Δικαιολογητικά που απαιτούνται για ειδικές περιπτώσεις δηλώσεων εισοδήματος Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης • Λήγει η καταγραφή των ανελκυστήρων στο Ενιαίο Μητρώο. • Υποχρεωτική καταγραφή του αριθμού μητρώου στα φορολογικά παραστατικά. • Καταργείται η χειρόγραφη θεώρηση του Βιβλίου Ατελειών για τους επαγγελματίες αλιείς

 

Δικαιολογητικά που απαιτούνται για ειδικές περιπτώσεις δηλώσεων εισοδήματος

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης  

·         Λήγει η καταγραφή των ανελκυστήρων στο Ενιαίο Μητρώο.

·         Υποχρεωτική καταγραφή του αριθμού μητρώου στα φορολογικά παραστατικά.

·         Καταργείται η χειρόγραφη θεώρηση του  Βιβλίου Ατελειών για τους επαγγελματίες αλιείς

Πλησιάζουμε στη λήξη της παράτασης της καταγραφής στο Ενιαίο Μητρώο Ανελκυστήρων των ανελκυστήρων όλης της χώρας. Σύμφωνα με την απόφαση  Αριθμ. 94640  «Παράταση της προθεσμίας ολοκλήρωσης απογραφής ανελκυστήρων στο μητρώο της παρ. 5 του άρθρου 11Α του ν. 3982/2011», οι Υπουργοί Ανάπτυξης  και  Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έδωσαν παράταση στην υποχρέωση αυτή έως και της 30 Ιουνίου 2026, δηλαδή μέχρι το τέλος της εβδομάδας που έρχεται.

Όμως η υποχρέωση των εμπλεκομένων με τους ανελκυστήρες δεν  είναι μόνο η καταγραφή του ανελκυστήρα στο Ενιαίο Μητρώο Ανελκυστήρων σύμφωνα με τον νόμο που προαναφέραμε (ν.3982/2011).

Ποιοι έχουν υποχρέωση να τους δηλώσουν

Η απογραφή των ανελκυστήρων στο Μητρώο γίνεται με ευθύνη των ιδιοκτητών ή των διαχειριστών ή των νόμιμων εκπροσώπων.  Δικαίωμα υποβολής έχουν:

·         Οι ιδιοκτήτες ή οι διαχειριστές κτιρίων, ή οι νόμιμοι εκπρόσωποι αυτών και

·         Οι υπεύθυνοι συντηρητές ή εγκαταστάτες των ανελκυστήρων, με βάση το ισχύον πλαίσιο.

·         Η απογραφή των ανελκυστήρων στο μητρώο γίνεται µε ευθύνη των ιδιοκτητών, ή των διαχειριστών, ή νόμιμων εκπροσώπων τους.

Για κάθε ανελκυστήρα δηλώνονται υποχρεωτικά τα στοιχεία του ιδιοκτήτη ή διαχειριστή, η διεύθυνση εγκατάστασης, ο αριθμός των στάσεων, το έτος κατασκευής, καθώς και τα στοιχεία του συντηρητή. Επιπλέον, σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει ακόμη και “σφράγιση” του ασανσέρ».

Πρόστιμα για την μη απογραφή

Η μη απογραφή εντός της ανωτέρω προθεσμίας επισύρει διοικητικό πρόστιμο ανά ανελκυστήρα ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια με χρήση κατοικίας, δύο χιλιάδων πεντακοσίων (2.500) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια με επαγγελματική ή μικτή χρήση και πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια προσπελάσιμα από το ευρύ κοινό της περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 4 της υπό στοιχεία οικ. Φ.Α./9.2/οικ.28425/1245/22.12.2008 κοινής υπουργικής απόφασης.

Καταγραφή του μοναδικού αριθμού ανελκυστήρα στα παραστατικά

Σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 11 του ν.3982/2011, ο υπεύθυνος συντηρητής ή ο εγκαταστάτης ανελκυστήρα υποχρεούται, κατά την έκδοση του προβλεπόμενου φορολογικού παραστατικού για παροχή υπηρεσιών συντήρησης ή εγκατάστασης, να αναγράφει σε αυτό τον αριθμό απογραφής του ανελκυστήρα στο Μητρώο.

Πρόστιμο από την μη αναγραφή

Η παράλειψη αναγραφής του αριθμού απογραφής ή η αναγραφή προδήλως ανακριβούς αριθμού συνιστά διοικητική παράβαση.

Εφόσον από τον διενεργούμενο έλεγχο διαπιστωθεί ότι κατά τον χρόνο παροχής των υπηρεσιών ο ανελκυστήρας δεν είχε απογραφεί, επιβάλλονται στον εκδότη του προβλεπόμενου φορολογικού παραστατικού για παροχή υπηρεσιών συντήρησης ή εγκατάστασης οι ίδιες διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται για τον ιδιοκτήτη ή διαχειριστή , ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου.

 Αρμόδια υπηρεσία για τον έλεγχο συμμόρφωσης των υποχρέων της παρούσας και για την επιβολή των διοικητικών κυρώσεων ορίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ορίζεται η ημερομηνία από την οποία εκκινεί η υποχρέωση .

Με όμοια απόφαση δύνανται να καθορίζονται ο τύπος, η διαδικασία και το περιεχόμενο της αναγραφής επί του φορολογικού παραστατικού, οι μηχανισμοί ελέγχου συμμόρφωσης, ο τρόπος διασταύρωσης των δεδομένων και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της υποχρέωσης αναγραφής και του προστίμου.

Φορολογικές δηλώσεις

Στην ενότητα αυτή ας δούμε ορισμένα θέματα που αφορούν την κατάθεση των φορολογικών δηλώσεων και τι γίνεται όταν ζητηθεί από την διοίκηση η προσκόμιση δικαιολογητικών στη  υπηρεσία, μετά την κατάθεση των δηλώσεων ηλεκτρονικά.

Δηλώσεις με επιφύλαξη

Οι δηλώσεις με επιφύλαξη υποβάλλονται με χρήση της διαδικτυακής Υπηρεσίας υποβολής δηλώσεων μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE. Εντός χρονικού διαστήματος 30 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης οι φορολογούμενοι οφείλουν να προσκομίσουν στην αρμόδια, για την εξέταση της επιφύλαξης, υπηρεσία τα απαραίτητα δικαιολογητικά, τα οποία αποδεικνύουν τους ισχυρισμούς τους και τον λόγο της επιφύλαξης, προκειμένου να εκκαθαριστούν οι δηλώσεις και να εκδοθούν οι πράξεις διοικητικού προσδιορισμού φόρου από την υπηρεσία αυτή εντός της προβλεπόμενης από το άρθρο 24 παρ. 1 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας [ΚΦΔ- ν. 5104(ΦΕΚ Α' 58/19-04-2024)], προθεσμίας των 90 ημερών από την υποβολή της δήλωσης. Σε περίπτωση που τα απαιτούμενα δικαιολογητικά δεν προσκομιστούν εντός της προαναφερθείσας προθεσμίας των 30 ημερών, οι δηλώσεις εκκαθαρίζονται, χωρίς να ληφθεί υπόψη η επιφύλαξη, δεδομένου ότι, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 24 του ΚΦΔ, η επιφύλαξη δεν συνεπάγεται την αναστολή της είσπραξης του φόρου.

Εικόνα 1: Δήλωση επιφύλαξης σε φυσικά πρόσωπα

Η δήλωση που υποβάλλεται με επιφύλαξη βάσει του άρθρου 24 του ΚΦΔ, ελέγχεται μόνο ως προς το λόγο της επιφύλαξης, εκτός εάν κριθεί απαραίτητος ο έλεγχος δικαιολογητικών και ο φορολογούμενος ειδοποιηθεί μέσω μηνύματος σύμφωνα με τα οριζόμενα παρακάτω [(δηλαδή στις παρ. 4 και 5 του άρθρου 4 της απόφασης Α.1062/2026 «Τύπος και περιεχόμενο της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων φορολογικού έτους 2025, των λοιπών εντύπων και των δικαιολογητικών εγγράφων που συνυποβάλλονται με αυτή. Τύπος και περιεχόμενο της πράξης διοικητικού/διορθωτικού προσδιορισμού φόρου φορολογικών ετών 2025 και εφεξής (ΦΕΚ Β' 1280/09-03-2026)].

