Δευτέρα 9 Ιουνίου 2025

Πως και γιατί δεν μπορούμε να "κρυφτούμε" πλέον από τους ελέγχους της ΑΑΔΕ Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης


 

Πως και γιατί δεν μπορούμε να "κρυφτούμε" πλέον από τους ελέγχους της ΑΑΔΕ

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Πραγματικά δεν ξέρουμε τι να γράψουμε σε αυτό το σημείωμα.

Να γράψουμε  για το ότι μπήκε σε εφαρμογή το Ψηφιακό Δελτίο Διακίνησης (Αποστολής) και ακόμη δεν έχουν διευκρινιστεί θέματα, μιας και μέχρι σήμερα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν έχει εκδοθεί η σχετική απόφαση. Μια απόφαση που τα στελέχη της διοίκησης την είχαν «υποσχεθεί» από τα μέσα του Μαΐου περίπου.

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά τον τελευταίο καιρό που γίνεται αυτό . Να θυμίσουμε ότι αλλαγές στο ψηφιακό Δελτίο Αποστολής έγιναν δώδεκα ημέρες πριν από την προηγούμενη ημερομηνία εφαρμογής της πρώτης φάσης, με αποτέλεσμα να δοθεί τότε παράταση κάτι που δεν έγινε με την σημερινή καθυστέρηση της έκδοσης.

Να αναφέρουμε ακόμη ότι στις 14 Απριλίου 2025 , με μια ανακοίνωση μπήκε σε πιλοτική λειτουργία το Ψηφιακό Πελατολόγιο χωρίς να έχει δημοσιευτεί ακόμη η απόφαση, απόφαση που δημοσιοποιήθηκε  την επόμενη ημέρα, με την γνώση μέθοδο πλέον της διοίκησης να δημοσιεύει αποφάσεις με παλιότερα ΦΕΚ π.χ. του πελατολογίου ,απόφαση Α 1057/10-04-2025 (ΦΕΚ Β' 1828/14-04-2025).

Πρέπει να καταλάβουμε ότι…

Όσο «προχωράνε» οι δηλώσεις, τόσο βλέπουμε ότι ορισμένοι φορολογούμενοι δεν έχουν καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει στην φορολογική διοίκηση. Δεν έχουν καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει με τις νέες τεχνολογίες και τους ελέγχους.

Δεν έχουν κατανοήσει ότι οι κινήσεις που κάνουν αφήνουν  ψηφιακό αποτύπωμα, συνεπώς δεν μπορούν πλέον να κρυφτούν.

Δεν είναι μόνο το ψηφιακό αποτύπωμα που «μαρτυράει» τις κινήσεις μας, αλλά και ο συνδυασμός διαφόρων στοιχείων από την διοίκηση.

Για παράδειγμα κάποιοι φορολογούμενοι ζήτησαν από τους λογιστές τους να κόψουν πιστωτικό για ενοικίαση τουριστικών καταλυμάτων, επειδή δεν τους πλήρωσε το κράτος τα voucher , για διάφορους λόγους. Όμως είναι γνωστό ότι μετά τον νόμο 3842/2010, και συγκεκριμένα από την 1.1.2011 και μετά, η έκδοση των φορολογικών παραστατικών είναι υποχρεωτική με την αποστολή των παραστατικών ή με το τέλος τις παροχής υπηρεσίας και μέχρι την δέκατη Πέμπτη (15) ημέρα του επόμενου μήνα, ανεξάρτητα αν αυτά έχουν εξοφληθεί. Δηλαδή από 1.1.2011 η έκδοση παραστατικού έχει αποσυνδεθεί από την εξόφληση του, ακόμη και στις περιπτώσεις που η συναλλαγή γίνεται με το δημόσιο.

Διασταύρωση και από άλλα στοιχεία  

Στο παράδειγμα που αναφέραμε δεν είναι μόνο η έκδοση παραστατικού που αποδεικνύει την παραδοχή υπηρεσιών. Τα καταλύματα αυτά έχουν την υποχρέωση έκδοσης “Τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση» αλλά και σε μερικές περιπτώσεις και «Τέλος διαμονής παρεπιδημούντων».

Πως λοιπόν θα κόψουμε πιστωτικό για μια υπηρεσία που από άλλα παραστατικό «φαίνεται» ότι έχει παρασχεθεί.

  Συνδυαστικοί έλεγχοι

Πολλά χρόνια τώρα γράφουμε ότι θα γίνουν έλεγχοι για τα ακίνητα, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία κτηματογράφισης της χώρας. Τότε θα γίνουν έλεγχοι για τα ακίνητα και τα δικαιώματα επί ακινήτων, με τον έλεγχό όλων όσων δηλωθεί στο κτηματολόγιο και στο Ε9 , και όσοι δεν τα έχουν δηλώσει θα πληρώσουν τα σχετικά πρόστιμα.

 Όμως οι έλεγχοι αυτοί θα αρχίσουν ποιο νωρίς, αφού η διοίκηση προσπαθεί να κάνει ελέγχους στο κατά πόσο τα κλειστά ακίνητα, όπως δηλώνονται στο έντυπο Ε2 ως «κενά» είναι πραγματικά «κλειστά».

Πως θα γίνει αυτό; Μα με συνδυαστικού ελέγχους  ανάμεσα σε Ε9 (περιουσιακά στοιχεία φορολογούμενου), Έντυπου Ε2 (φορολογία ακίνητων) και λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Το πρώτο έντυπο θα δείξει ποιος έχει την επικαρπία του ακινήτου (Ε9), το δεύτερο αν το ακίνητο έχει δηλωθεί ως κενό (Ε2) και ο λογαριασμός ενέργειας αν υπάρχει κατανάλωση στο ακίνητο που δικαιολογεί ότι το ακίνητο είναι ¨κενό». Αν διαπιστωθεί αυξημένη κατανάλωση , δηλαδή κατανάλωση ενός ακίνητου που κατοικείται κανονικά, τότε ο φορολογούμενος που έχει την πλήρη κυριότητα ή την επικαρπία του ακινήτου θα καλείται σε έλεγχό.

Με τους ίδιου ελέγχου θα διαπιστωθεί αν οι δευτερεύουσες κατοικίες, κύρια εξοχικές, χρησιμοποιούνται και τα χρονικά διαστήματα που δηλώνονται στο Ε2 ως κενές.

Κενά ακίνητα

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1076/2015 «Οδηγίες για την ορθή εφαρμογή του εναλλακτικού τρόπου υπολογισμού της ελάχιστης φορολογίας εισοδήματος (άρθρα 30-34 Ν.4172/13)», που αφορούν τις «Αντικειμενικές Δαπάνες Διαβίωσης», δηλαδή τα τεκμήρια κατοικίας.

Σχετικά με τις κενές κατοικίες η απόφαση αναφέρει:

«Άρθρο 31 Αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες

1. Με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού προσδιορίζονται οι ετήσιες αντικειμενικές δαπάνες που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό του τεκμαρτού εισοδήματος του φορολογούμενου, της συζύγου του και των εξαρτώμενων μελών του. Για την εφαρμογή των ανωτέρω λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθες αντικειμενικές δαπάνες :

α) Ιδιοκατοικούμενες ή μισθωμένες ή δωρεάν παραχωρηθείσες κύριες κατοικίες.

Αν η κατοικία μισθώνεται ορισμένους μήνες μέσα στο έτος, τα ετήσια ποσά της αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης τόσο για την κύρια όσο και για την δευτερεύουσα κατοικία θα επιμερίζονται με βάση τους μήνες που διαρκεί η μίσθωση. Διάστημα μεγαλύτερο από 15 ημέρες λογίζεται ως ολόκληρος μήνας. Το ίδιο ισχύει και εάν η κατοικία αυτή αποκτήθηκε ή μεταβιβάσθηκε μέσα στο έτος.

Δεν υπολογίζεται ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης στις περιπτώσεις των κενών κατοικιών. Προκειμένου για κατοικίες που παραμένουν κενές για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών, απαιτείται η προσκόμιση φωτοαντίγραφων λογαριασμών της ΔΕΗ ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο (π.χ. λογαριασμοί ύδρευσης, κοινοχρήστων) από το οποίο να αποδεικνύεται ότι το ακίνητο ήταν κενό για όλο το υπόψη διάστημα.»

Συνεπώς με βάση τα παραπάνω, στους σχετικούς ελέγχους θα ζητηθεί να προσκομιστούν οι λογαριασμοί των πρώην ΔΕΚΟ , ώστε να γίνει η σχετική σύγκριση.

Η ΑΑΔΕ έχει τα στοιχεία

Βέβαια η ΑΑΔΕ έχει όλα τα στοιχεία αυτά, μιας και με την ΠΟΛ.1033/28-1-2014, μια σειρά επιχειρήσεις έχουν την υποχρέωση να διαβιβάσουν στοιχεία στην ΑΑΔΕ, μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.

Η απόφαση αυτή είχε εκδοθεί για να συμπληρώνονται με ορισμένα από αυτά τα στοιχεία οι δηλώσεις φορολογίας φυσικών προσώπων, αλλά σήμερα με την ανάπτυξη των πληροφορικών συστημάτων χρησιμοποιούνται και για διασταυρώσεις:

Οι σχετικές εταιρίες πρέπει να κα καταθέσουν στην ΑΑΔΕ τα παρακάτω στοιχεία

Πληροφορίες από εταιρείες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας

1. Οι εταιρείες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας διαβιβάζουν στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών, στην Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, σε ηλεκτρονική κατάσταση, στοιχεία κατανάλωσης και κόστος ηλεκτρικής ενέργειας των συνδρομητών τους. Στο ετήσιο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας δεν υπολογίζονται οι φορολογικές επιβαρύνσεις, καθώς και οι λοιπές επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων.

