Πως επιλέγονται οι υποθέσεις που θα ελεγχθούν Γράφει ο Θοδωρής Δ. Καβούκης Ποιες μεθόδους χρησιμοποίει η ΑΑΔΕ για τον εντοπισμό κινδύνων με συμμόρφωσης με τη φορολογική νομοθεσία

 

Πως επιλέγονται οι υποθέσεις που θα ελεγχθούν

Γράφει ο Θοδωρής Δ. Καβούκης

Ποιες μεθόδους χρησιμοποιεί η ΑΑΔΕ για τον εντοπισμό κινδύνων μη συμμόρφωσης με τη φορολογική νομοθεσία

            Το άρθρο 31 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ) ορίζει ότι η επιλογή των υποθέσεων φορολογικών ελέγχων που θα διενεργηθούν πραγματοποιείται με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)  με βάση κριτήρια ανάλυσης κινδύνου, στοιχεία από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης ή εξαιρετικά με βάση άλλα κριτήρια, τα οποία καθορίζονται από τον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. και δεν δημοσιοποιούνται. Ποσοστό τουλάχιστον εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) των ως άνω ελέγχων, αφορά καταρχήν σε ελέγχους των τελευταίων τριών (3) ετών για τα οποία έχει λήξει η προθεσμία υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.

Με την απόφαση Α.1190/2025 καθορίστηκε ο αριθμός των φορολογικών ελέγχων που θα πραγματοποιηθούν το έτος 2026. Ειδικότερα η εν λόγω απόφαση προβλέπει ότι κατά το έτος 2026 θα διενεργηθούν είκοσι έξι χιλιάδες (26.000) πλήρεις και μερικοί φορολογικοί έλεγχοι από τις ελεγκτικές υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών. Από το σύνολο των υποθέσεων που θα ελεγχθούν, τουλάχιστον το ογδόντα τοις εκατό (80%) θα αφορά φορολογικά έτη, χρήσεις, υποθέσεις, περιόδους ή υποχρεώσεις της τελευταίας πενταετίας. Επιπλέον του αριθμού των ως άνω φορολογικών ελέγχων το έτος 2026 θα διενεργηθούν από τα ΕΛ.ΚΕ. Αττικής και Θεσσαλονίκης, τις ΔΟΥ, τις Υπηρεσίες Φορολογικής Εξυπηρέτησης, το ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε. Αττικής, τα ΚΕ.Β.ΕΙΣ. Αττικής και Θεσσαλονίκης και τα ΚΕ.ΦΟ.Κ. Αττικής και Θεσσαλονίκης είκοσι πέντε χιλιάδες τετρακόσιοι (25.400) μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων. Επιπρόσθετα κατά το έτος 2026 θα διενεργηθούν από τις ως άνω ελεγκτικές υπηρεσίες δύο χιλιάδες πεντακόσιοι (2.500) έλεγχοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης των υποχρεώσεων στη φορολογία μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών.

 Πέραν του αριθμού των ως άνω φορολογικών ελέγχων κατά το έτος 2026 θα διενεργηθούν τουλάχιστον δέκα οκτώ χιλιάδες (18.000) στοχευμένοι μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι πρόληψης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:

·         16.500 μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι σε στοχευμένες γεωγραφικές περιοχές ή κλάδους επιτηδευματιών ή σε στοχευμένους ΑΦΜ επιχειρήσεων ή επιτηδευματιών,

·         1.500 ειδικοί στοχευμένοι μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι σε τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας που παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο φοροδιαφυγής και απάτης,

 καθώς και τουλάχιστον εννιακόσιοι (900) έλεγχοι - έρευνες φοροδιαφυγής.

 

Μεθοδολογία επιλογής υποθέσεων

Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο της Α.Α.Δ.Ε. η εν λόγω Ανεξάρτητη Αρχή μέσω ενός ισχυρού δικτύου ψηφιακών εργαλείων εφαρμόζει προβλεπτικά μοντέλα εντοπισμού παραβατικών συμπεριφορών, υλοποιεί αυτόματες μαζικές διασταυρώσεις και αυτοματοποιημένους φορολογικούς ελέγχους και αξιοποιοεί μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης για τον εντοπισμό κινδύνων μη συμμόρφωσης με την φορολογική νομοθεσία. Αξιοποιούνται δεδομένα από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές, όπως δεδομένα από τον παγκόσμιο ιστό και τα κοινωνικά δίκτυα και ανοιχτά δεδομένα για σκοπούς διασταυρώσεων και ελέγχων. Δημιουργείται η ψηφιακή εικόνα του φορολογούμενου με κάθε διαθέσιμη πληροφορία συγκεντρωμένη στον ΑΦΜ του, καθώς και μοντέλα συμπεριφορικής ανάλυσης, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών και των φοροεισπρακτικών διαδικασιών.