Δηλώσεις με επιφύλαξη μπορούν να καταθέσουν και τα νομικά πρόσωπα. Οι δηλώσεις νομικών προσώπων με επιφύλαξη υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω διαδικτύου και εντός χρονικού διαστήματος τριών (3) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης οφείλουν οι φορολογούμενοι να προσκομίσουν στη Δ.Ο.Υ. εκτύπωση της δήλωσης και τα απαραίτητα δικαιολογητικά που αφορούν την επιφύλαξη.

Σε περίπτωση που τα απαιτούμενα δικαιολογητικά δεν προσκομιστούν της προθεσμίας των 3 ημερών, οι δηλώσεις εκκαθαρίζονται, χωρίς να ληφθεί υπόψη η επιφύλαξη

Εικόνα 2: Που αναγράφεται η επιφύλαξη για τα νομικά πρόσωπα

Πρόσκληση για προσκόμιση δικαιολογητικών

Στις περιπτώσεις που κριθεί απαραίτητος ο έλεγχος των δικαιολογητικών των αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων που υποβάλλονται με χρήση της διαδικτυακής Υπηρεσίας υποβολής δηλώσεων μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, οι φορολογούμενοι ειδοποιούνται μέσω μηνύματος να επισυνάψουν εντός της πλατφόρμας της υποβολής της δήλωσης ή να προσκομίσουν ή να αποστείλουν στην αρμόδια για την παραλαβή της δήλωσης υπηρεσία, μέσω της πλατφόρμας «Τα Αιτήματά μου» στην ψηφιακή πύλη myAADE, τα δικαιολογητικά εντός δεκαπέντε (15) ημερών.

 Μετά το πέρας της ανωτέρω προθεσμίας, οι δηλώσεις εκκαθαρίζονται από την υπηρεσία, διαγράφοντας ή διορθώνοντας, όπου απαιτείται, ποσά τα οποία συνεπάγονται φορολογική απαλλαγή, έκπτωση ή ελάφρυνση του δηλούμενου εισοδήματος ή μείωση του φόρου, τα οποία δεν καλύπτονται από ηλεκτρονικά αρχεία ούτε προσκομίζονται για αυτά τα κατάλληλα δικαιολογητικά από τον φορολογούμενο, τρόπους και στη συνέχεια εκδίδονται οι πράξεις προσδιορισμού φόρου, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 36 ΚΦΔ (σχετ. η υπό στοιχεία Ε.2162/2020 εγκύκλιος).

Οι Πράξεις Διοικητικού Προσδιορισμού Φόρου, στις περιπτώσεις αυτές, εκδίδονται από την υπηρεσία εκκαθάρισης της δήλωσης και κοινοποιούνται στους φορολογούμενους με βάση τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 5 του ΚΦΔ.

Η μη ανταπόκριση από τους φορολογούμενους στην πρόσκληση της ΑΑΔΕ να προσκομίσουν στοιχεία επισύρει τις κυρώσεις που προβλέπονται στις παρ. 1 ή 2, κατά περίπτωση, του άρθρου 53 του ΚΦΔ.

Δικαιολογητικά σε περίπτωση μη ηλεκτρονική υποβολής

Κατά την υποβολή των αρχικών δηλώσεων με χρήση της διαδικτυακής Υπηρεσίας υποβολής δηλώσεων μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει ηλεκτρονική πληροφόρηση για ορισμένα εισοδήματα και φόρους, δύναται να μην εκκαθαρίζεται άμεσα η δήλωση και να ζητηθεί να επισυναφθούν εντός της πλατφόρμας της υποβολής της δήλωσης ή να προσκομισθούν ή να αποσταλούν στην αρμόδια για την παραλαβή της δήλωσης υπηρεσία, μέσω της πλατφόρμας «Τα Αιτήματά μου» στην ψηφιακή πύλη myAADE, τα δικαιολογητικά εντός δεκαπέντε (15) ημερών. Στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται η προσκόμιση δικαιολογητικών που αφορούν μόνο σε κωδικούς της δήλωσης οι οποίοι κατά τον χρόνο υποβολής της δεν είναι προσυμπληρωμένοι, ούτε υπάρχει αναρτημένη πληροφορία για αυτούς. Σε κάθε περίπτωση μπορούν να ζητηθούν επιπλέον δικαιολογητικά, εφόσον κριθεί απαραίτητο από τον Προϊστάμενο της αρμόδιας υπηρεσίας.