2. Τα στοιχεία που διαβιβάζονται είναι τα ακόλουθα:

α) Αριθμός Παροχής,

β) ΑΦΜ συνδρομητή (ή αριθμός αστυνομικής ταυτότητας εφόσον στερείται ΑΦΜ),

γ) Κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος σε κιλοβατώρες (KWh),

δ) Κόστος ηλεκτρικού ρεύματος (καθαρή αξία λογαριασμού),

ε) Ημερολογιακό έτος αναφοράς.

3 Η διαβίβαση στοιχείων θα γίνεται απευθείας στη Γ.Γ.Δ.Ε./ Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (e- Εφαρμογές) / Τμήμα Α', ταχυδρομικώς σε ψηφιακό μέσο αποθήκευσης (cd/dvd). Οι προδιαγραφές του αρχείου θα αναρτηθούν έγκαιρα στην ιστοσελίδα της Γ.Γ.Δ.Ε.

Η συχνότητα διαβίβασης των παραπάνω στοιχείων, είναι ετήσια και ως καταληκτική ημερομηνία ορίζεται η 28η Φεβρουαρίου  του επόμενου έτους του έτους αναφοράς.

Πληροφορίες από εταιρείες ύδρευσης

1. Οι εταιρείες ύδρευσης διαβιβάζουν στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών, στην Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, σε ηλεκτρονική κατάσταση, στοιχεία κατανάλωσης και κόστος νερού των συνδρομητών τους. Στο ετήσιο κόστος ύδρευσης δεν υπολογίζονται οι φορολογικές επιβαρύνσεις, καθώς και οι λοιπές επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων.

2. Τα στοιχεία που διαβιβάζονται, αφορούν μόνο σε συνδρομητές με ετήσια κατανάλωση νερού συνολικής αξίας χίλια (1.000) ευρώ και άνω και είναι τα ακόλουθα:

α) Αριθμός Παροχής,

β) ΑΦΜ συνδρομητή (ή αριθμός αστυνομικής ταυτότητας εφόσον στερείται ΑΦΜ),

γ) Κόστος νερού (καθαρή αξία λογαριασμού),

δ) Κατανάλωση νερού σε κυβικά μέτρα (m ),

ε) Ημερολογιακό έτος αναφοράς.

3. Η διαβίβαση στοιχείων θα γίνεται απευθείας στη Γ.Γ.Δ.Ε., Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (e- Εφαρμογές) μέσω διαδικτυακής εφαρμογής ασφαλούς συστήματος μεταφόρτωσης αρχείου ή ταχυδρομικώς σε ψηφιακό μέσο αποθήκευσης (cd/dvd). Οι προδιαγραφές του αρχείου και ο τρόπος διαβίβασής του, θα αναρτηθούν έγκαιρα στην ιστοσελίδα της Γ.Γ.Δ.Ε.

Η συχνότητα διαβίβασης των παραπάνω στοιχείων, είναι ετήσια και ως καταληκτική ημερομηνία ορίζεται η 28η Φεβρουαρίου του επόμενου έτους του έτους αναφοράς.

Αποστολή και άλλων στοιχείων

Στην  απόφαση υπάρχει ακόμη η υποχρέωση για αποστολή στοιχείων από:

·         Εταιρίες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας.

Οι εταιρείες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας διαβιβάζουν στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών, στην Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (e- Εφαρμογές), σε ηλεκτρονική κατάσταση, στοιχεία τελών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας των συνδρομητών τους.

·         Ιδιωτικά εκπαιδευτήρια.

Τα ιδιωτικά σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης (νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια), με εξαίρεση τα εσπερινά γυμνάσια και λύκεια, καθώς και τα ειδικά σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες, διαβιβάζουν στη Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (e- Εφαρμογές) της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών ηλεκτρονική κατάσταση καταβληθέντων διδάκτρων και πληρωμών για πρόσθετες παροχές (μεταφορά μαθητών, διατροφή, κ.λπ.) ανά ημερολογιακό έτος.

·         Ιδιωτικά θεραπευτήρια.

Τα ιδιωτικά θεραπευτήρια (με εξαίρεση εκείνων της ψυχικής υγείας, καθώς και των ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων), διαβιβάζουν στην Α.Α.Δ.Ε. (Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, e- Εφαρμογές) σε ηλεκτρονική κατάσταση, στοιχεία με ιατρικές πράξεις.

Στην ίδια απόφαση περιγράφεται και η υποχρέωση των τραπεζών και γενικά των πιστωτικών ιδρυμάτων να αποστέλλουν στοιχεία για καταθέσεις, κάρτες, δάνεια  κλπ., που βλέπουμε προσυμπληρωμένα στην δήλωση φορολογίας εισοδήματος των φυσικών προσώπων (έντυπο Ε1).


Αλωνιάτης Απόστολος

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

  Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 8 Ιουνίου 2025 











Μισθωτήρια: Νέες οδηγίες για τον τρόπο ενημέρωσης και αποδοχής από τους εμπλεκόμενους Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Παράταση μέχρι 30 Ιουνίου στις διακοπές χωρίς πρόστιμο


 

Μισθωτήρια: Νέες οδηγίες για τον τρόπο ενημέρωσης και αποδοχής από τους εμπλεκόμενους

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Παράταση μέχρι 30 Ιουνίου στις διακοπές χωρίς πρόστιμο

 

Προθεσμία τριάντα (30) ημερών θα έχουν στη διάθεσή τους οι μισθωτές και οι συνιδιοκτήτες ακινήτων, για να αποδεχθούν τη Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας που υπέβαλε ο ένας εκ των συνιδιοκτητών - εκμισθωτής.

Η σχετική απόφαση

Σύμφωνα με την σχετική απόφαση Α.1068/2025 που τροποποιεί της υπό στοιχεία ΠΟΛ. 1162/2018 απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ «Υποβολή Δήλωσης Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας με τη χρήση ηλεκτρονικής μεθόδου επικοινωνίας μέσω διαδικτύου» (Β'3579) και δημοσιεύτηκε στο (ΦΕΚ Β' 2703/02-06-2025)

Γίνονται οι παρακάτω αλλαγές:

Ειδοποιήσεις

1. Η παρ. 4 του άρθρου 1 αντικαθίσταται ως εξής:

«4.α Η «Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας» στις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας υποβάλλεται από έναν εκ των συνιδιοκτητών.

Με την οριστικοποίηση της υποβολής, οι λοιποί συνιδιοκτήτες που αναφέρονται στη «Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας», θα λαμβάνουν στη θυρίδα τους «Τα Μηνύματά μου» της ψηφιακής πύλης myAADE, σχετική ειδοποίηση για την αντίστοιχη σελίδα του δικτυακού τόπου της ΑΑΔΕ, όπου παρέχεται η δυνατότητα επισκόπησης της σχετικής δήλωσης. Επιπρόσθετα, αποστέλλεται ηλεκτρονική ειδοποίηση στη δηλωθείσα από τον φορολογούμενο διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ο κάθε συνιδιοκτήτης ανατρέχει στην υποβληθείσα δήλωση και προβαίνει στην ηλεκτρονική αποδοχή ή μη της δήλωσης, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την αποστολή της σχετικής ειδοποίησης. αποδεικτικό υποβολής επέχει θέση δήλωσης και για τους λοιπούς συνιδιοκτήτες που προέβησαν στην αποδοχή της δήλωσης. Στην περίπτωση μη αποδοχής, συμπληρώνονται οι λόγοι μη αποδοχής σε ειδικό πεδίο. Μετά την πάροδο της προθεσμίας αυτής, εφόσον ο συνιδιοκτήτης δεν έχει προβεί σε καμία ενέργεια, η δήλωση θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή.

β. Τα οριζόμενα στην προηγούμενη περίπτωση ισχύουν και όταν εκμισθώνεται ή υπεκμισθώνεται ακίνητο με δικαίωμα υπεκμίσθωσης με σκοπό τη βραχυχρόνια μίσθωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 111 του ν. 4446/2016 και υπάρχουν περισσότεροι του ενός ιδιοκτήτες ή υπεκμισθωτές.».

Ενημέρωση μισθωτών

Το άρθρο 7 της ως άνω απόφασης του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 7

Ενημέρωση μισθωτών

Με την υποβολή της «Δήλωσης Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας» ο^ι μισθωτής/ές, θα λαμβάνουν στη θυρίδα τους «Τα Μηνύματά μου» της ψηφιακής πύλης myAADE, σχετική ειδοποίηση για την αντίστοιχη σελίδα του δικτυακού τόπου της ΑΑΔΕ, όπου παρέχεται η δυνατότητα επισκόπησης της σχετικής δήλωσης. Επιπρόσθετα, αποστέλλεται ηλεκτρονική ειδοποίηση στη δηλωθείσα από τον φορολογούμενο διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ο κάθε μισθωτής ανατρέχει στην υποβληθείσα δήλωση και προβαίνει στην ηλεκτρονική αποδοχή ή μη της δήλωσης, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την αποστολή της σχετικής ειδοποίησης. Στην περίπτωση μη αποδοχής, συμπληρώνονται οι λόγοι μη αποδοχής σε ειδικό πεδίο. Μετά την πάροδο της προθεσμίας αυτής, εφόσον ο/οι μισθωτής/ές δεν έχει/έχουν προβεί σε καμία ενέργεια, η δήλωση θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή.».

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση ισχύει από την 02.06.2025 και αφορά «Δηλώσεις Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας», που υποβάλλονται από την ημερομηνία αυτή και έπειτα.

- Μεταβατικές διατάξεις

Για ενεργές μισθώσεις για τις οποίες οι «Δηλώσεις Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας» έχουν υποβληθεί ή θα υποβληθούν έως 01.06.2025 και οι συνιδιοκτήτες ή οι μισθωτές δεν έχουν προβεί στην ηλεκτρονική αποδοχή ή μη της δήλωσης, δύνανται τα πρόσωπα αυτά να προβούν στις σχετικές ενέργειες μέχρι την 30.06.2025.

Μετά την πάροδο της προθεσμίας αυτής εφόσον δεν έχουν προβεί σε καμία ενέργεια, η δήλωση θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή.

