ΕΜΜΕΣΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ – ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Γράφει ο Θοδωρής Καβούνης

 

ΕΜΜΕΣΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ – ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ

Γράφει ο Θοδωρής Καβούνης

 

Η συχνότητα με την οποία προβαίνει  ο φορολογικός έλεγχος στην εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών ελέγχου αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Με τις έμμεσες τεχνικές ελέγχου το εισόδημα του φορολογούμενου προσδιορίζεται έμμεσα και όχι άμεσα, ήτοι η ανεύρεση της διαφεύγουσας φορολογητέας ύλης γίνεται με κάθε διαθέσιμο στοιχείο, πληροφορία ή δεδομένο που διαθέτει η φορολογική διοίκηση. Σε προηγούμενη αρθρογραφία αναλύθηκαν τόσο οι προϋποθέσεις εφαρμογής των έμμεσων τεχνικών ελέγχου όσο και η μέθοδος της αρχής των αναλογιών. Στο παρόν άρθρο θα παρουσιαστεί η μέθοδος ανάλυσης ρευστότητας του φορολογούμενου.

ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ

Η φορολογική αρχή εφαρμόζοντας την αρχή της ανάλυσης ρευστότητας επιδιώκει την ανεύρεση της αποκρυβείσας φορολογητέας ύλης των φορολογούμενων ανεξάρτητα από το αν είναι επιτηδευματίες ή όχι συγκρίνοντας τις δαπάνες που πραγματοποίησε ο φορολογούμενος κατά την διάρκεια του ελεγχόμενου έτους με τα έσοδα που απέκτησε το ίδιο διάστημα. Κατά την μέθοδο αυτή δημιουργείται ισοζύγιο με δύο βασικές στήλες: «Πηγές Κεφαλαίων/Εσόδων» και «Αναλώσεις Κεφαλαίων/Εσόδων». Στην πρώτη στήλη Πηγές Κεφαλαίων/Εσόδων περιλαμβάνονται τα κάθε μορφής έσοδα που έχουν εισπραχθεί στην διάρκεια της ελεγχόμενης φορολογικής περιόδου, των οποίων αποδεικνύεται η πραγματοποίηση και η νομιμότητα των συναλλαγών, ενώ στην δεύτερη στήλη Αναλώσεις Κεφαλαίων /Εσόδων περιλαμβάνονται όλες οι πραγματοποιηθείσες αναλώσεις κατά τη διάρκεια της ελεγχόμενης φορολογικής περιόδου.

            Ειδικότερα στην πρώτη στήλη «Πηγές Κεφαλαίων/Εσόδων» αθροίζονται:

1.      Τα υπόλοιπα των χρηματοπιστωτικών λογαριασμών (στην Ελλάδα ή και στο Εξωτερικό) προσωπικών, οικογενειακών και επαγγελματικών κατά την έναρξη της ελεγχόμενης χρήσης.

2.      Τα διαθέσιμα μετρητά ή και το υπόλοιπο ταμείου στην αρχή της ελεγχόμενης χρήσης (το υπόλοιπο ταμείου αφορά την περίπτωση ατομικής επιχείρησης με διπλογραφικά βιβλία).  

3.       Οι αναλήψεις από επιχειρήσεις όπου συμμετέχει ο φορολογούμενος, (όχι ατομικής επιχείρησης).

4.      Τα ακαθάριστα έσοδα από την ατομική άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας του φορολογούμενου.

5.       Τα έσοδα από λοιπές πηγές εισοδήματος όπως:
• τα μισθώματα από εκμίσθωση ακινήτων (εκτός τεκμαρτών)
• το εισόδημα από κινητές αξίες
•το εισόδημα από γεωργικές επιχειρήσεις
• το δηλωθέν εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες
• το εισόδημα από λοιπές πηγές

6.      Οι εισπράξεις από λοιπά μη φορολογητέα έσοδα, όπως αποζημιώσεις, επιδοτήσεις, δωρεές κ.λπ.

7.       Τα έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων (προσωπικών, οικογενειακών ή και επαγγελματικών).

8.      Τα ποσά δανείων από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα κάθε μορφής, από  ιδιώτες, κ.λπ ( προσωπικά, οικογενειακά ή επαγγελματικά σε περίπτωση ατομικής επιχείρησης).

9.      Τα λοιπά έσοδα πάσης φύσεως φορολογητέα ή μη.

10.  Οι αυξήσεις πληρωτέων λογαριασμών. Στους πληρωτέους λογαριασμούς περιλαμβάνονται οι υποχρεώσεις από αγορές, δαπάνες γενικά καθώς και φορολογικές υποχρεώσεις, οι οποίες οφείλονται στο τέλος κάθε ελεγχόμενου έτους.

11.   Οι μειώσεις λογαριασμών εισπρακτέων. Στους εισπρακτέους λογαριασμούς περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις από πωλήσεις επαγγελματικές, προσωπικές κ.λπ. καθώς και απαιτήσεις φορολογικές(επιστροφές φόρων κ.λπ.), οι οποίες είναι απαιτητές στο τέλος κάθε ελεγχόμενου έτους.

12.   Η αύξηση των προκαταβολών που εισπράχθηκαν έναντι εσόδων επομένων ετών.

13.  Οι λοιπές περιπτώσεις εσόδων. Το εν λόγω πεδίο περιλαμβάνει οποιαδήποτε άλλη περίπτωση εσόδου που δεν αναφέρεται παραπάνω.

