Αλλαγή στο ΦΠΑ σε μικρά νησιά Έβρου, Βορείου Αιγαίου και Δωδεκανήσων. Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης Αναλυτικά παραδείγματα παράδοσης αγαθών και υπηρεσιών

Αλλαγή στο ΦΠΑ σε μικρά νησιά Έβρου, Βορείου Αιγαίου και Δωδεκανήσων.

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης

Αναλυτικά παραδείγματα παράδοσης αγαθών και υπηρεσιών  

Για μια ακόμη χρονιά οι τελευταίες ημέρες του 2025 δεν έφυγαν ήσυχες.

Ακόμη και  την τελευταία στιγμή, στην κυριολεξία αφού οι οδηγίες για την εφαρμογή του μειωμένου ΦΠΑ κατά 30% σε κάποια νησιά, ανακοινώθηκαν στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) στις 17:17:38 τις 31^η Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με την ώρα της ανάρτησης.

Να σημειώσουμε ότι η εφαρμογή του μέτρο απαιτεί διορθώσεις στις ταμειακές μηχανές και τα υπολογιστικά συστήματα, μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και κόστος για την εφαρμογή του μέτρου, και μάλιστα στα μικρά νησιά που δεν υπάρχουν τεχνικοί τα μηχανήματα αυτά απαιτείται να μεταφερθούν είτε σε κάποιο μεγάλο νησί που είναι δίπλα ή ακόμη και στην Αθήνα.

Αλλά είμαστε συνηθισμένοι πλέον σε αυτή την αντιμετώπιση από πλευράς της διοίκησης.

Παράταση στην ενημέρωση του ΓΕΜΗ

Παράλληλα την τελευταία στιγμή δόθηκε και  παράταση έως τις 31 Ιανουαρίου 2026 στην προθεσμία για την εγγραφή επιχειρήσεων στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.), καθώς και για την ολοκλήρωση ή διόρθωση εκκρεμών καταχωρήσεων και στοιχείων.

Παράταση και στους Αυτόματους Πωλητές

Επίσης με νέα απόφαση Α.1202/2025 , παρέχεται πρόσθετος χρόνος προσαρμογής των επιχειρήσεων στην υποχρέωση χρήσης ΦΗΜ για τις περιπτώσεις έκδοσης αποδείξεων λιανικών συναλλαγών από τα ταμειακά συστήματα των αυτόματων μηχανημάτων-πωλητών, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τύποι ΦΗΜ που υποστηρίζουν τη διενέργεια συναλλαγών μέσω των ως άνω μηχανημάτων βρίσκονται σε διαδικασία ανάπτυξης, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία καταγραφής του συνόλου των Αυτόματων Πωλητών που λειτουργούν στην ελληνική επικράτεια σε σχετικό Μητρώο που αναπτύσσει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) με σκοπό τον συντονισμό της εγκατάστασης ταμειακών συστημάτων και της διασύνδεσης αυτών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών.

Η νέα προθεσμία για την προσαρμογή στις νέες τεχνικές υποχρεώσεις (ΑΔΗΜΕ), είναι η 30.6.2026

Αλλαγή ΦΠΑ σε μικρά νησιά

Σε εφαρμογή τέθηκε από 1/1/2026 η επέκταση εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, στα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, της Περιφερειακής ενότητας Έβρου (Σαμοθράκη) και του νομού Δωδεκανήσου, εφόσον έχουν πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο της 31ης Δεκεμβρίου 2025, Ε. 2113/2025 Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) , η μείωση αφορά σε αγαθά και σε υπηρεσίες που συντρέχουν οι προϋποθέσεις (άρθρο 26 του Κώδικα ΦΠΑ).

Προσοχή:

α)     Εξακολουθεί να ισχύει η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο.

β)      Από τη μείωση των συντελεστών εξαιρούνται για τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.

Ποσοστά μείωσης

Σημειώνεται ότι η μείωση κατά 30% των εν ισχύ συντελεστών ΦΠΑ (24% σε 17%, 13% σε 9%, 6% σε 4% και 4% σε 3%), σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από την ΕΛΣΤΑΤ, ισχύει περιοριστικά για τα 19 νησιά με πληθυσμό μέχρι 20.000 κατοίκους.

Σε ποια νησιά ισχύει

Με τα νέα δεδομένα, μειωμένοι κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ θα ισχύουν πλέον στα εξής νησιά:

1. Αγαθονήσι

2. Άγιος Ευστράτιος

3. Αστυπάλαια

4. Ικαρία

5. Κάλυμνος

6. Κάρπαθος

7. Κάσος

8. Κω

9. Λειψοί

10. Λέρος

11. Λέσβος

12. Λήμνος

13. Μεγίστη

14. Νίσυρος

15. Οινούσσες

16. Πάτμος

17. Σαμοθράκη

18. Σάμος

19. Σύμη

20. Τήλος

21. Φούρνοι

22. Χάλκη

23. Χίος

24. Ψαρά

Επιπλέον θα ισχύει και σε πλειάδα νησίδων όπως, μεταξύ άλλων Γαϊδουρονήσι, Θύμαινα, Μάραθος, Παναγιά, Στρογγύλη κλπ.

Η εγκύκλιος

Α. Για πωλήσεις αγαθών που ενεργούνται από τα νησιά με μειωμένο ΦΠΑ κατά 30%.

Για την εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, στις παραδόσεις αγαθών που ενεργούνται από τα παραπάνω νησιά πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:

1. Τα παραδιδόμενα αγαθά να βρίσκονται στα προαναφερθέντα νησιά κατά το χρόνο που γεννάται η φορολογική υποχρέωση, ανεξάρτητα από το τόπο που προορίζονται να αναλωθούν από τον αγοραστή.

2. Η παράδοση πρέπει να ενεργείται από υποκείμενο στο φόρο, που έχει την επαγγελματική του εγκατάσταση στα νησιά αυτά, ανεξάρτητα από την ιδιότητα και τον τόπο εγκατάστασης του αγοραστή ή τον προορισμό των αγαθών.

Παράδειγμα 1

Υποκείμενος εγκατεστημένος στη Χίο παραδίδει τυποποιημένα ζυμαρικά σε επιχείρηση με έδρα την Αθήνα, σε επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην Λέρο, καθώς και σε φυσικά πρόσωπα πελάτες του στην Αθήνα και τον Βόλο. Για όλες οι ανωτέρω παραδόσεις εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Σημειώνεται ότι ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ εφαρμόζεται και στις παραδόσεις που ενεργούνται από υποκαταστήματα επιχειρήσεων που λειτουργούν στα νησιά αυτά μόνιμα και όχι ευκαιριακά, ανεξάρτητα αν οι επιχειρήσεις αυτές έχουν την εγκατάστασή τους (έδρα) στην λοιπή Ελλάδα. Έτσι η ύπαρξη υποκαταστήματος στα πιο πάνω νησιά εξομοιώνεται με εγκατάσταση της ίδιας της επιχείρησης σ' αυτή την περιοχή.

Παράδειγμα 2

Υποκείμενος με έδρα στην Αθήνα παραδίδει από το υποκατάστημά του στην Λέσβο τυποποιημένες ελιές σε επιχειρήσεις με έδρα την Κρήτη, καθώς και σε φυσικά πρόσωπα πελάτες του στην Λάρισα. Για όλες οι ανωτέρω παραδόσεις εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ

Αντίθετα, ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής ΦΠΑ δεν εφαρμόζεται για παραδόσεις αγαθών που ενεργούνται από εγκατεστημένη στις πιο πάνω περιοχές επιχείρηση μέσω υποκαταστήματός της που βρίσκεται στη λοιπή Ελλάδα.

Παράδειγμα 3

Υποκείμενος εγκατεστημένος στη Λέσβο παραδίδει από το υποκατάστημά του στην Αθήνα τυποποιημένες ελιές σε επιχειρήσεις με έδρα την Κρήτη, καθώς και σε φυσικά πρόσωπα πελάτες του στην Λάρισα. Για τις εν λόγω πράξεις δεν εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που έχουμε παραγγελιοδοχική πώληση με τον παραγγέλλοντα να είναι εγκατεστημένος στα εν λόγω νησιά και τον παραγγελιοδόχο να είναι εγκατεστημένο στη λοιπή Ελλάδα, ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής ΦΠΑ θα εφαρμόζεται μόνο για τις παραδόσεις που ενεργούνται από τον παραγγελιοδόχο προς υποκείμενα στον φόρο πρόσωπα ή προς μη υποκείμενα στον φόρο νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στα νησιά αυτά.