Παράταση διακοπής χωρίς πρόστιμο

Σε περίπτωση που συμφωνία μίσθωσης, για την οποία έχει υποβληθεί ηλεκτρονικά ή έχει κατατεθεί στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ «Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας», έχει λυθεί μέχρι την 30.04.2025, και ο εκμισθωτής δεν έχει μέχρι τη δημοσίευση της παρούσας δηλώσει τη λύση αυτής, δύναται να υποβάλει μέχρι την 30.06.2025 τη δήλωση λύσης, χωρίς την επιβολή κυρώσεων του ΚΦΔ.

Επισήμανση: οι μισθωτές /συνιδιοκτήτες μπορούν να ανατρέξουν στις ψηφιακές δηλώσεις μίσθωσης ακινήτων μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr), στη διαδρομή Εφαρμογές > Φορολογικές Υπηρεσίες > Ακίνητα > Δηλώσεις μίσθωσης ακινήτων > Είσοδος στην Εφαρμογή, κάνοντας χρήση των προσωπικών τους κωδικών TAXISnet, για να αποδεχτούν ή όχι ψηφιακά τη σχετική δήλωση. 


Αλωνιάτης Απόστολος

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

  Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 8 Ιουνίου 2025 



Κυριακή 1 Ιουνίου 2025

Ποιες δαπάνες αφορούν οι e-αποδείξεις και πως μπορούμε να τις καλύψουμε Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Ποια προβλήματα παρουσιάζονται στη συγκέντρωση των δαπανών με ηλεκτρονικά μέρα και πότε οδηγούν σε έλεγχο

Ποιες δαπάνες αφορούν οι e-αποδείξεις και  πως μπορούμε να τις καλύψουμε

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Ποια προβλήματα παρουσιάζονται στη συγκέντρωση των δαπανών με ηλεκτρονικά μέρα και πότε οδηγούν σε έλεγχο

 

Περιμένοντας τα μετρά του Σεπτεμβρίου από την ΔΕΘ και διαβάζοντας σενάρια για μειώσεις φόρων σε ορισμένες κατηγορίες εσόδων, για αλλαγές στον τρόπο που θα φορολογηθούν οι ατομικές επιχειρήσεις με τεκμαρτό τρόπο αλλά και μια σειρά άλλα φορολογικά μέτρα, που η αλήθεια είναι ότι ξεκίνησαν πολύ νωρίς να συζητούνται, ας δούμε ορισμένα ζητήματα που αφορούν τις φορολογικές δηλώσεις και όχι μόνο.

Καταγραφή προβλημάτων

Θα θέλαμε να αναφερθούμε σε μια θετική ενέργεια, στην καταγραφή των προβλημάτων στην υποβολή των φορολογικών δηλώσεων και όχι μόνο που έγινε από την Ένωση Φοροτεχνικών Ελευθέρων Επαγγελματιών Αττικής (ΕΦΕΕΑ), πάνω στα ζητήματα που αφορούν την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για το 2025 και η κατάθεση σχετικού υπομνήματος στην ΑΑΔΕ.

Μέσα στα πολλά προβλήματα που παρουσιάστηκαν στο υπόμνημα, ήταν και τα προβλήματα που παρουσιάζονται με τους κωδικούς 049 -050 και αφορούν την εξόφληση με ηλεκτρονικό τρόπο αποδείξεων αγαθών και υπηρεσιών.

Σύμφωνα με το υπόμνημα :

·         «Ιδιαίτερα σοβαρό είναι το πρόβλημα που εντοπίζεται στην προσυμπλήρωση του κωδικού 049, ο οποίος αφορά την κάλυψη του ορίου του 30% τραπεζικών δαπανών επί του δηλωθέντος εισοδήματος. Συγκεκριμένα, έχει παρατηρηθεί ότι στο άθροισμα περιλαμβάνονται και κινήσεις μεταξύ λογαριασμών του ίδιου φορολογούμενου – δηλαδή μεταφορές από λογαριασμό σε λογαριασμό ή από τράπεζα σε τράπεζα. Επιπλέον εμφανίζονται εκροές χρημάτων που δεν θα έπρεπε βάσει της φύσης τους όπως που αφορούν αγορές τραπεζικών προϊόντων, όπως π.χ. ομόλογα. Η εικόνα αυτή προβληματίζει καθώς αυτά τα δεδομένα μπορεί στο μέλλον να επιχειρηθεί να αξιοποιηθούν από τις φορολογικές αρχές για ελέγχους.

 

·         Παρατηρήθηκε η προσυμπλήρωση ποσού ύψους 34.540,44 € ως τόκοι εκτός τραπεζικών καταθέσεων στο όνομα φορολογούμενου, με καταχωρημένο φορέα τη CITIBANK INTERNATIONAL LIMITED (ΑΦΜ 999843488). Ωστόσο, από τον έλεγχο στοιχείων επιχειρήσεων προκύπτει ότι η εν λόγω εταιρεία έχει διακόψει τη δραστηριότητά της από το έτος 2016. Η ασυμφωνία αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την ακρίβεια και την αξιοπιστία των προσυμπληρωμένων στοιχείων.»

 

Με αφορμή τα παραπάνω θα θέλαμε να δούμε για άλλη μια φορά ορισμένα θέματα που αφορούν την συλλογή των ηλεκτρονικών αποδείξεων αλλά και να κάνουμε ορισμένες επισημάνσεις

α) Τι γίνεται αν δεν έχει καλύψει ο φορολογούμενος τις αποδείξεις αυτές και αν μπορεί να τις καλύψει με κάποιο τρόπο

Ηλεκτρονική εξόφληση θεωρείται και η εξόφληση στα ειδικά μηχανήματα που έχουν εγκαταστήσει οι τράπεζες αλλά και οι καταθέσεις σε λογαριασμούς μέσω των ΑΤΜ.

Αυτές δεν καταγράφονται με συνέπεια να μην εμφανίζονται στα στοιχεία που στέλνουν οι τράπεζες. Αν αποδεδειγμένα έχουμε τέτοιες περιπτώσεις τότε μπορούμε να διορθώσουμε το ποσό που στέλνει η τράπεζα και να βάλουμε το πραγματικό ποσό των e-αποδείξεων

β) Πάντοτε κάνουμε έλεγχο στον κωδικό 049 για να δούμε αν σε αυτών έχουν μπει ποσά που δεν καλύπτουν e-αποδείξεις , π.χ. ποσά μεταφέραμε ή κάναμε χρήση της κάρτας μας για την αγορά ενός οχήματος 

γ) Το γίνεται αν οι αποδείξεις αυτές είναι πάνω από το εισόδημα που έχει δηλώσει στην φορολογική δήλωση τους . Αν αυτά τα ποσά δεν είναι λανθασμένες χρεώσεις σαν αυτές που αναφέρονται στο υπόμνημα ή ποσά που αφορούν την αγορά αγαθών και υπηρεσιών που καταχωρούνται στα βιβλία επιτηδευματιών, τότε ο φορολογούμενος κινδυνεύει να βγει σε έλεγχο με τις έμμεσες τεχνικές ελέγχου δηλαδή με έλεγχο όλων των δαπανών του από την μια και από την άλλη των κινήσεων του τραπεζικού του λογαριασμού.

Κάλυψη αφορολόγητου με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής

Το απαιτούμενο ποσό των δαπανών για το φορολογικό έτος 2024 προσδιορίζεται  σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 15, της παρ. 4 του άρθρου 40 καθώς και της παρ. 71 του άρθρου 72 του ν.4172/2013, όπως προστέθηκε και ισχύει από την παρ. 3 του άρθρου 37 του ν.4797/2021(Α’ 66) ως ακολούθως:

Σε  ποσοστό  τριάντα  τοις εκατό  (30%) του  πραγματικού εισοδήματος,  που προέρχεται από  μισθωτή  εργασία  και συντάξεις,  επιχειρηματική δραστηριότητα και  ακίνητη περιουσία και μέχρι είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ δαπανών. Επισημαίνεται ότι, ως πραγματικό εισόδημα επί του οποίου υπολογίζεται το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό δαπανών είναι κάθε εισόδημα που εμπίπτει στις ως άνω κατηγορίες εισοδημάτων ανεξάρτητα από το γεγονός ότι φορολογείται αυτοτελώς ή με την κλίμακα της παραγράφου 1 του άρθρου 15 ν. 4172/2013 ή με την κλίμακα της παραγράφου 4 του άρθρου 40 ν. 4172/2013 ή απαλλάσσεται του φόρου.  

Ειδικές περιπτώσεις

Στην περίπτωση που οι δαπάνες, που έχουν πραγματοποιηθεί εντός του  φορολογικού έτους 2024 και αφορούν σε καταβολές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ (ανεξαρτήτως του χρόνου βεβαίωσης αυτών), δανειακές  υποχρεώσεις προσωπικές ή επαγγελματικές προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό) και για ενοίκια, υπερβαίνουν το εξήντα τοις εκατό (60%) του πραγματικού εισοδήματος, τότε το απαιτούμενο ποσοστό δαπανών περιορίζεται στο είκοσι τοις εκατό (20%), υπό την προϋπόθεση ότι οι ανωτέρω δαπάνες έχουν καταβληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Στα ενοίκια περιλαμβάνεται το ποσό που καταβάλλεται για ενοίκιο κύριας ή/και δευτερεύουσας κατοικίας του φορολογούμενου, επαγγελματικής στέγης, καθώς και το ποσό που καταβάλλεται για ενοίκιο κατοικίας των εξαρτώμενων τέκνων του που φοιτούν σε άλλη πόλη.

Για να κατοχυρώσουμε μια δαπάνη ώστε να συμμετέχει στις κάλυψη του αφορολόγητου πρέπει να έχει εξοφληθεί με χρεωστική, πιστωτική ή προπληρωμένη κάρτα, ή να έχει εξοφληθεί μέσω e-banking.   

Ποιες δαπάνες ΔΕΝ συμμετέχουν για το «κτίσιμο» του αφορολόγητου.

• Ενοίκια.