Μέσω του Συστήματος Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (ΒΙ) και Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics) υλοποιούνται σενάρια για:

·         ανάδειξη επιχειρήσεων υψηλού κινδύνου προς έλεγχο

·         εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών και φοροδιαφυγής στο ηλεκτρονικό εμπόριο

·         πρόβλεψη παραβατικότητας με τεχνικές μηχανικής μάθησης

·         ανίχνευση απάτης στο ενδοκοινοτικό εμπόριο

·         συμπεριφορική ανάλυση φορολογουμένων

·         ανίχνευση κυκλωμάτων φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου και οικονομικού εγκλήματος.

Παράλληλα αξιοποιούνται τα Συστήματα Διαχείρισης Κινδύνου Συμμόρφωσης (CRM) και Επιχειρησιακού Κινδύνου (ERM) για την καταγραφή, παρακολούθηση και ανάλυση των σχετικών κινδύνων που σχετίζονται με τη φορολογική συμμόρφωση των επιχειρήσεων.

Δια των ανωτέρω η Α.Α.Δ.Ε. αποσκοπεί στην πραγματοποίηση στοχευμένων  ελέγχων και ερευνών με αξιοποίηση επιχειρησιακής και τεχνητής νοημοσύνης στην ανάλυση κινδύνου και στην επιλογή των υποθέσεων για έλεγχο. Επίσης η Α.Α.Δ.Ε. αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη στην ανάλυση δεδομένων (big data) και στις ψηφιακές διασταυρώσεις. Οι φορολογικοί έλεγχοι και οι έρευνες επικεντρώνονται μεταξύ άλλων σε κλάδους και επιχειρήσεις με μεγάλο φορολογικό κενό, υψηλή παραβατικότητα και αποκλίσεις μεταξύ δηλωθέντων εισοδημάτων και δαπανών.

Ληξιπρόθεσμες οφειλές

            Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο της Α.Α.Δ.Ε. η εν λόγω Ανεξάρτητη Αρχή, αποσκοπώντας στην αποτελεσματική και αποδοτική διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών,  χρησιμοποιοιεί σύγχρονη τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη για την αύξηση των εισπράξεων έναντι ληξιπρόθεσμων οφειλών, την εκκαθάριση του χαρτοφυλακίου και τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό της αύξησης των νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών. Ειδικότερα εφαρμόζεται στην πράξη η μεθοδολογία PARE (Payment capacity – Attitude – Recency – Event) για τη δημιουργία αναλυτικού προφίλ φορολογουμένου με βάση την ικανότητα να αποπληρώσει τις οφειλές του αναλύοντας τα στοιχεία των τραπεζικών του λογαριασμών, των εισοδημάτων και της περιουσίας του, την παρελθούσα συμπεριφορά του ως προς την αποπληρωμή των οφειλών, την παλαιότητα των οφειλών του, αλλά και σημαντικά οικονομικά γεγονότα, που μπορεί να έχουν επηρεάσει σε κρίσιμο βαθμό τη συμπεριφορά ή την ικανότητά του προς εκπλήρωση των υποχρεώσεων.

Μέσω του Συστήματος Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (ΒΙ) και Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics) αναπτύσσονται προγνωστικά μοντέλα με χρήση τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης, για τη βελτίωση της στόχευσης δράσεων είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών. Επισημαίνεται ότι συνεχίζεται η διασταύρωση των πληροφοριών από αλλοδαπές αρχές μέσω της Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας και της αποστολής στοχευμένων αιτήσεων αμοιβαίας συνδρομής στην είσπραξη.

ΘΟΔΩΡΗΣ Δ. ΚΑΒΟΥΚΗΣ Δικηγόρος – Οικονομολόγος

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα One Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 8  Νοεμβρίου 2026