Στην δεύτερη στήλη «Αναλώσεις Κεφαλαίων/Εσόδων» αθροίζονται:

1.      Τα υπόλοιπα των χρηματοπιστωτικών λογαριασμών (στην Ελλάδα ή και στο Εξωτερικό) προσωπικών, οικογενειακών και επαγγελματικών κατά την λήξη της ελεγχόμενης χρήσης.

2.      Τα διαθέσιμα μετρητά ή και το υπόλοιπο του ταμείου στο τέλος της ελεγχόμενης χρήσης (σε περίπτωση ατομικής επιχείρησης με διπλογραφικά βιβλία).

3.      Οι εισφορές σε λογαριασμούς επιχειρήσεων όπου συμμετέχει ο φορολογούμενος, (όχι ατομικές επιχειρήσεις)

4.      Η συνεισφορά ποσών για συμμετοχή στο κεφάλαιο κάθε μορφής επιχειρήσεων

5.      Οι αγορές περιουσιακών στοιχείων (προσωπικών, οικογενειακών και επαγγελματικών). Στο εν λόγω πεδίο περιλαμβάνονται οι ανεγέρσεις οικοδομών, οι αγορές ΕΙΧ, δίτροχων κ.λπ. οχημάτων, πλοίων -σκαφών αναψυχής, αεροσκαφών και επενδυτικών αγαθών καθώς και οι δαπάνες που αφορούν βελτιώσεις αυτών.

6.      Οι αγορές εμπορευμάτων, πρώτων και βοηθητικών υλών και λοιπών αγαθών αναγκαίων για την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας.

7.       Οι επαγγελματικές, επιχειρηματικές δαπάνες πάσης φύσεως. Να σημειωθεί ότι στην περίπτωση που οι αποσβέσεις συμπεριλαμβάνονται στις συνολικά δηλωθείσες επαγγελματικές δαπάνες για την εφαρμογή της συγκεκριμένης τεχνικής θα πρέπει με το ποσό των αποσβέσεων να μειωθούν οι επαγγελματικές δαπάνες που θα καταχωρηθούν στην αντίστοιχη ένδειξη γιατί οι αποσβέσεις δεν αποτελούν πραγματικές καταβολές.

8.      Τα ποσά αποπληρωμής προσωπικών ή επαγγελματικών δανείων. Στο πεδίο αυτό αναγράφεται μόνο το χρεολύσιο, ενώ το ποσό των τόκων ανάλογα με το είδος του δανείου (προσωπικό ή επαγγελματικό) συμπεριλαμβάνεται στις δαπάνες είτε στις προσωπικές - οικογενειακές είτε στις επαγγελματικές.

9.      Τα ποσά για ασφάλιστρα, αποζημιώσεις, δωρεές και λοιπές δαπάνες.

10.  Τα ποσά για φόρους, τέλη εισφορές και πρόστιμα κάθε μορφής.

11.  Τα ποσά για κάθε είδους δαπάνες διαβίωσης (προσωπικές ή οικογενειακές), καθώς και οι δαπάνες που αφορούν επισκευές και συντηρήσεις των προσωπικών ή οικογενειακών περιουσιακών στοιχείων (δαπάνες για το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων του φορολογουμένου του/της συζύγου και των προστατευόμενων μελών αυτών).

12.  Οι μειώσεις των Πληρωτέων λογαριασμών. Στους πληρωτέους λογαριασμούς περιλαμβάνονται οι υποχρεώσεις από αγορές, δαπάνες γενικά, καθώς και φορολογικές υποχρεώσεις οι οποίες οφείλονται στο τέλος κάθε ελεγχόμενου έτους. Να επισημανθεί ότι στο εν λόγω πεδίο δεν περιλαμβάνονται τα δάνεια, τα οποία αναγράφονται στο πεδίο (8) «Ποσά αποπληρωμής προσωπικών ή επαγγελματικών δανείων».

13.  Οι αυξήσεις Εισπρακτέων λογαριασμών. Στους εισπρακτέους λογαριασμούς περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις από πωλήσεις επαγγελματικές, προσωπικές και φορολογικές κ.λπ. οι οποίες είναι απαιτητές στο τέλος κάθε ελεγχόμενου έτους.

14.  Οι χορηγήσεις δανείων σε τρίτους.

15.  Η μείωση προκαταβολών που εισπράχτηκαν έναντι εσόδων επομένων ετών.

16.  Λοιπές περιπτώσεις αναλώσεων. Αναγράφεται οποιαδήποτε άλλη περίπτωση δαπάνης ή αγοράς που δεν αναφέρεται παραπάνω.

Η διαφορά που προκύπτει από την αφαίρεση του αθροίσματος των κονδυλίων της στήλης «Αναλώσεις Κεφαλαίων/Εσόδων»  από το άθροισμα των κoνδυλίων της στήλης «Πηγές Κεφαλαίων/Εσόδων» εφόσον είναι αρνητική ελέγχεται ως μη δηλούμενο εισόδημα και εφόσον δεν αιτιολογείται υπόκειται σε φορολόγηση.

 

ΘΟΔΩΡΗΣ Δ. ΚΑΒΟΥΚΗΣ

Δικηγόρος – Οικονομολόγος

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα 1Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 29 Μαρτίου  2026