• Αγορά οχημάτων, αυτοκινήτων, μοτοσικλετών.

• Τέλη κυκλοφορίας.

• Δόσεις στεγαστικών δανείων.

• Αγορά ομολόγων και χρηματοοικονομικών προϊόντων.

Όλες οι άλλες δαπάνες ¨μετράνε» στην συμπλήρωση του 30%

Προσοχή:  Η ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή υπολογίζεται πλέον στην κάλυψη του 30% . με την προϋπόθεση να έχει εξοφληθεί με ηλεκτρονικό τρόπο.

Σε ποια ποσά εφαρμόζεται το 30%.

Στον υπολογισμό του πραγματικού εισοδήματος δεν περιλαμβάνονται το συνολικό ποσό της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης του άρθρου 43Α του ν. 4172/2013 του φορολογικού έτους 2024, όλων των κατηγοριών εισοδήματος, όπως αυτό προκύπτει από την πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου του  φορολογικού έτους 2024. Επιπροσθέτως, δεν περιλαμβάνεται το ποσό της διατροφής που δίδεται από τον φορολογούμενο στον/στην διαζευγμένο/-η σύζυγο ή σε μέρος συμφώνου συμβίωσης ή/και σε εξαρτώμενο τέκνο του, εφόσον αυτό καταβάλλεται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, καθώς και το εισόδημα που προκύπτει από την προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 4172/13. 

Τι πρέπει να προσέξετε.

Κοινοί λογαριασμοί

Στις περιπτώσεις κοινών τραπεζικών λογαριασμών σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (κάθε μορφής στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό) οι πραγματικοί δικαιούχοι, οι οποίοι καθορίζονται με βάση τις πραγματικές περιστάσεις, μπορούν να χρησιμοποιούν τους εν λόγω λογαριασμούς ανάλογα με τις δαπάνες που πραγματοποιούν μέσω αυτών.. Τα ίδια ισχύουν  και για πιστωτικές κάρτες με δικαιούχους κύρια και πρόσθετα μέλη.

Λογαριασμοί (πρώην) ΔΕΚΟ

Σημειώνεται ότι ειδικά για τους λογαριασμούς ΔΕΚΟ που είναι σε όνομα διαφορετικό από εκείνο που τους εξοφλεί, γίνονται δεκτές οι εν λόγω δαπάνες, εφόσον ο καταβάλλων την δαπάνη είναι και ο πραγματικός χρήστης του ακινήτου.                

Κοινόχρηστα

Διευκρινίζεται, στην περίπτωση δαπανών των κοινόχρηστων χώρων, οι οποίες εξοφλούνται από τον διαχειριστή της πολυκατοικίας/συγκροτήματος ιδιοκτησιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, αυτές θα λαμβάνονται υπόψη για τους ενοίκους ή ιδιοκτήτες ανάλογα με το ποσό που τους αντιστοιχεί.

Δαπάνες που έχουν καταχωρηθεί στα βιβλία επιτηδευματιών

Ειδικά για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα λαμβάνονται υπόψη και εκείνες οι δαπάνες που πραγματοποιούνται από τον επαγγελματικό τους τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον αυτές αφορούν σε ατομικές ιδιωτικές τους δαπάνες και όχι στην επιχειρηματική τους δραστηριότητα.

Δαπάνες αισθητικής αναβάθμισης κτηρίων

Τονίζεται ότι λαμβάνονται υπόψη και οι δαπάνες του άρθρου 39Β του ν. 4172/2013, που σχετίζονται με τη λήψη υπηρεσιών και αφορούν στην ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων, καθώς οι εν λόγω δαπάνες εντάσσονται στην υποομάδα 432 (υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης κατοικίας) της ομάδας 4 του δείκτη τιμών καταναλωτή της ΕΛ.ΣΤΑΤ.

Δαπάνες που καλύπτονται εν όλο ή εν μέρη           

Σε περίπτωση που κάποια από τα δικαιολογητικά που αφορούν δαπάνες απόκτησης αγαθών και λήψης υπηρεσιών, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 4 της Α.1163/2020 απόφασης του Υφυπουργού Οικονομικών, έχουν κατατεθεί στον εργοδότη του φορολογούμενου ή στο ασφαλιστικό ταμείο/ασφαλιστική εταιρία που είναι ασφαλισμένος, προκειμένου να αποζημιωθεί για την πραγματοποίηση αυτών των δαπανών, λαμβάνεται υπόψη μόνο το τυχόν μέρος της δαπάνης που επιβαρύνθηκε ο ίδιος ο φορολογούμενος. Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων δαπανών αποτελούν οι φαρμακευτικές, οι δαπάνες για την αγορά ορθοπεδικών ειδών (νάρθηκες, κηδεμόνες, υποδήματα, κ.λπ.), αναλώσιμων νοσηλευτικών υλικών, αναπηρικών βοηθητικών οργάνων (πατερίτσες, αναπηρικά αμαξίδια, στρώματα κατάκλισης, κ.λπ.), ειδικών μηχανημάτων (νεφελοποιητές, συσκευές αναρρόφησης, φιάλες οξυγόνου, κ.λπ.), οι δαπάνες για έξοδα μετακίνησης και διαμονής των ασφαλισμένων, οι δαπάνες για νοσήλια, οι δαπάνες για βρεφονηπιακούς σταθμούς, κ.λπ.., όταν δεν καλύπτονται στο σύνολό τους από εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες, οι οποίες δύναται να χρησιμοποιηθούν από τους φορολογουμένους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αποτελούν δαπάνες που εκπίπτουν με βάση άλλη φορολογική διάταξη.

Προκειμένου να ληφθούν αυτά τα ποσά υπόψη, απαιτείται βεβαίωση του εργοδότη ή ασφαλιστικού ταμείου ή της ασφαλιστικής εταιρείας από την οποία να προκύπτουν τα ακόλουθα:       

α)  Τα στοιχεία του προσώπου για το οποίο καταβλήθηκε η δαπάνη,

β)  Το συνολικό ποσό της δαπάνης, για το οποίο υποβλήθηκαν δικαιολογητικά,

γ) Το ποσό της δαπάνης που καλύφθηκε από τον εργοδότη ή το ασφαλιστικό ταμείο ή την ασφαλιστική επιχείρηση και             

δ ) Το υπόλοιπο ποσό της δαπάνης με το οποίο επιβαρύνεται ο φορολογούμενος.           

Στην περίπτωση που η βεβαίωση εκδοθεί κατά το επόμενο έτος από το έτος που καταβλήθηκαν οι δαπάνες, είτε υποβάλλεται τροποποιητική δήλωση βάσει του άρθρου 19 του ν.4174/2013 για το έτος που καταβλήθηκαν, είτε δηλώνονται για να εκπέσουν στο έτος χορήγησης της βεβαίωσης.      

Απόδειξη της δαπάνης

Για την απόδειξη της εξόφλησης με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής των δαπανών απόκτησης αγαθών και λήψης υπηρεσιών, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο  4 της Α 1163/2020 ΑΥΟ, γίνεται δεκτό κάθε πρόσφορο μέσο όπως ενδεικτικά, κατάσταση κίνησης τραπεζικού λογαριασμού (bank statement) ή αντίγραφο κίνησης τραπεζικού λογαριασμού, αναλυτική εικόνα καρτών, αποδεικτικά κατάθεσης ή εξόφλησης, αντίγραφο εκτύπωσης της συναλλαγής του τερματικού μηχανήματος (POS) κ.λπ.  χωρίς να απαιτείται η συλλογή αποδείξεων.

Σε κάθε περίπτωση υποβολής της δήλωσης δεν συνυποβάλλονται τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την απόδειξη της δαπάνης για απόκτηση αγαθών και λήψης υπηρεσιών τα οποία φυλάσσονται από τον φορολογούμενο  και παραδίδονται εφόσον ζητηθούν για έλεγχο.

Κάλυψη του ποσού από συζύγους

Επίσης, σε περίπτωση κοινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, όπου καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό δαπανών από οποιονδήποτε εκ των δυο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, το τυχόν πλεονάζον ποσό δύναται κατά τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος να μεταφερθεί στον άλλο σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του ελάχιστα απαιτούμενου ποσού δαπανών. Ακόμη στην ίδια ως άνω περίπτωση, όταν ένας εκ των δυο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, ανήκει  στα πρόσωπα των περιπτώσεων για τα οποία δεν απαιτείται η πραγματοποίηση δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και εφόσον πραγματοποιεί δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, τότε το δηλωθέν ποσό των δαπανών του δύναται κατά τον προσδιορισμό του φόρου, να μεταφερθεί στον άλλο σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του ελάχιστα απαιτούμενου ποσού δαπανών (σχετ.  άρθρο 6 της Α. 1163/2020 απόφασης του Υφυπουργού Οικονομικών).

Εξαιρέσεις από την συλλογή ηλεκτρονικών αποδείξεων;

 Βάσει του άρθρου 3 της Α.1163/2020 απόφασης του Υφυπουργού Οικονομικών συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων εξαιρούνται από την υποχρέωση πραγματοποίησης δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και δεν απαιτείται να προσκομίσουν αποδείξεις, αλλά έχουν την υποχρέωση να συμπληρώσουν τους κωδικούς 023 - 024. 

Σύμφωνα με την περ. Γ΄ της παρ. 6 του άρθρου 15 του ν. 4172/2013 οι ακόλουθες κατηγορίες φορολογουμένων απαλλάσσονται από την υποχρέωση πραγματοποίησης δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και δεν απαιτείται να προσκομίσουν αποδείξεις:

(i) Φορολογούμενοι που ως το τέλος του εκάστοτε φορολογικού έτους έχουν συμπληρώσει το εβδομηκοστό (70ό) έτος της ηλικίας τους.

(ii) Άτομα με ποσοστό αναπηρίας ογδόντα τοις εκατό (80%) και άνω.

(iii) Όσοι βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση.

(iv) Οι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής, που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα.

(v) Δημόσιοι λειτουργοί και δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή, καθώς και φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας που διαβιούν ή εργάζονται στην αλλοδαπή. Στην έννοια της αλλοδαπής περιλαμβάνονται τόσο οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ε.Ο.Χ., όσο και οι τρίτες χώρες.

(vi) Ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.

(vii) Οι υπηρετούντες την υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία.

(viii) Φορολογούμενοι που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους. Ως τουριστικοί τόποι ορίζονται όσοι περιλαμβάνονται στο π.δ. 899/1976, όπως τροποποιήθηκε με το π.δ. 664/1977.

(ix) Οι φορολογούμενοι που είναι δικαιούχοι Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ).

(x) Οι φορολογούμενοι που βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας νοσηλείας (πέραν των έξι (6) μηνών).

(xi) Όσοι διαμένουν σε οίκο ευγηρίας και σε ψυχιατρικό κατάστημα.

(xii) Οι φυλακισμένοι.

 

 

Αλωνιάτης Απόστολος

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

  Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 1 Ιουνίου 2025 







.

 


Σάββατο 31 Μαΐου 2025

Κυριακή 25 Μαΐου 2025

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΜΕΣΗΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Υποχρεωτική η εφαρμογή του IRIS και στις εταιρίες


 

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΜΕΣΗΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Υποχρεωτική η εφαρμογή του IRIS και στις εταιρίες

Υποχρέωση αποδοχής πληρωμών μέσω υπηρεσιών άμεσης πληρωμής (IRIS P2B/P2P) και για τα νομικά πρόσωπα από την 1 η Νοεμβρίου 2025.

Με το άρθρο  219 του νόμου 5193/2025  δόθηκε επέκταση υποχρέωσης αποδοχής μέσων πληρωμής με κάρτα υπηρεσιών άμεσης πληρωμής σε νομικά πρόσωπα με σχετική προσθήκη στην παρ. 5 στο άρθρο 65 του ν. 4446/2016.

Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο στο άρθρο 65 του ν. 4446/2016 (Α' 240), περί υποχρέωσης αποδοχής μέσων πληρωμής με κάρτα, προστίθεται παρ. 5 ως εξής:

«5. Τα νομικά πρόσωπα που είναι δικαιούχοι πληρωμής, στο πλαίσιο των συναλλαγών τους με πληρωτές οι οποίοι ενεργούν για λόγους που δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα, δέχονται υποχρεωτικά πληρωμές μέσω υπηρεσιών άμεσης πληρωμής».

Με τον ίδιο νόμο και συγκεκριμένα με το άρθρο 245, το άρθρο 219, περί επέκτασης της υποχρέωσης υπηρεσιών άμεσης πληρωμής σε νομικά πρόσωπα, ισχύει από την 31η Οκτωβρίου 2025.

Συνεπώς από την ημερομηνία αυτή οι εταιρίες θα πρέπει αν έχουν , σε συνεννόηση με τις τράπεζες, να έχουν την δυνατότητα να εξοφλούν αγορές με το σύστημα IRIS

Να θυμίσουμε ότι την υποχρέωση αυτή έχουν όλες οι επιχειρήσεις σήμερα και αναμέναμε και την απόφαση για την ένταξη στο σύστημα και τον εταιριών , οι οποίες δεν εφάρμοσαν την υπηρεσία  άμεσης πληρωμής διότι υπήρχαν τεχνικά προβλήματα. Αυτό συμβαίνει γιατί η υπηρεσία λειτουργεί με συνδυασμό του ΑΦΜ και του κινητού τηλεφώνου , κάτι που δεν είναι εφικτό για τις εταιρίες.

Τα τρία προϊόντα IRIS

Συνολικά τρία είναι τα προϊόντα IRIS που παρέχονται για ιδιώτες, επαγγελματίες και εμπόρους:

- Το IRIS P2P μεταξύ φίλων και συγγενών για μεταφορές και πληρωμές. Αν το έχεις, μπορείς να κάνεις μεταφορές και να εξοφλήσεις ηλεκτρονικά με αυτό.

- Το IRIS P2B, που αν ο πελάτης έχει το απλό IRIS και ο επαγγελματίας το P2B, μπορεί να εξοφλήσει με μεταφορά κεφαλαίων, με σκανάρισμα ή ΑΦΜ του επαγγελματία.

- Το IRIS eCommerce, για αγορές σε ηλεκτρονικό κατάστημα ή για ηλεκτρονική εξόφληση λογαριασμών, εφορίας, ασφαλίστρων κλπ. Αναμένεται η χρήση του για πληρωμές και σε POS.

Να θυμίσουμε ότι:

Μετά την τροποποίηση το σχετικό άρθρο του νόμου 4446/2016 έγινε:

•              Άρθρο 65. Υποχρέωση αποδοχής μέσων πληρωμής με κάρτα

1. Οι δικαιούχοι πληρωμής, στο πλαίσιο των συναλλαγών τους με πληρωτές οι οποίοι ενεργούν για λόγους που δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα, υποχρεούνται, ανάλογα με τον κύριο Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητάς τους (ΚΑΔ) και εντός ορισμένης προθεσμίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη από τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, να αποδέχονται μέσα πληρωμής με κάρτα για την ολοκλήρωση των πράξεων πληρωμής.

(σ.σ. Η παράγραφος 1, τέθηκε όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 74 του ν. 4472/2017 (ΦΕΚ Α' 74/19-05-2017) και ισχύει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι από 19/05/2017, σύμφωνα με το άρθρο 164 του ιδίου νόμου.)

2. Για την αποδοχή μέσων πληρωμής με κάρτα, οι δικαιούχοι πληρωμής συμβάλλονται υποχρεωτικά με νομίμως αδειοδοτημένους Παρόχους Υπηρεσιών Πληρωμών, κατά το οριζόμενα στο ν. 3862/2010 (A' 113). Για την αποδοχή μέσων πληρωμής με κάρτα και μετρητά, καθώς και την είσπραξη για λογαριασμό τρίτου εν γένει, οι δικαιούχοι πληρωμής απαγορεύεται να συμβάλλονται με οντότητες οι οποίες δεν αποτελούν νομίμως αδειοδοτημένους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών ή Αντιπροσώπους αυτών, εκτός αν άλλως ορίζεται ρητά στην οικεία ισχύουσα νομοθεσία.

3. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Οικονομικών, ορίζονται τα εξής:

α. οι υπόχρεοι συμμόρφωσης βάσει των κύριων ΚΑΔ,

β. η προθεσμία συμμόρφωσης,

γ. Οι διαδικασίες δήλωσης και τροποποίησης των τηρούμενων Επαγγελματικών Λογαριασμών στους Παρόχους Υπηρεσιών Πληρωμών του ν. 3862/2010,

δ. οι διαδικασίες και τα δεδομένα παρακολούθησης καθώς και η σύνταξη αναφορών, που καταγράφουν τη συμμόρφωση με τις προβλέψεις του Νόμου,

ε. οι κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβίασης των ανωτέρω υπό Α' έως δ' υποχρεώσεων,

στ. η επέκταση της υποχρέωσης της παραγράφου 1 και σε άλλα μέσα πληρωμής, και

ζ. οι αρμόδιες αρχές και τα μέσα προσφυγής και δικαστικής προστασίας κατά την εφαρμογή των διατάξεων του Τμήματος Α' .

4. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και επιτηδευματίες που τηρούν επαγγελματικό λογαριασμό, σύμφωνα με την κοινή απόφαση που εκδίδεται βάσει της εξουσιοδότησης της περ. γ) της παρ. 3, δέχονται υποχρεωτικά πληρωμές μέσω υπηρεσιών άμεσης πληρωμής.

(σ.σ. Η παράγραφος 4 τέθηκε όπως προστέθηκε με το άρθρο 46 του ν. 5072/2023 (ΦΕΚ Α' 198/04-12-2023) και ισχύει από 01/01/2024, σύμφωνα με την περίπτωση β' του άρθρου 122 του ιδίου νόμου.)

5. Τα νομικά πρόσωπα που είναι δικαιούχοι πληρωμής, στο πλαίσιο των συναλλαγών τους με πληρωτές οι οποίοι ενεργούν για λόγους που δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα, δέχονται υποχρεωτικά πληρωμές μέσω υπηρεσιών άμεσης πληρωμής.

(Η παράγραφος 5 τέθηκε όπως προστέθηκε με το άρθρο 219 του ν. 5193/2025 (ΦΕΚ Α' 56/11-04-2025) και ισχύει από 31/10/2025, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 245 του ιδίου νόμου.)

Αλωνιάτης Απόστολος

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

  Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 25 Μαΐου 2025.







Νέες υποχρεώσεις επιχειρήσεων, εταιριών αλλά και φυσικών προσώπων Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Υποχρεωτικά ασφάλιση κτιρίων αποθεμάτων και παγίων για επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών πάνω από 500.000, αλλά και αυτοκινήτων για πυρκαγιές , πλημμύρες και φυσικές καταστροφές .

 

Νέες υποχρεώσεις επιχειρήσεων, εταιριών αλλά και φυσικών προσώπων

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Υποχρεωτικά ασφάλιση κτιρίων αποθεμάτων και παγίων για επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών πάνω από 500.000, αλλά και αυτοκινήτων για πυρκαγιές , πλημμύρες και φυσικές καταστροφές .

Ο Ιούνιος αρχίζει με νέες υποχρεώσεις σχετικά με την υποχρεωτική  ασφάλιση για επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών πάνω από πεντακόσιες χιλιάδες (500.000), για δασικής πυρκαγιάς, πλημμύρας και σεισμού αλλά και  την υποχρέωση για όλα τα οχήματα να προσθέσουν στα ασφαλιστήρια συμβόλαια τους  όρους ώστε να καλύπτετε με ασφάλιση το όχημά του και έναντι των κινδύνων από δασική πυρκαγιά και από πλημμύρα, με βάση την τρέχουσα εμπορική αξία του οχήματος.