Αντίθετα, η εκκαθάριση που θα γίνει από τον παραγγελιοδόχο της λοιπής Ελλάδας προς τον παραγγέλλοντα εγκατεστημένο στα νησιά που εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση, θα υπαχθεί στο μειωμένο συντελεστή. (σχετική η Ε.2181/2020 εγκύκλιος Διοικητή ΑΑΔΕ).

Β. Παραδόσεις αγαθών από τη λοιπή Ελλάδα προς τα νησιά με μειωμένο ΦΠΑ κατά 30%.

Για την εφαρμογή μειωμένου κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ στις παραδόσεις αγαθών που ενεργούνται από υποκείμενο στον φόρο, εγκατεστημένο σε οποιοδήποτε μέρος του εσωτερικού της χώρας προς τα προαναφερόμενα νησιά πρέπει η παράδοση των αγαθών να γίνεται σε:

α) αγοραστή υποκείμενο στο φόρο που έχει μόνιμη εγκατάσταση στα νησιά που ισχύουν οι μειωμένοι συντελεστές.

β) υποκείμενο, που έχει μεν την έδρα της επαγγελματικής του εγκατάστασης εκτός των προαναφερόμενων νησιών αλλά διατηρεί υποκατάστημα στις πιο πάνω περιοχές, για το οποίο προορίζεται η συγκεκριμένη αγορά εμπορεύσιμων ή παγίων.

γ) μη υποκείμενο στον φόρο νομικό πρόσωπο (ενδεικτικά Δημόσια, Δημοτική Υπηρεσία ή Οργανισμό) εγκατεστημένο στα νησιά αυτά

Συνεπώς, με μειωμένο συντελεστή δικαιούνται να αγοράζουν οι υποκείμενοι στον φόρο που ασκούν μόνιμα οικονομική δραστηριότητα σε περιοχή που ισχύουν οι μειωμένοι κατά 30% συντελεστές και έχουν σχετική βεβαίωση έναρξης εργασιών επιχείρησης ή έναρξης υποκαταστήματος στην περιοχή αυτή, ανεξάρτητα αν η δραστηριότητά τους είναι φορολογητέα ή απαλλασσόμενη του ΦΠΑ.

Τα αγαθά που αγοράζονται θα πρέπει να προορίζονται για την άσκηση του επαγγέλματος του αγοραστή, που θα πρέπει να ασκείται στην ίδια περιοχή, ανεξάρτητα αν αυτά θα είναι εμπορεύσιμα ή πάγια αγαθά της επιχείρησης.

Η ευθύνη της απόδειξης, ότι δηλαδή τα αγαθά προορίζονται για τη νησιώτικη περιοχή, που ισχύουν οι μειωμένοι συντελεστές, βαρύνει τον πωλητή. Αυτό σημαίνει ότι ο πωλητής δικαιούται αλλά και υποχρεούται να ζητά από τον αγοραστή κάθε νόμιμο δικαιολογητικό από το οποίο θα προκύπτει αφενός ο προορισμός των αγαθών και αφετέρου ότι ο αγοραστής έχει μόνιμη εγκατάσταση ή υποκατάστημα που λειτουργεί στην πιο πάνω νησιωτική περιοχή.

Στις περιπτώσεις που ο αγοραστής αναλαμβάνει ο ίδιος και τη μεταφορά, είτε με δικό του μεταφορικό μέσο είτε με μεταφορικό μέσο τρίτων, θα εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής μόνο εφόσον διαθέτει στον πωλητή στοιχεία, που δε θα επιδέχονται αμφισβήτηση, από τα οποία θα αποδεικνύεται ότι τα αγαθά μεταφέρονται σε νησί που εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ κατά 30%.

Παράδειγμα 4

Υποκείμενος σε ΦΠΑ, ο οποίος διαθέτει επιχείρηση υποδημάτων στην Πάτρα παραδίδει υποδήματα σε υποκείμενους στο φόρο που είναι εγκατεστημένοι στην Κω και τη Χίο, αποστέλλοντας τα αγαθά στα νησιά αυτά. Για τις παραδόσεις αυτές εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Παράδειγμα 5