Στη συνέχεια εκδίδονται από την υπηρεσία εκκαθάρισης της δήλωσης οι Πράξεις Διοικητικού Προσδιορισμού Φόρου, οι οποίες κοινοποιούνται στους φορολογούμενους με βάση τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 5 του ΚΦΔ.

Δικαιολογητικά για την υποβολή τροποποιητικής

Για τις τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των οποίων η αρχική δήλωση έχει υποβληθεί με χρήση της διαδικτυακής Υπηρεσίας υποβολής δηλώσεων μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE και ζητούνται δικαιολογητικά, προσκομίζονται ή αποστέλλονται με τους προβλεπόμενους τρόπους μόνο τα δικαιολογητικά που αφορούν σε κωδικούς της δήλωσης για τους οποίους δεν υπάρχει ηλεκτρονική πληροφόρηση. Η τροποποιητική δήλωση υποβάλλεται σε χειρόγραφη μορφή στην αρμόδια για την παραλαβή της υπηρεσία, εφόσον και η αρχική δήλωση έχει υποβληθεί σε χειρόγραφη μορφή στην αρμόδια υπηρεσία.

Δικαιολογητικά για δικαιολόγηση εισοδημάτων αλλοδαπής

Τα εισοδήματα αλλοδαπής προέλευσης αναγράφονται στους κωδικούς που προβλέπονται σε κάθε κατηγορία εισοδημάτων (από μισθωτή υπηρεσία και συντάξεις, από επιχειρηματική/αγροτική δραστηριότητα, από κεφάλαιο, από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου) στους Υποπίνακες 4Α, 4Β, 4Γ, 4Δ, 4Ε. Η αναγραφή γίνεται σε ευρώ και στις περιπτώσεις που τα εισοδήματα έχουν αποκτηθεί σε ξένο νόμισμα λαμβάνεται υπόψη η ισοτιμία ευρώ και ξένου νομίσματος, όπως αυτή προκύπτει κατά την ημερομηνία καταβολής. Σε περίπτωση περιοδικών καταβολών, η μετατροπή γίνεται με βάση τη μέση ετήσια ισοτιμία, όπως αυτή καθορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Σε όποιους από τους κωδικούς εισοδήματος αλλοδαπής προέλευσης υφίσταται πίνακας, ο φορολογούμενος θα συμπληρώνει τον πίνακα αυτό ως εξής:

1.      Θα επιλέγει τη χώρα ή τις χώρες στις οποίες απέκτησε εισόδημα και

2.      θα αναγράφει το σχετικό ποσό που απέκτησε σε κάθε μία από αυτές.

Για το εισόδημα όλων των κατηγοριών (από μισθωτή υπηρεσία και συντάξεις, από επιχειρηματική/αγροτική δραστηριότητα, από κεφάλαιο, από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου), που έχει αποκτηθεί στην αλλοδαπή, από φορολογικό κάτοικο ημεδαπής και έχει καταβληθεί γι’ αυτό ή έχει παρακρατηθεί φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων, εφόσον έχει δικαίωμα να φορολογήσει και η αλλοδαπή χώρα και η Ελλάδα, δηλαδή είτε προβλέπεται με βάση τις διμερείς συμβάσεις, οι οποίες προβλέπουν την μέθοδο της πίστωσης, να φορολογήσουν και οι δύο χώρες, είτε δεν υπάρχει σύμβαση με τη χώρα προέλευσης του εισοδήματος, ο φόρος πιστώνεται μέχρι το ποσό του φόρου που αναλογεί για το εισόδημα αυτό στην Ελλάδα (άρθρο 9 ΚΦΕ).

Το ποσό του φόρου που καταβλήθηκε ή παρακρατήθηκε στην αλλοδαπή αναγράφεται στους σχετικούς κωδικούς των πινάκων της δήλωσης, όπως αναλύονται κατωτέρω και σε κάθε ένα από τους κωδικούς αυτούς θα επιλέγεται:

·         Εάν το ποσό φόρου παρακρατήθηκε ή καταβλήθηκε σε χώρες με τις οποίες υφίσταται ΣΑΔΦ και στη ΣΑΔΦ προβλέπεται η μέθοδος της πίστωσης -λοιπές περιπτώσεις.