Υποχρεωτική ασφάλιση ενεργητικού επιχειρήσεων

Σύμφωνα με το άρθρο 5 του νόμου  5116 (ΦΕΚ Α' 100/03-07-2024), περί «Ιδιωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών, κρατική αρωγή και προστασία, στεγαστική συνδρομή, διατάξεις για το Πυροσβεστικό Σώμα και άλλες διατάξεις», όλες οι επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών (πωλήσεις - τζίρο) πάνω από πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) είναι υποχρεωμένες, από 1 Ιουνίου 2025 (άρθρο 136 παρ. 10 του ν.5162/2024), να ασφαλίσουν το ενεργητικό τους κατά 70% υποχρεωτικά έναντι δασικής πυρκαγιάς, πλημμύρας και σεισμού, αφού σε περίπτωση των παραπάνω φυσικών καταστροφών , δεν θα έχουν καμία αποζημίωση από το κράτος, όπως προβλέπει η παράγραφος 4 ου σχετικού άρθρου.

Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο:

Άρθρο 5. Ασφάλιση επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών

«1. Επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα, κατά το εκάστοτε προηγούμενο φορολογικό έτος, άνω των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ, ασφαλίζονται υποχρεωτικά έναντι δασικής πυρκαγιάς, πλημμύρας και σεισμού.

2. Η ασφάλιση καλύπτει κατ' ελάχιστον τον κίνδυνο από υλικές ζημιές που προκαλούνται από κινδύνους της παρ. 1 στις ιδιόκτητες κτιριακές εγκαταστάσεις, καθώς και σε λοιπά στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης, όπως τον εξοπλισμό, τις πρώτες ύλες, τα εμπορεύματα, τα φορτηγά αυτοκίνητα και αυτοκίνητα επαγγελματικής χρήσης, τα μέσα παραγωγής και τα αποθηκευμένα προϊόντα και για ποσοστό τουλάχιστον εβδομήντα τοις εκατό (70%) της αξίας του συνόλου του παραπάνω ενεργητικού.

3. Εάν δεν τηρηθεί η υποχρέωση του παρόντος, επιβάλλεται αυτοτελές διοικητικό πρόστιμο ύψους δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ στην υπόχρεη επιχείρηση. Η υπόχρεη επιχείρηση οφείλει, εντός τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της πράξης επιβολής του προστίμου, να συμμορφωθεί με την υποχρέωση της παρ. 1, διαφορετικά το πρόστιμο επιβάλλεται στο διπλάσιο του αρχικώς επιβληθέντος.

4. Οι υπόχρεες σε ασφάλιση επιχειρήσεις εξαιρούνται από κάθε επιχορήγηση κρατικής αρωγής για υλικές ζημιές στα περιουσιακά στοιχεία της παρ. 2 από την επέλευση των κινδύνων της παρ. 1, συμπεριλαμβανομένης της στεγαστικής συνδρομής.»

Διαφωνίες για τα ενοικιαζόμενα κτήρια

Πολλές ερωτήσεις μας έχουν γίνει σχετικά με το ποιος έχει την υποχρέωση να ασφαλίσει το κτήριο σε περίπτωση που δεν είναι ιδιόκτητο.

Ο νόμος δεν ορίζει ποιος έχει την υποχρέωση να ασφαλίσει το κτήριο ο ιδιοκτήτης ή η επιχείρησης που πληροί τους όρους για την υποχρεωτική ασφάλιση.

Ο νόμος αναφέρει ότι το πρόστιμο καταλαμβάνει τα ιδιόκτητα ακίνητα, συνεπώς η επιχείρηση, από ότι φαίνεται, δεν έχει την υποχρέωση να ασφαλίσει τα ενοικιαζόμενα ακίνητα.

Μετά από συζήτηση με νομικούς, μας ενημέρωσαν ότι σε περίπτωση επιβολής προστίμου για την μη ασφάλιση μισθωμένου ακινήτου, η διαγραφή του είναι μαχητή.

Υποχρεωτική ασφάλιση οχημάτων

Με τα άρθρα 26 (ασφάλιση οχημάτων έναντι φυσικών καταστροφών) και 136 παρ. 10 περ. γ’ (έναρξη ισχύος) του ν.5162/2024 καθιερώνεται από 1ης Ιουνίου 2025, η υποχρεωτική ασφάλιση οχημάτων έναντι φυσικών καταστροφών.
Ειδικότερα, με την παρ. 1 του άρθρου 26 εισάγεται νέο άρθρο 5Α στο ν. 5116/2024 (Α’100) και προβλέπονται τα εξής:
Υποχρέωση του κυρίου ή κατόχου αυτοκινήτου οχήματος κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 1 του Π.Δ. 237/1986 (Α’110), με τόπο συνήθους στάθμευσης στην Ελλάδα, πέραν της ισχύουσας υποχρέωσης ασφάλισης αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία του οχήματος, να καλύπτει με ασφάλιση το όχημά του και έναντι των κινδύνων από δασική πυρκαγιά και από πλημμύρα, με βάση την τρέχουσα εμπορική αξία του οχήματος.
Η υποχρέωση ασφάλισης οχημάτων έναντι φυσικών καταστροφών θα υφίσταται διαρκώς από τη χορήγηση της αδείας και των πινακίδων κυκλοφορίας, χωρίς να εξαρτάται από την εν τοις πράγμασι κίνηση ή λειτουργία του οχήματος. Ως εκ τούτου, και λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις της ΕΑΕΕ, η Πολιτεία προέβλεψε ότι η υποχρέωση ασφάλισης για φυσικές καταστροφές θα ισχύει και για τα οχήματα που έχουν καταθέσει πινακίδες και έχουν τεθεί σε διοικητική ακινησία κατά το άρθρο 22 του ν. 2367/1953, δεδομένου ότι τα οχήματα αυτά εξακολουθούν να διατρέχουν κίνδυνο από φυσικά φαινόμενα (δασική πυρκαγιά, πλημμύρα).

Εξαιρούνται

Η υποχρέωση ασφάλισης δεν ισχύει για τα οχήματα που ανήκουν κατά κυριότητα στο Δημόσιο ή σε φορέα του δημόσιου τομέα, όπως ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’143), εξαιρουμένου του υποτομέα Ο.Τ.Α.
Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, προβλέπεται ότι οι υπόχρεοι σε ασφάλιση θα εξαιρούνται από κάθε επιχορήγηση κρατικής αρωγής για τα οχήματα που δεν έχουν ασφαλιστεί έναντι φυσικών καταστροφών σύμφωνα με το νέο νόμο.
Περαιτέρω με την παρ. 2 του άρθρου 26 προστίθεται παρ. 2Α στο άρθρο 47 του ν. 5116/2024 (Α’100) και προβλέπεται η έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με την οποία δύναται να εξειδικεύονται το εύρος και οι προϋποθέσεις της συγκεκριμένης υποχρέωσης ασφάλισης, να εισάγονται επιπλέον εξαιρέσεις, να ρυθμίζονται η διαδικασία και τα δικαιολογητικά για την εξαίρεση και να καθορίζεται κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του κατωτέρω νέου άρθρου 5Α.

«Άρθρο 5Α. Ασφάλιση οχημάτων έναντι φυσικών καταστροφών

1. Ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου οχήματος κατά την έννοια της περ. α) του άρθρου 1 του Π.Δ. 237/1986 (Α' 110), με τόπο συνήθους στάθμευσης στην Ελλάδα, πέραν των υποχρεώσεων ασφάλισης κατά το ανωτέρω προεδρικό διάταγμα, υποχρεούται να καλύπτει με ασφάλιση το όχημά του και έναντι των κινδύνων από δασική πυρκαγιά και από πλημμύρα, με βάση την τρέχουσα εμπορική αξία του οχήματος. Η υποχρέωση ασφάλισης υφίσταται διαρκώς από τη χορήγηση της αδείας και των πινακίδων κυκλοφορίας, χωρίς να εξαρτάται από την εν τοις πράγμασι κίνηση ή λειτουργία του οχήματος.

2. Η υποχρέωση ασφάλισης του παρόντος δεν ισχύει, εάν το όχημα ανήκει κατά κυριότητα στο Δημόσιο ή σε φορέα του δημόσιου τομέα, όπως ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α' 143), εξαιρουμένου του υποτομέα Ο.Τ.Α..

3. Οι υπόχρεοι σε ασφάλιση του παρόντος εξαιρούνται από κάθε επιχορήγηση κρατικής αρωγής για τα οχήματα που δεν έχουν ασφαλιστεί σύμφωνα με την παρ. 1.»

Υποχρεωτική ασφάλιση ακίνητων

Είναι γνωστό ότι με τα άρθρα 10 και 136 παρ. 10 περίπτωση α΄ του νόμου 5162/2024 έγινε αλλαγή στα ποσοστά έκπτωσης από τον ΕΝΦΙΑ τον ασφαλισμένων ακινήτων.

Ποιο συγκεκριμένα το ποσοστό έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ για τα έτη 2025 και εφεξής καθορίζεται σε 20% για κατοικίες με φορολογητέα αξία έως €500.000.

Για τις κατοικίες με φορολογητέα αξία άνω των €500.000, το ποσοστό έκπτωσης παραμένει στο 10%. Επιπλέον, οι τελευταίες (κατοικίες με φορολογητέα αξία άνω των €500.000) εξαιρούνται από οποιαδήποτε κρατική επιχορήγηση ή ενίσχυση για ανακατασκευή ή επισκευή λόγω σεισμού, πυρκαγιάς από φυσικά αίτια ή πλημμύρας, σύμφωνα με τη νέα διάταξη 5Α που προστίθεται στο άρθρο 5 του ν. 4797/2021 για την κρατική αρωγή προς επιχειρήσεις. Η εξαίρεση αυτή θα ισχύσει από 1 Ιουνίου 2025.

Για το έτος 2025, η αξία ανακατασκευής των ακινήτων δεν μπορεί να υπολείπεται των €1.000 ανά τετραγωνικό μέτρο, σύμφωνα με το άρθρο 44 του αρχικού Νόμου 5045/2023 για τον ΕΝΦΙΑ. Για το έτος 2024, βάσει της απόφασης 1014/2024 (ΦΕΚ Β’), η αξία ανακατασκευής είχε οριστεί στα €900 ανά τετραγωνικό μέτρο.