Υποκείμενος σε ΦΠΑ με επιχείρηση στην Αθήνα παραδίδει είδη ρουχισμού σε επιχείρηση ενδυμάτων που έχει έδρα στη Ρόδο και υποκαταστήματα στη Σάμο και τη Χίο. Για την ανωτέρω παράδοση τιμολογεί την έδρα της επιχείρησης στην Ρόδο και αποστέλλει τα πωλούμενα αγαθά στα υποκαταστήματά της επιχείρησης. Για τις παραδόσεις στα υποκαταστήματα εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Παράδειγμα 6

Υποκείμενος σε ΦΠΑ που είναι εγκατεστημένος στην Καλαμάτα πουλά σε ιδιώτη πελάτη του ένα ηλεκτρικό ψυγείο αναλαμβάνοντας την μεταφορά του ψυγείου στην οικία του στην Κάλυμνο. Για τη συναλλαγή αυτή δεν εφαρμόζεται η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ παρότι η Κάλυμνος περιλαμβάνεται στα νησιά που εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές διότι το πρόσωπο που λαμβάνει τα αγαθά είναι ιδιώτης.

Αν το ίδιο πρόσωπο - αγοραστής των αγαθών διαθέτει επίσης ατομική επιχείρηση και αγοράζει ψυγείο για τον εξοπλισμό της επιχείρησης που διαθέτει στην Κάλυμνο από τον ίδιο πωλητή ο οποίος το μεταφέρει σε αυτόν, η συναλλαγή αυτή υπάγεται σε μειωμένο κατά 30% συντελεστή, γιατί το αποκτά ως υποκείμενος και το αγαθό μεταφέρεται στην Κάλυμνο.

Παράδειγμα 7

Υποκείμενος σε ΦΠΑ με επιχείρηση στην Αθήνα παραδίδει 10 κλιματιστικά στον Δήμο Χίου αποστέλλοντας τα αγαθά στο νησί. Η πράξη αυτή υπάγεται σε μειωμένο κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ.

Γ. Υπηρεσίες που εκτελούνται «υλικά» στα νησιά που εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ κατά 30% από υποκείμενο στον φόρο, ο οποίος κατά τον χρόνο που ο φόρος γίνεται απαιτητός είναι εγκαταστημένος στην περιοχή αυτή:

Η παροχή υπηρεσιών από υποκείμενους στον φόρο εγκατεστημένους σε κάποιο από τα προαναφερθέντα νησιά υπάγεται στους μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ, μόνο εφόσον οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται «υλικά» στα νησιά αυτά.

Αντίθετα:

α) η παροχή υπηρεσιών από υποκειμένους στο φόρο μη εγκατεστημένους σε κάποιο από τα προαναφερόμενα νησιά δεν υπάγεται στους μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη κι αν οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται υλικά σε νησί για το οποίο ισχύει η εν λόγω κατά 30% μείωση, δεδομένου ότι στην περίπτωση αυτή δεν πληρούται ο όρος της ύπαρξης μόνιμης εγκατάστασης σε νησί με μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ, από την οποία να παρέχονται οι σχετικές υπηρεσίες.

β) η παροχή υπηρεσιών από υποκειμένους στο φόρο εγκατεστημένους σε κάποιο από τα προαναφερόμενα νησιά δεν υπάγεται στους μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ, εάν οι υπηρεσίες αυτές δεν εκτελούνται υλικά σε νησί για το οποίο ισχύει η εν λόγω κατά 30% μείωση, δεδομένου ότι στην περίπτωση αυτή δεν πληρούται ο όρος της υλικής εκτέλεσης.

Υπενθυμίζεται ότι με επαγγελματική εγκατάσταση εξομοιώνεται και η ύπαρξη εργοταξίου, για τα εκτελούμενα τεχνικά έργα σε νησιά που εφαρμόζονται μειωμένοι κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ. (με την ΔΥΟ Π.4131/3046/ΠΟΛ.198/1987)

Παράδειγμα 8

Μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο παρέχει υπηρεσίες επιτόπιας επίβλεψης της ανέγερσης τουριστικών κατοικιών στην Κάλυμνο. Για τις εν λόγω υπηρεσίες εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση των συντελεστών ΦΠΑ, έστω και αν ο τόπος εγκατάστασης του υποκειμένου διαφέρει από τον τόπο της υλικής εκτέλεσης της υπηρεσίας, δεδομένου ότι και η Κάρπαθος και η Κάλυμνος περιλαμβάνονται στα νησιά για τα οποία εφαρμόζονται οι κατά 30% μειωμένοι συντελεστές.