Οι φορολογούμενοι που έχουν αναγράψει ποσά στους πιο πάνω κωδικούς, δύνανται να καλούνται στην αρμόδια για την υποβολή της δήλωσης υπηρεσία για προσκόμιση δικαιολογητικών. Η καταβολή του ποσού του φόρου στην αλλοδαπή ή η παρακράτησή του, αποδεικνύεται με συγκεκριμένα δικαιολογητικά έγγραφα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ΚΦΕ (άρθρο 9) και στον ΚΦΔ (άρθρο 20) και όπως αυτά καθορίστηκαν στην υπό στοιχεία ΠΟΛ.1026/2014 (Β’ 170) απόφαση Γ.Γ.Δ.Ε.

·         Στην περίπτωση που ο φόρος αλλοδαπής έχει καταβληθεί σε άλλο νόμισμα πέραν του ευρώ (π.χ. σε δολάρια Η.Π.Α.), για τις ανάγκες πίστωσης του φόρου αλλοδαπής λαμβάνεται υπόψη η ισοτιμία ευρώ και ξένου νομίσματος, όπως αυτή προκύπτει κατά την ημερομηνία καταβολής του φόρου στην αλλοδαπή που αναγράφεται στη σχετική βεβαίωση της αρμόδιας φορολογικής αρχής ή Ορκωτού Ελεγκτή. Σε περίπτωση όμως, περιοδικών καταβολών, η μετατροπή γίνεται με βάση τη μέση ετήσια ισοτιμία, όπως αυτή καθορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Προκειμένου για εισοδήματα από τις Η.Π.Α. πιστώνεται μόνο το ποσό του ομοσπονδιακού φόρου των Η.Π.Α. και όχι ο πολιτειακός φόρος.

 

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΑΛΙΕΙΣ

Καταργείται η χειρόγραφη θεώρηση του  Βιβλίου Ατελειών

Με την απόφαση Α.1092/2026 «Καθορισμός των όρων και των προϋποθέσεων για την ψηφιακή έγκριση του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας σε πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία, κατά τη διαδικασία εφοδιασμού των αλιευτικών σκαφών τους», (ΦΕΚ Β 2451/04.05.2026), καθιερώνεται η ψηφιακή έγκριση του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας στα καύσιμα των αλιευτικών σκαφών, με αίτηση μέσα από τη διαδρομή :

 «Τα Αιτήματά μου» Τελωνεία > Βιβλία Ατέλειας > Αίτηση Ψηφιακής Έγκρισης Δικαιώματος Δασμοφορολογικής Ατέλειας Αλιευτικών Σκαφών.

 Η αίτηση υποβάλλεται έως 31 Δεκεμβρίου εκάστου έτους, αμέσως μετά την λήξη προθεσμίας υποβολής των δηλώσεων φόρου εισοδήματος, συνοδευόμενη από τα παρακάτω  δικαιολογητικά του άρθρου 3 της απόφασης Α.1092/2026. Ορισμένα από αυτά παρατίθενται και στο Παράρτημα 1 της απόφασης

Μετά την ορθή υποβολή της αίτησης, εκδίδεται ψηφιακά, η απόφαση έγκρισης ή απόρριψης. Η εγκριτική απόφαση ισχύει έως 30 Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους, από το έτος υποβολής της φορολογικής δήλωσης.

  Δικαιολογητικό που έχει συνυποβληθεί σε προγενέστερη αίτηση και παραμένει  σε ισχύ, αντικαθίσταται, κατά την υποβολή νέας αίτησης για ψηφιακή έγκριση, από υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986.

Θεωρήσεις Βιβλίου Ατέλειας που έχουν ήδη ληφθεί, εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για την ολοκλήρωση της διαδικασίας εφοδιασμού των αλιευτικών σκαφών μέχρι τη λήξη τους  ( Α.1092 / 28.04.2026 ).

Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα One Voice (Finance & Markets Voice) , το Κυριακή 24 Μαΐου   2026