Αλωνιάτης Απόστολος

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

  Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 25 Μαΐου 2025.









Τρίτη 20 Μαΐου 2025

Ποια εισοδήματα δεν αποτελούν … εισόδημα Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Φορολογική αντιμετώπιση επιδομάτων από την ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ)


 

Ποια εισοδήματα δεν αποτελούν …  εισόδημα

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

 Φορολογική αντιμετώπιση επιδομάτων από την ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ)

Πέρα από τα αναφερόμενα στο άρθρο 14 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ- Ν.4172/2013), υπάρχουν ακόμη επιδόματα που δεν φορολογούνται ή δεν θεωρούνται εισόδημα, είτε γιατί δίνονται στους πολίτες ως  κάλυψη δαπανών , είτε είναι κοινωνικά επιδόματα που δεν εντάσσονται πλέον στο εισόδημα.

Σύμφωνα με το ΔΕΑΦ Α 1079650 EΞ 2015/10.6.2015 έγγραφο της διοίκησης , δίνονται οδηγίες για την φορολογική αντιμετώπιση των επιδομάτων του ΟΑΕΔ - ΔΥΠΑ.

Ποιο συγκεκριμένα:

Α. Τα επιδόματα ανεργίας που καταβάλλονται στους δικαιούχους, εφόσον το άθροισμα των λοιπών εισοδημάτων του άνεργου δεν υπερβαίνει ετησίως τις δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ, είναι εισόδημα που απαλλάσσεται από το φόρο και δηλώνεται στους κωδικούς 661-662, του έντυπου της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1).

Επιδόματα – βοηθήματα ανεργίας είναι τα εξής:

1. Επίδομα τακτικής ανεργίας

2. Επίδομα μακροχρόνια ανέργων

3. Ειδικό εποχικό βοήθημα

4. Ειδικό βοήθημα μετά τη λήξη επιδόματος ανεργίας

5. Ειδικό βοήθημα μετά από τρίμηνη παραμονή στο μητρώο του ΟΑΕΔ, που λαμβάνουν οι επί τρεις μήνες άνεργοι, όταν δεν συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις τακτικής επιδότησης.

6. Ειδικό βοήθημα αποφυλακισμένων, το οποίο λαμβάνουν όσοι εξέτισαν ποινή στερητική της ελευθερίας τους,

7. Επιδότηση νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας – ΕΣΠΑ.

8. Βοήθημα αυτοτελώς και ανεξαρτήτως απασχολουμένων, το οποίο λαμβάνουν οι αυτοαπασχολούμενοι που αποδεδειγμένα διέκοψαν το επάγγελμά τους.

Β. Τα ποσά που καταβάλλονται στους δικαιούχους λόγω απώλειας του εισοδήματός τους και αντί του μισθού που θα κατέβαλαν οι εργοδότες τους ή τους δίδονται ως αμοιβή για παροχή εργασίας, χαρακτηρίζονται ως κανονικές αποδοχές και θα εμφανίζονται στους προσυμπληρωμένους κωδικούς 301-302 ή θα συμπληρώνεται από τους υπόχρεους στους κωδικούς 343-344.

Τέτοια ποσά είναι:

1. Παροχές λόγω αφερεγγυότητας του εργοδότη, που είναι η πληρωμή μέρους ανεξόφλητων αποδοχών, όταν οι εργοδότες περιέλθουν σε κατάσταση παύσεως εργασιών ή αναστολής πληρωμών, ή έχουν κηρυχτεί σε πτώχευση, ή έχουν τεθεί σε εκκαθάριση.

2. Επίδομα διαθεσιμότητας, το οποίο είναι το 10% του μέσου όρου των τακτικών αποδοχών των δύο τελευταίων μηνών υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης, όταν ο εργοδότης θέσει τους εργαζόμενους σε διαθεσιμότητα.

3. Αποδοχές ωφελούμενων Προγραμμάτων Κοινωφελούς εργασίας, οι οποίες δίδονται έναντι παρασχεθείσας εργασίας.

Γ. 1. Η Ειδική Παροχή Προστασίας της Μητρότητας, η οποία καταβάλλεται από τον ΟΑΕΔ κατά το διάστημα που οι ασφαλισμένες στο ΙΚΑ μητέρες έχουν λάβει 9 μήνες άδεια μετά από συμφωνία με τον εργοδότη τους, αποτελεί εισόδημα απαλλασσόμενο από το φόρο. Τα καταβληθέντα ποσά είτε εμφανίζονται προσυμπληρωμένα στους κωδικούς 619-620, είτε θα συμπληρώνονται στους κωδικούς 659-660 αν δεν υπάρχει ηλεκτρονική πληροφόρηση.

2. Η Συμπληρωματική Παροχή Μητρότητας, καταβάλλεται από τον ΟΑΕΔ σε ασφαλισμένες του ΙΚΑ αντί της μαιευτικής περίθαλψης, ως συμπληρωματική παροχή αυτής που χορηγείται από το ΙΚΑ ως επίδομα κυοφορίας και λοχείας. Το επίδομα που δίδεται από το ΙΚΑ, χορηγείται για κάλυψη δαπανών και δεν είναι εισόδημα. Κατ’ ανάλογη εφαρμογή, η παροχή που καταβάλλεται από τον ΟΑΕΔ ως συμπλήρωμα της περίπτωσης αυτής, δεν αποτελεί εισόδημα, δεν καλύπτει αντικειμενικές δαπάνες και συνεπώς δεν συμπληρώνεται στη δήλωση, επειδή καταβάλλεται εφάπαξ και η πηγή προέλευσής της εξαντλείται με τον τοκετό.

Ποια ποσά δεν έχουν προσυμπληρωθούν στο έντυπο Ε1.

Με την απόφαση Αρ. Πρωτ.: Α 1179/11-12-2024 (ΦΕΚ Β' 6829/12-12-2024), η ΑΑΔΕ έδωσε οδηγίες για την αποστολή των βεβαιώσεων αποδοχών, τόκων και μερισμάτων για τα εισοδήματα του έτους 2024. Βάσει αυτής της απόφασης δεν θα σταλούν βεβαιώσεις και συνεπώς δεν θα προσυμπληρωθούν στο έντυπο Ε1 οι παρακάτω κατηγορίες.

i) Τα ποσά που καταβάλλονται σε μισθωτούς και αφορούν αποζημίωση εξόδων διαμονής και σίτισης, ημερήσια αποζημίωση, αποζημίωση εξόδων κίνησης (περ. α’ και β’ παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4172/2013), καθόσον τα ποσά αυτά καταβάλλονται προκειμένου να αποζημιωθεί ο υπάλληλος για τα έξοδα που πραγματοποίησε για λογαριασμό της υπηρεσίας του,

ii) Η πρόσθετη μηνιαία αποζημίωση χρήσης και συντήρησης οχήματος της παρ. 7 του άρθρου 56 του ν. 4611/2019 (Α’ 73) που καταβάλλεται σε εργαζόμενους που απασχολούνται στη μεταφορά ή διανομή προϊόντων και αντικειμένων και οι οποίοι χρησιμοποιούν για την εκτέλεση της εργασίας τους μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα δικής τους ιδιοκτησίας, νομής ή κατοχής (ΔΕΑΦ Α 1152016 ΕΞ 2019/29.10.2019 έγγραφο),

iii) Η ελεγκτική αποζημίωση που καταβάλλεται στους επιθεωρητές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που διενεργούν ελέγχους [παρ. 1 του άρθρου 70 του ν. 4647/2019 (Α’ 204)],

iv) Τα έξοδα κίνησης που χορηγούνται στους προέδρους συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων και στους προέδρους δημοτικών κοινοτήτων [άρθρο 80Α του ν. 3852/2010 (Α’ 87)],

v) Η αποζημίωση έναντι οδοιπορικών εξόδων που καταβάλλεται σε Εθνοφύλακες [άρθρο 65 του ν. 5018/2023, (Α’ 25)],

vi) Οι αποζημιώσεις εξόδων κίνησης και εξόδων παράστασης που καταβάλλονται από την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών [παρ. 1 του άρθρου 52 του ν. 4871/2021 (Α’ 246)],

vii) Το επίδομα που χορηγείται στους δικαστικούς λειτουργούς και στα μέλη του κυρίου προσωπικού του ΝΣΚ προκειμένου για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διεκπεραίωση των υποθέσεων, καθώς και για την αντιστάθμιση δαπανών στις οποίες υποβάλλονται κατά την άσκηση του λειτουργήματός τους και των καθηκόντων τους [άρθρο 30 και παρ. Α3 του άρθρου 33 του ν. 3205/2003 (Α’ 297)], όπως και η αποζημίωση εξόδων παράστασης που χορηγείται στους δικαιούχους δικαστικούς λειτουργούς και μέλη του κυρίου προσωπικού του ΝΣΚ (παρ. Α6 του άρθρου 30 και παρ. Α6 του άρθρου 33 ν. 3205/2003),

viii) Το Επίδομα Στέγασης που σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4472/2017 (Α’ 74) θεσπίζεται από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για νοικοκυριά που διαμένουν σε μισθωμένη κατοικία ή επιβαρύνονται με το κόστος εξυπηρέτησης στεγαστικού δανείου πρώτης κατοικίας και το οποίο σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 4 του ίδιου ως άνω άρθρου και νόμου δεν εμπίπτει σε καμία κατηγορία εισοδήματος,

ix) Οι οικονομικές ενισχύσεις που δόθηκαν στο πλαίσιο ενίσχυσης πληγέντων από φυσικές καταστροφές, στήριξης του εγχώριου τουρισμού, καθώς και στο πλαίσιο ενίσχυσης του εισοδήματος της οικογένειας και των νέων [ενδεικτικά, Market Pass άρθρου 46 του ν. 5045/2023 (Α’ 136) και άρθρου 35 του ν. 5058/2023 (Α’ 170), ενίσχυση πρώτης αρωγής έναντι στεγαστικής συνδρομής του άρθρου 24Α του ν. 4797/2021 (Α’ 66), οικονομικές διευκολύνσεις του άρθρου 37 του ν. 5086/2024 (Α’ 23) (Thessaly και Evros Pass), καθώς και του άρθρου 99 του ν. 5079/2023 (Α’ 215) για τη νήσο Ρόδο), Youth Pass άρθρου 47 του ν. 5045/2023 (Α’ 136), ενίσχυση για την κάλυψη εξόδων έκτακτου ελέγχου ηλεκτρικών εγκαταστάσεων του άρθρου 27 του ν. 5049/2023 (Α’ 152) προς κάλυψη συγκεκριμένων δαπανών.

x) Το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ του άρθρου 15 του ν. 5143/2024 (Α’ 161) που καταβάλλεται, σε ετήσια βάση, στους δικαιούχους παροχής γάλακτος σύμφωνα με την υπ’ αρ. 43726/07-06-2019 κοινή υπουργική απόφαση με θέμα «Παροχή μέσων ατομικής προστασίας σε υπαλλήλους των Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού και των νομικών προσώπων αυτών και μέτρα προληπτικής ιατρικής» (Β’ 2208).

