Πώς οι κληρονόμοι βαρύνονται εν αγνοία τους με οφειλές προσώπων που δεν υπάρχουν
Το κενό ενημέρωσης και η παλαιότητα των συστημάτων της ΑΑΔΕ
Προ δυσάρεστων εκπλήξεων βρίσκονται συχνά οι φορολογούμενοι, οι οποίοι έχουν κληρονομήσει περιουσιακά στοιχεία συγγενικών τους προσώπων, καθώς προσέρχονται στις οικείες ΔΟΥ για να αναλάβουν τη διαδικασία διαγραφής των θανόντων από τα μητρώα των εφοριών. Έτσι, παρά το γεγονός ότι σε πολλές των περιπτώσεων δεν διαπιστώνουν οφειλές των θανόντων προς το κράτος, στη συνέχεια βρίσκονται αντιμέτωποι οι ίδιο με μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Ο λόγος είναι ότι συχνά υφίστανται οφειλές των θανόντων, για τις οποίες δεν ενημερώθηκαν όταν κατέφυγαν στη ΔΟΥ για τη δήλωση θανάτου και τη διαγραφή του θανόντος από το μητρώο.
Καταλογισμός οφειλής σε μη υπαρκτό πρόσωπο
Χαρακτηριστικό είναι μάλιστα το παράδειγμα που παρουσιάζει στην ετήσια έκθεσή του ο Συνήγορος του Πολίτη, βάσει του οποίου η οφειλή από εκκαθάριση συμπληρωματικής δήλωσης φόρου έχει βεβαιωθεί στον θανόντα μετά το θάνατό του – σε πρόσωπο μη υπαρκτο δηλαδή – και στη συνέχεια έχει συνδεθεί με τον ΑΦΜ του. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι ο πολίτης δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή, βαρύνεται με προσαυξήσεις για εκπρόθεσμη καταβολή.
Καθυστερημένοι ειδοποίηση των κληρονόμων
Ωστόσο, οι κληρονόμοι ουδέποτε ειδοποιούνται σε αυτή την περίπτωση για την εν λόγω οφειλή, παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία τους είναι καταχωρημένα στο TAXIS, όπου εμφανίζονται ως κληρονόμοι, παρά μόνο όταν η φορολογική διοίκηση διεκδικεί το ποσό της οφειλής, το οποίο πλέον έχει επιβαρυνθεί με τις προσαυξήσεις.
Έτσι, όταν οι κληρονόμοι προβούν σε δήλωση θανάτου στη ΔΟΥ, το μητρώο ενημερώνεται για την ταυτότητά τους και τα στοιχεία του ΑΦΜ τους. Αμέσως μετά διαγράφεται το ΑΦΜ του θανόντος, και έτσι οι κληρονόμοι παύουν να έχουν πρόσβαση στα στοιχεία του. Επομένως, οποιαδήποτε οφειλή βεβαιώνεται σε βάρος του θανόντος μετά το θάνατό του, γίνεται γνωστή στους κληρονόμους μόνο όταν τους βεβαιώνεται ή τους γνωστοποιείται με κάποια μορφή ειδοποίησης από τη φορολογική διοίκηση.
Παρά το γεγονός ότι καλόπιστα ο κληρονόμος δεν έχει ενημερωθεί και επομένως δεν έχει προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια ως προς τις συγκεκριμένες οφειλές, σχετίζεται άμεσα με αυτές, με αποτέλεσμα όταν πλέον ενημερώνεται για την ύπαρξή τους, να έχουν διογκωθεί σημαντικά λόγω των προσαυξήσεων.
Αδυναμία απαλλαγής του κληρονόμου για λόγους ανωτέρας βίας
Στη συνέχεια η φορολογική διοίκηση, επικαλούμενη την κατάργηση του άρθρου 6 παράγραφος 4 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, το οποίο ανέφερε ότι ο «οφειλέτης δύναται να ζητά απαλλαγή των ληξιπρόθεσμων οφειλών για λόγους ανωτέρας βίας». Έτσι, οι κληρονόμοι στερούνται του δικαώματος μερικής ή ολικής διαγραφής των προσαυξήσεων.
Τα ζητήματα που προκύπτουν
Από τη διαδικασία τα προβλήματα που προκύπτουν είναι δύο. Αφενός ότι σχετίζεται ο θανών με φορολογικές οφειλές που προκύπτουν μετά το θάνατό του. Αφετέρου ότι ο κληρονόμος δεν ενημερώνεται εγκαίρως για τις συγκεκριμένες οφειλές και δεν έχει δικαίωμα διαγραφής των προσαυξήσεων επικαλούμενος λόγους ανωτέρας βίας.
Η τοποθέτηση του Συνηγόρου του Πολίτη
Για το συγκεκριμένο ζήτημα ο Συνήγορος του Πολίτη εκτιμά ότι θα πρέπει να προστατεύεται ο καλόπιστος κληρονόμος, ο οποίος έχει προβεί εμπρόθεσμα σε δήλωση θανάτου του εκλιπόντος και ταυτόχρονα έχει λάβει γνώση των οφειλών που υπάρχουν, κατά το χρόνο του θανάτου, δηλαδή κατά το χρόνο στον οποίο ανατρέχει το κληρονομικό του δικαίωμα.
ΑΑΔΕ: Τεχνικά προβλήματα λόγω παλαιότητας των πληροφοριακών συστημάτων
Από την πλευρά της, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, δια του διοικητή της Γιώργου Πιτσιλή, απάντησε ότι «τεχνικά προβλήματα που συνδέονται με την παλαιότητα δομικών πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ δυσχεραίνουν το έργο του προσωπικού μας. Είμαστε όμως έτοιμοι να διορθώσουμε οποιοδήποτεο λάθος έχει δημιουργηθεί προκειμένου κανείς φορολογούμενος να μην αποστερηθεί το θεμελιώδες δικαίωμά του για έννομη προστασία».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου