 2023.
Αλωνιάτης
Απόστολος
Οικονομολόγος
- φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών
Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και
συγγραφέας.
Δημοσιεύθηκε στην
εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , το Κυριακή
5 Νοεμβρίου 2023