Παράδειγμα 9

Μηχανικός εγκατεστημένος στην Ρόδο παρέχει υπηρεσίες επιτόπιας επίβλεψης της ανέγερσης τουριστικών κατοικιών στην Κάρπαθο. Για τις εν λόγω υπηρεσίες δεν εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής διότι δεν πληρούται ο όρος της μόνιμης εγκατάστασης σε νησί που εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής.

Παράδειγμα 10

Μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο παρέχει υπηρεσίες επιτόπιας επίβλεψης της ανέγερσης τουριστικών κατοικιών στην Ρόδο. Οι εν λόγω υπηρεσίες υπάγονται σε συντελεστή ΦΠΑ 24% διότι δεν πληρούται όρος της υλικής εκτέλεσης σε νησί που εφαρμόζεται μειωμένος κατά 30% συντελεστής ΦΠΑ.

Δ. Εισαγωγή αγαθών στα οποία εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ κατά 30%.

Στις εισαγωγές αγαθών που πραγματοποιούνται στα ανωτέρω νησιά, εφαρμόζονται οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ υπό την προϋπόθεση ότι η εισαγωγή γίνεται σε αυτά, χωρίς να εξετάζεται αν η εισαγωγή πραγματοποιείται από υποκείμενο ή μη στον φόρο, υπό την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα αυτά (νομικά ή φυσικά) είναι εγκατεστημένα ή έχουν την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή τους στα εν λόγω νησιά.

Προϋποθέσεις εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά αυτά είναι:

α. Σε περίπτωση εισαγωγής αγαθών από υποκείμενους στον ΦΠΑ ή από υποκείμενους που πραγματοποιούν απαλλασσόμενες πράξεις ή από αγρότες του ειδικού καθεστώτος, πρέπει κατά τον τελωνισμό των αγαθών στο αρμόδιο τελωνείο εισαγωγής να επιβεβαιώνεται από τον αρμόδιο υπάλληλο της Τελωνειακής Υπηρεσίας, μέσω του πληροφοριακού συστήματος φορολογίας της ΑΑΔΕ, ότι ο υποκείμενος είναι κάτοχος άδειας έναρξης εργασιών ή δήλωσης λειτουργίας υποκαταστήματος και ότι έχει την επαγγελματική του εγκατάσταση στα εν λόγω νησιά.

β. Σε περίπτωση εισαγωγής αγαθών από πρόσωπα μη υποκείμενα στον ΦΠΑ (ιδιώτες), απαιτείται η υποβολή στοιχείων που αποδεικνύουν τη μόνιμη εγκατάστασή τους στα νησιά αυτά, όπως ενδεικτικά πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου, βεβαίωση αστυνομικής ή κοινοτικής αρχής, καθώς και λογαριασμοί κοινής ωφέλειας. Επιπλέον, η εγκατάσταση δηλώνεται και από τον ίδιο τον ιδιώτη με την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/1986.

Παράδειγμα 11

Υποκείμενος εγκατεστημένος στη Χίο με επιχείρηση ηλεκτρικών ειδών εισάγει ηλεκτρικές συσκευές από την Ιαπωνία και υποβάλει διασάφηση εισαγωγής στο νησί αυτό. Η συναλλαγή υπάγεται στον μειωμένο κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ.

Παράδειγμα 12

Ιδιώτης μόνιμος κάτοικος Λέσβου εισάγει ποδήλατο από την Κίνα. Για την εισαγωγή υποβάλει στο τελωνείο Μυτιλήνης διασάφηση εισαγωγής καθώς και αποδεικτικά μόνιμης κατοικίας (πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας κλπ.) και υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 περί μόνιμης διαμονής. Η συναλλαγή υπάγεται στον μειωμένο κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ.

Παράδειγμα 13

Ιδιώτης μόνιμος κάτοικος Καλύμνου εισάγει τηλεόραση από την Κίνα και υποβάλει διασάφηση εισαγωγής στο Α΄ Τελωνείο Πειραιά. Η συναλλαγή υπόκειται σε κανονικό συντελεστή ΦΠΑ καθόσον η εισαγωγή δεν πραγματοποιείται στο εν λόγω νησί.

Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση εκ παραδρομής εφαρμογής μεγαλύτερου συντελεστή ΦΠΑ, πχ 24% αντί 17%, υπάρχει δυνατότητα να εκδοθεί πιστωτικό τιμολόγιο μόνο για τη διόρθωση του ΦΠΑ. (σχετ. ΠΟΛ.1052/2017).

Τι δεν γράφει η εγκύκλιο

Η εγκύκλιο δεν δίνει οδηγίες για το τι γίνεται με τα τιμολόγια που πρέπει αν εκδοθούν μέχρι τις 15 Ιανουαρίου 2026 και αφορούν δελτία αποστολής που έχουν εκδοθεί το 2025 ΄η υπηρεσίες που παρασχέθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025 και πρέπει και αυτές να τιμολογηθούν έως τις 15.1.2026.

Ακόμη δεν αναφέρει τίποτε για όσους δεν προλάβαν να αλλάξουν την ταμειακή τους μηχανή ή το ταμειακό τους σύστημα και εξέδωσαν ΦΠΑ με τους παλιούς συντελεστές

Θα αναφέρουμε εδώ μια πάγια αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών με την ελπίδα ότι η διοίκηση θα δώσει στην δημοσιότητα και συμπληρωματικές οδηγίες

Μηχανογραφικά συστήματα

Να θυμίσουμε, λοιπόν, ότι σύμφωνα με την ΠΟΛ.1160/17.7.2015, με την οποία κοινοποιήθηκαν οι αλλαγές στον ΦΠΑ με τον Ν.4334/2015 (ΦΕΚ 80/Α’/16.7.2015), κοινοποιήθηκαν δηλαδή οι μετατάξεις προϊόντων από το 13% στο 23%, η διοίκηση, σχετικά με την προσαρμογή των μηχανογραφικών συστημάτων είχε δώσει την παρακάτω οδηγία.

«Για τη διευκόλυνση των χρηστών παρέχεται η δυνατότητα προσαρμογής των μηχανογραφικών συστημάτων και των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών του ν.1809/1988, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σε όσες περιπτώσεις δεν είναι άμεση η προσαρμογή τους και μέχρι την προσαρμογή αυτών, στα ποσά που αναγράφονται στις αποδείξεις λιανικής πώλησης, δεν λαμβάνεται υπόψη ο τυχόν αναγραφόμενος παραπλεύρως αυτών, παλαιός συντελεστής ΦΠΑ.

Μέχρι να ολοκληρωθεί η προσαρμογή των συστημάτων, η εγγραφή στα τηρούμενα βιβλία του εσόδου και του ΦΠΑ θα γίνεται αφού επανυπολογισθούν τα δεδομένα που αναγράφονται στα Δελτία Ημερήσιας Κίνησης “Ζ” ή στα Δελτία Περιοδικής (Μηνιαίας) Αναφοράς Ανάγνωσης Φορολογικής Μνήμης με τους νέους συντελεστές ΦΠΑ. Τα νέα ποσά μετά τον επανυπολογισμό, αναγράφονται εμφανώς επί των ανωτέρω δελτίων ή επί ιδιαίτερου λογιστικού σημειώματος που επισυνάπτεται σ' αυτά κατά περίπτωση.

Στην περίπτωση που γίνεται χρήση Περιοδικής (Μηνιαίας) Αναφοράς Ανάγνωσης Φορολογικής Μνήμης για την καταχώρηση της μηνιαίας εγγραφής των εσόδων του μηνός Ιουλίου στα τηρούμενα βιβλία, εκδίδονται δύο διαφορετικά δελτία περιοδικής αναφοράς, ένα για το διάστημα προ της προσαρμογής και ένα με τους νέους συντελεστές ΦΠΑ.

Επισημαίνεται ότι για την ρύθμιση - προσαρμογή των φορολογικών ταμειακών μηχανών και συστημάτων δεν απαιτείται, ούτε είναι απαραίτητη η επέμβαση ή η παρουσία εξουσιοδοτημένου τεχνικού. Για τη ρύθμιση - προσαρμογή, ο κάτοχος - χρήστης ακολουθεί τις οδηγίες που αναγράφονται στο συνοδευτικό εγχειρίδιο οδηγιών και χρήσης της μηχανής και δύναται να λαμβάνει τηλεφωνικές οδηγίες από το δίκτυο τεχνικής υποστήριξης της μηχανής που χρησιμοποιεί.