Προσοχή:

Ομοίως δεν αποστέλλεται αρχείο, για τις περιπτώσεις των αναδρομικών που αφορούν αποβιώσαντες και τα οποία έχουν εισπραχθεί από τους κληρονόμους και όχι από τον αποβιώσαντα, καθώς τα ποσά αυτά δεν εμπίπτουν στην έννοια του εισοδήματος.

Επιδόματα ΟΠΕΚΑ

Ακόμη ο ΟΠΕΚΑ δεν αποστέλλει αρχείο για τις ακόλουθες παροχές και υπηρεσίες που χορηγεί και διαχειρίζεται:

i) Έξοδα κηδείας της περ. γ’ του άρθρου 4 του ν. 4520/2018 (Α’ 30),

ii) Παροχές και υπηρεσίες του Λογαριασμού Αγροτικής Εστίας σύμφωνα με τον ν. 3050/2002 (περ. δ’ του άρθρου 4 του ν. 4520/2018),

iii) Προνοιακές παροχές, οικονομικές και εισοδηματικές ενισχύσεις και κοινωνικές υπηρεσίες για την οικονομική στήριξη ενίσχυση ειδικών και ευπαθών ομάδων (υποπερ. αα’, ββ’, γγ’ της περ. στ’ του άρθρου 4 του ν. 4520/2018),

iv) Παροχή της περ. θ’ του άρθρου 4 του ν. 4520/2018,

[(θ) η χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας στους μοναχούς και μοναχές που είναι εγγεγραμμένοι στα μοναχολόγια Ιερών Μονών ή Μητροπόλεων της Ελλάδας, εγκαταβιούν στις Ιερές Μονές ή τα εξαρτήματα αυτών και δεν συνταξιοδοτούνται από Φορέα ημεδαπής, πλην ΟΠΕΚΑ, ή αλλοδαπής. Το δικαίωμα αυτό παρέχεται και στους Έλληνες το γένος, κληρικούς και μοναχούς των Πατριαρχείων της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, καθώς και μοναχούς της Ιεράς Μονής Σινά)]

v) Επίδομα ομογενών προσφύγων που χορηγείται βάσει των διατάξεων του ν.δ. 57/1973 (Α’ 149) στο πλαίσιο παροχής προγραμμάτων Κοινωνικής Προστασίας του οποίου η διαδικασία χορήγησης προβλέπεται από τις υπό στοιχεία Γ1α/οικ842/19.4.1988 (Β’ 242), Π3οικ/603/23.2.1994 (Β’ 148), Π3οικ.2091/6.6.1995 (Β’ 537), Π3/οικ.3427/5.10.1995 (Β’ 868) υπουργικές αποφάσεις (εκτός του μηνιαίου χρηματικού βοηθήματος),

vi) Επίδομα γέννησης [άρθρο 1 του ν. 4659/2020 (Α’ 21)] που χορηγείται στους δικαιούχους και το οποίο σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10, μεταξύ άλλων, απαλλάσσεται από κάθε φόρο και εισφορά και δεν προσμετράται στο συνολικό, πραγματικό ή τεκμαρτό οικογενειακό εισόδημα.

Είναι ακόμη αφορολόγητα

1.       H οικονομική ενίσχυση αναδοχής άρθρου 12 του ν. 4538/2018 (Α’ 85),

2.       H πρόσθετη αποζημίωση ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού που μετακινείται για τις ανάγκες αντιμετώπισης του κορωνοϊού COVID-19 (άρθρο 170 του ν. 4759/2020, (Α’ 141),

3.       Oι ανταποδοτικές υποτροφίες της παρ. 11 του άρθρου 237 και της παρ. 2 του άρθρου 283 του ν. 4957/2022 (Α’ 141) για την παροχή ερευνητικού, επιστημονικού, διοικητικού, τεχνικού και λοιπού υποστηρικτικού έργου των δραστηριοτήτων των ΑΕΙ και ερευνητικών/τεχνολογικών φορέων, καθώς αυτές δεν υπόκεινται σε φόρο.

Ειδικά, οι υποτροφίες αριστείας και τα βραβεία που χορηγούν ΑΕΙ σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 237 και την παρ. 1 του άρθρου 283 του ν. 4957/2022, καθώς και τα χορηγούμενα ποσά σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 24 του ν. 4386/2016 (Α’ 83), δεν αποτελούν εισόδημα,

4.       Oι έκτακτες εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις ευάλωτων προσώπων που δόθηκαν τον Δεκέμβριο του 2024 [(παρ. 1 και 4 άρθρου 18 του ν. 5162/2024 (Α’ 198)], οι οποίες είναι αφορολόγητες και δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα. Με τον ίδιο κωδικό αποστέλλεται και η εφάπαξ χρηματική παροχή που καταβάλλεται από τη ΔΥΠΑ σε πρόσωπα που καταρτίζουν Ψηφιακό Ατομικό Σχέδιο Δράσης ύψους 300 ευρώ [παρ. 4 άρθρο 17 του ν. 4921/2022 (Α’ 75)].

5.       Tα επιδόματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης και αναζήτησης εργασίας στα πλαίσια δράσεων συμβουλευτικής που καταβλήθηκαν σε ανέργους μέσα στο έτος 2024, τα οποία, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 30 του ν. 4144/2013 (Α’ 88) όπως αυτό διαμορφώθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 64 του ν. 4756/2020 και βάσει των όσων διευκρινίσθηκαν και με την υπό στοιχεία ΠΟΛ.1124/2018 εγκύκλιο, απαλλάσσονται από κάθε φόρο, δεν υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου και δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

6.       H ειδική παροχή προστασίας μητρότητας μη μισθωτών που καταβάλλεται από τη ΔΥΠΑ δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 151 του ν. 5078/2023 (Α’ 211), η οποία είναι αφορολόγητη και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

7.       H εφάπαξ οικονομική ενίσχυση συνταξιούχων του άρθρου 3 του ν. 5045/2023, καθώς και η έκτακτη εφάπαξ οικονομική ενίσχυση των συνταξιούχων του άρθρου 17 του ν. 5162/2024, οι οποίες είναι αφορολόγητες και δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

8.       Oι αποζημιώσεις ειδικού σκοπού που χορηγήθηκαν σε εργαζόμενους στα πλαίσια αντιμετώπισης των συνεπειών που επέφεραν έκτακτα γεγονότα (φυσικές καταστροφές, πόλεμος στην Ουκρανία) και εφόσον αυτές καταβλήθηκαν εντός του έτους 2024 ανεξαρτήτως του έτους στο οποίο ανάγονται. Ενδεικτικά, με τον κωδικό αυτό αποστέλλονται οι κάτωθι αποζημιώσεις οι οποίες, μεταξύ άλλων, είναι αφορολόγητες και δεν υπόκεινται σε οποιαδήποτε εισφορά:

α) Έκτακτη οικονομική ενίσχυση ως αποζημίωση ειδικού σκοπού του άρθρου δέκατου τρίτου της από 14.3.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (κυρωθείσα με το άρθρο 3 του ν. 4682/2020, (Α’ 76) εργαζομένων σε επιχειρήσεις πληγείσες από πυρκαγιές ή άλλες φυσικές καταστροφές (άρθρο 6Α του ν. 4797/2021, όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 70 του ν. 5045/2023, Α’ 136),

β) Έκτακτη οικονομική ενίσχυση ως αποζημίωση ειδικού σκοπού του άρθρου 79 του ν. 4949/2022 (Α’ 126), καθώς και το επίδομα εορτών Πάσχα 2024 των εργαζομένων στον κλάδο γουνοποιίας, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τέθηκαν σε αναστολή, δυνάμει της υπ’ αρ. 43227/27.08.2024 (Β’ 4908) κοινής υπουργικής απόφασης.

9.       Η έκτακτη και τακτική οικονομική ενίσχυση πληγέντων από φυσικές καταστροφές του άρθρου 73 του ν. 5043/2023 (Α’ 91), η οποία είναι αφορολόγητη, δεν εμπίπτει σε καμία κατηγορία εισοδήματος και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

10.   Η μηνιαία ισόβια τιμητική παροχή στους Έλληνες οπλίτες λόγω συμμετοχής τους στα γεγονότα της Κύπρου τα έτη 1964, 1967 και 1974, που σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 95 του ν. 4714/2020 είναι αφορολόγητη, και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά κριτήρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα

11.   Η ειδική σύνταξη των παθόντων και των οικογενειών όσων απεβίωσαν στο σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023, η οποία σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 57 του ν. 5039/2023 (Α’ 83) είναι αφορολόγητη και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά κριτήρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

 Αλωνιάτης Απόστολος

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

  Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 18 Μαΐου 2025.