Παρέχεται επίσης η δυνατότητα για τα φορολογικά στοιχεία για λιανικές πωλήσεις, όταν εκδίδονται από χειρόγραφα στελέχη ή από μηχανογραφικά έντυπα με εκτυπωμένο τον εμπεριεχόμενο συντελεστή ΦΠΑ, να εκδίδονται μέχρι την προσαρμογή, με χειρόγραφη αναγραφή των δεδομένων, είτε με εμφανή διαγραφή επί των μηχανογραφικών εντύπων των δεδομένων που χρήζουν αλλαγής λόγω των νέων συντελεστών ΦΠΑ και αναγραφής τους, χειρόγραφα ή με έντυπο τρόπο.

Σε περίπτωση ύπαρξης στοιχείων με προεκτυπωμένα τα δεδομένα της συναλλαγής, οι σχετικές μεταβολές δύνανται να γίνονται χειρόγραφα ή με έντυπο τρόπο μέχρι εξάντλησης των αποθεμάτων.

Τέλος, οι φορολογικές αρχές να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της προσαρμογής με σχετική ανεκτικότητα σύμφωνα και με τα παραπάνω αναφερόμενα, και να ελέγχουν, μεταξύ άλλων, την ορθότητα της καταχώρησης στα τηρούμενα βιβλία και της απόδοσης ΦΠΑ».

Στην περίπτωση μας  βέβαια έχουμε αντί για την αύξηση των συντελεστών την μείωση τους, όμως η τεχνική παραμένει η ίδια σχετικά με την προσαρμογή των διαφορών στον υπολογισμό του ΦΠΑ που πρέπει αν αποδοθεί.

Έκδοση τιμολογίων και πιστωτικών

Σύμφωνα πάντα με την ΠΟΛ.1160/17.7.2015 και σε ότι αφορά την έκδοση τιμολογίων που αφορούν την προηγούμενη περίοδο πριν την εφαρμογή της μείωσης, αλλά και των πιστωτικών τιμολογίων, η ΠΟΛ αναφέρει

«4. Οποιοδήποτε στοιχείο εκδίδεται με ημερομηνία έκδοσης την ημερομηνία έναρξης ισχύος των νέων συντελεστών και εφεξής, ο ΦΠΑ θα υπολογίζεται με τους νέους συντελεστές, ανεξάρτητα αν αφορούν συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν κατά το προηγούμενο διάστημα.

5. Σε πιστωτικά τιμολόγια που εκδίδονται από την έναρξη ισχύος του ν. 4334/2015 και αφορούν συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν πριν την ημερομηνία αυτή, υπολογίζεται ΦΠΑ με τους νέους συντελεστές. Εφόσον συντρέχει λόγος έκδοσης παραστατικού για την ακύρωση συναλλαγής, (π.χ. λογιστικού σημειώματος, κλπ), πρέπει να αναγράφεται σε αυτό ο ίδιος συντελεστής ΦΠΑ που είχε η αρχική συναλλαγή, ανεξάρτητα της ημερομηνίας έκδοσής του, δεδομένου ότι, στην περίπτωση αυτή ακυρώνεται η συναλλαγή στο σύνολό της. Σε περίπτωση εκ παραδρομής εφαρμογής μεγαλύτερου συντελεστή ΦΠΑ, π.χ. 23% αντί 13%, σε χονδρική πώληση αγαθών, υπάρχει δυνατότητα (σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 4308/2014 και την εγκύκλιο ΠΟΛ.1003/31.12.2014) να εκδοθεί πιστωτικό σημείωμα μόνο για τη διόρθωση του ΦΠΑ.»

 

Παραθέτουμε τα παραπάνω ως πάγια θέση της διοίκησης που δεν έχει αλλάξει, όλα αυτά τα χρόνια, ελπίζοντας η διοίκηση με κάποιο έγγραφο να επιβεβαιώσει τα γραφόμενα μας, και πάντα με την σημείωση ότι τότε είχαμε αύξηση των συντελεστών, ενώ σήμερα έχουμε την επαναφορά στο παλιό καθεστώς.

Κλείνουμε με την ευχή να επανέλθουν και τα υπόλοιπα  νησιά που ήταν στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, σε αυτό το καθεστώς μια και δεν έχουμε πλέον μνημόνια!

 Απόστολος Αλωνιάτης

 Οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α' Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.

 Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Voice (Finance & Markets Voice) , την Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026